Rajmund Jaworowski: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 156 bajtów ,  2 lata temu
drobne redakcyjne
m (lit.)
(drobne redakcyjne)
}}
 
'''Rajmund Jaworowski''', [[pseudonim|ps.]] ''Świętopełk'' (ur. [[31 sierpnia]] [[1885]] w Birzule w pow. [[Bałta (miasto)|Bałta]], zm. [[24 kwietnia]] [[1941]] w [[Warszawa|Warszawie]]) – działacz [[Polska Partia Socjalistyczna|Polskiej Partii Socjalistycznej]] i [[Organizacja Bojowa Polskiej Partii Socjalistycznej|Organizacji Bojowej PPS]], współpracownik [[Józef Piłsudski|Józefa Piłsudskiego]]. Radny Warszawy od 1917 do 1931, zaś od 1927 przewodniczący Rady Miejskiej Warszawy. Poseł na [[Sejm Rzeczypospolitej Polskiej|Sejm]] I i II kadencji w II Rzeczypospolitej Polskiej.
 
== Życiorys ==
Syn Witolda, właściciela ziemskiego i Józefy z domu Szechlegel. W trakcie uczęszczania do gimnazjum w Kijowie, wstąpił w 1901 do kółka socjalistycznego związanego z [[Polska Partia Socjalistyczna|PPS]]. W 1903 zbiegł do Lwowa, gdy w czasie rewizji znaleziono u niego skład bibuły. We Lwowie przystąpił do organizacji studenckiej „Nieprzejednani”, przygotowującej kadry do walki powstańczej. Pracował w laboratorium wytwarzającym materiały wybuchowe. W 1904 został członkiem [[Polska Partia Socjalistyczna|PPS]].
 
Po ukończeniu krakowskiej szkoły bojowej w 1905, był członkiem [[Organizacja Bojowa PPS|Organizacji Bojowej PPS]]. Został skierowany jako instruktor OB do Kalisza. Po zdekonspirowaniu przeniesiony do Łodzi, gdzie uczestniczył w kilku akcjach bojowych. Ranny podczas nieudanego zamachu na pociąg k. [[Grodzisk Wielkopolski|Grodziska]], brał udział w przygotowaniach do zamachu na generała-gubernatora [[Gieorgij Skałon|Skałona]].
 
Od 1906 w szeregach [[Polska Partia Socjalistyczna – Frakcja Rewolucyjna|PPS – Frakcji Rewolucyjnej]], uczestniczył w IX Zjeździe PPS. Działał jako okręgowiec w Częstochowie i Zagłębiu. W 1907 na konferencji w Radomiu aresztowany wraz z uczestnikami, uwięziony, a następnie skazany na 2 lata zesłania do Surgutska w guberni [[tobolsk]]iej.
 
[[Plik:Jaworowski, Perl, Perlowa, Arciszewski.jpg|thumb|Rajmund Jaworowski (po lewej) z [[Teresa Perl|Teresą]] i [[Feliks Perl|Feliksem Perlami]] oraz [[Tomasz Arciszewski|Tomaszem Arciszewskim]] (po prawej)]]
W okresie [[I wojna światowa|I wojny światowej]] służył w [[Legiony Polskie (1914–1918)|Legionach Polskich]]. Był komendantem oddziału wywiadowczego. Brał udział w bitwach: pod Kielcami, Nowym Korczynem, Opatowem, Konarami, Ożarowem, Sitkowicami. Oddelegowany do pracy w Lublinie, gdzie organizował [[Polska Organizacja Wojskowa|Polską Organizację Wojskową]]. Uczestniczył też w organizacji ruchu chłopskiego. Następnie powrócił do Legionów. Po 1917 przeszedł do działań nielegalnych w Warszawie.
 
Od 1918 organizował Warszawski Okręgowy Komitet Robotniczy. Na XIV Zjeździe PPS w listopadzie 1918 wszedł w skład Centralnego Komitetu Robotniczego. Działał w Radach Delegatów Robotniczych, gdzie został w 1919 przewodniczącym.
We wrześniu 1918, został przewodniczącym Warszawskiego OKR PPS i pełnił tę funkcje nieprzerwanie do 1928. W lutym 1917 został wybrany radnym Warszawy i pełnił funkcje wiceprzewodniczącego do 1927.
 
W czasie [[Wojna polsko-bolszewicka|wojny polsko-bolszewickiej w 1920]] został członkiem Wydziału Wojskowego PPS i wszedł w skład powołanego 5 sierpnia 1920 Robotniczego Komitetu Obrony Warszawy. Z jego inicjatywy organizowano Robotniczy Pułk Obrony Warszawy. Jako ochotnik wstąpił do wojska i został przydzielony do batalionu zapasowego [[5 Pułk Piechoty Legionów|5 Pułkupułku Piechotypiechoty Legionów]]. Zdemobilizowany w grudniu 1920. Zweryfikowany w stopniu [[Kapitan (ranga)|kapitana]] ze [[Starszeństwo oficerów|starszeństwem]] z dniem 1 czerwca 1919. W 1924 zajmował 28. lokatę na liście starszeństwa oficerów rezerwowych piechoty i był [[oficer (wojsko)|oficerem]] [[rezerwa|rezerwy]] [[5 Pułk Piechoty Legionów|5 Pułkupp Piechoty LegionówLeg]]. Dziesięć lat później zajmował 4 lokatę, pozostawał na ewidencji Powiatowej Komendy Uzupełnień Warszawa Miasto III i posiadał przydział mobilizacyjny do Oficerskiej Kadry Okręgowej Nr I w Warszawie.
 
W 1919 i 1920 dokooptowany do Rady Naczelnej PPS. Od 1921 był w składzie Centralnego Komitetu Wykonawczego (od stycznia 1926 był wiceprzewodniczącym CKW).
Odznaczony m.in. [[Order Virtuti Militari|Krzyżem Virtuti Militari V kl.]] oraz [[Krzyż i Medal Niepodległości|Krzyżem Niepodległości z Mieczami]]<ref>[http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WMP19303000423 Monitor Polski z 1930 r. Nr 300, poz. 423]</ref>. Uhonorowany Odznaką Pamiątkową „Pierwszej Kadrowej”<ref>{{Cytuj |autor = |tytuł = 6 sierpień: 1914 - 1934 |data = 1934 |miejsce = Warszawa |wydawca = Zarząd Główny Związku Legjonistów Polskich |s = 18}}</ref>.
 
Żoną Rajmunda była znana działaczka PPS [[Konstancja Jaworowska]]. Córką Rajmunda była Janina, która wyszła za mąż za Jerzego Staszewskiego (ppor. „Oksza”) – oboje zginęli w ostatni dzień [[Powstanie warszawskie|Powstania Warszawskiego]] (spoczywają na Powązkach).
 
== Przypisy ==
31 475

edycji