Otwórz menu główne

Zmiany

drobne redakcyjne, odlink. dat,, drobne merytoryczne
{{dopracować|zweryfikować|Oprócz pov stwierdzeń typu "był człowiekiem wielkiej odwagi", niezrozumiałych zdań w rodzaju "Po zwycięstwie i rozpoczęciu kongresu wiedeńskiego utrzymywał armie Prus." również błędy merytoryczne do wyeliminowania. Przykładowo dom pod Korbielowicami to był chyba pałac i nie był raczej wcześniej klasztorem chociaż związany z zakonem}}
{{Żołnierz infobox
|imię i nazwisko = Gebhard Leberecht von Blücher
|miejsce urodzenia = [[Rostock]]
|data śmierci = [[12 września]] [[1819]]
|miejsce śmierci = [[Krobielowice|Krieblowitz]] (Krieblowitz)
|lata służby = 1760-1773 i 1787-1819
|siły zbrojne =
}}
[[Plik:Bluecher-mauzoleum.jpg|thumb|200px|Mauzoleum Blüchera w [[Krobielowice|Krobielowicach]]]]
'''Gebhard Leberecht von Blücher''' (''Gebhard Leberecht Fürst Blücher von Wahlstatt'') (ur. [[16 grudnia]] [[1742]] w [[Rostock]]u, zm. [[12 września]] [[1819]] w [[Krobielowice|KrieblowitzKrobielowicach]] k. [[Wrocław]]ia) – [[marszałek polny|feldmarszałek]] [[Królestwo Prus|pruski]], dowódca armii pruskiej w [[Bitwa pod Waterloo|bitwie pod Waterloo]], [[Bitwa nad Kaczawą|Kaczawą]], [[Bitwa pod Lipskiem|Lipskiem]], [[Bitwa pod Budziszynem (1813)|Budziszynem]], [[Bitwa pod Lützen (1813)|Lützen]], [[Bitwa pod Brienne-le-Château|Brienne-le-Château]], [[Bitwa pod Craonne|Craonne]], [[Bitwa pod Laon|Laon]], a także [[Kampania sześciodniowa|kampanii sześciodniowej]].
 
== Życiorys ==
===Pierwszy okres służby wojskowej===
W 1760 wstąpił do armii pruskiej, do Regimentu Huzarów w [[Słupsk]]u, dowodzonego przez generała [[Wilhelm von Belling|Wilhelma von Bellinga]] (od 1861 Regimentu Huzarów nr 8). W jednostce tej jako adiutant dowódcy brał udział między innymi w działaniach na Pomorzu i w Wielkopolsce w czasie pierwszego rozbioru Polski. W tym czasie prowadził hulaszczy tryb życia, nic więc dziwnego, że dopiero w [[1771]] awansowano go zaledwie do stopnia kapitana kawalerii. Gdy wniósł zażalenie, został ukarany kilkumiesięcznym aresztem. Wobec braku perspektyw i niejako zmuszony, w [[1773]] rozstał się z armią. Sam król pruski [[Fryderyk II Wielki|Fryderyk Wielki]], mimo starań czynionych przez Blüchera, odmówił mu prawa do służby w wojsku.
 
===Ziemianin===
Po odejściu z wojska ożenił się z siedemnastoletnią baronessą Caroline Amelie von Mehling i dzięki funduszom jej rodziców zakupił majątek i rozpoczął życie ziemianina. Nie miał jednak talentu w prowadzeniu gospodarstwa i nadal prowadził hulaszczy tryb życia. W niedługim czasie popadł w ogromne długi. Po śmierci Fryderyka Wielkiego podjął ponowne starania o przyjęcie go do służby wojskowej u nowego władcy [[Fryderyk Wilhelm II Pruski|Fryderyka Wilhelma II]].
 
===Drugi okres służby wojskowej===
Ponownie wstąpił do wojska w [[1787]] r. Został przyjęty w stopniu majora kawalerii do swojej starej jednostki, którą później w latach [[1794]]-[[1819]]1794–1819 dowodził. Był to późniejszy słynny [[5 Pułk Huzarów im. Księcia Blüchera von Wahlstatt (Pomorski)|5 Pomorski Regiment Husarski]], zwany od koloru kurtek Regimentem Czerwonych Huzarów. Jednostka stacjonowała w Słupsku, jednak w tamtym czasie żołnierze nie byli skoszarowani, lecz mieszkali u mieszkańców miasta w kwaterach prywatnych. Aby regiment nie stanowił ciężaru dla Słupska, część jego pododdziałów była rozlokowana w okolicznych miejscowościach. Jeden ze szwadronów, którego dowódcą w 1787 został jako major, stacjonował od [[1774]] w [[Miastko|Miastku]].
Problemy finansowe z czasów ziemiańskich sprawiły, że sprzedał majątek i sprowadził żonę z dziećmi do Miastka. W 1788 awansowany na podpułkownika, a w 1790 na pułkownika. [[17 czerwca]] [[1791]] zmarła jego żona, którą pochowano pod posadzką [[Kościół Najświętszej Marii Panny Wspomożenia Wiernych w Miastku|miasteckiego kościoła]]. Po śmierci małżonki wziął udział ze swoim regimentem w wojnie z Francją w latach [[1792]]-[[1795]]. W roku 1807 mianowano Blüchera dowódcą okręgu pomorskiego i gubernatorem, dwa lata później zaś skierowano go do [[Stargard|Stargardu]] i awansowano do stopnia generała broni. Tam zajmował się modernizacją i szkoleniem armii. W czasie ofensywy Napoleona w 1806/1807 brał czynny udział. W czasie VI koalicji antynapoleońskiej i odwrocie armii Napoleona został wybrany głównym wodzem armii Prus. W bitwie pod Lipskiem dowodził prawym skrzydłem koalicji. Po zwycięstwie i rozpoczęciu kongresu wiedeńskiego utrzymywał armie Prus. Pod Waterloo w 1815 głównodowodzący prawym skrzydłem koalicji. Po kongresie otrzymał dom pod Krobielowicami (poprzednio klasztor). Zmarł w swoim domu. 28 sierpnia 1853 r. zwłoki przeniesiono i pochowano w [[Mauzoleum Blüchera w Krobielowicach]].
 
Po śmierci małżonki wziął udział ze swoim regimentem w wojnie z Francją w latach 1792–1795. W roku 1807 mianowano Blüchera dowódcą okręgu pomorskiego i gubernatorem, dwa lata później zaś skierowano go do [[Stargard]]u i awansowano do stopnia generała broni. Tam zajmował się modernizacją i szkoleniem armii. W czasie ofensywy Napoleona w 1806/1807 brał czynny udział. W czasie VI koalicji antynapoleońskiej i odwrocie armii Napoleona został wybrany głównym wodzem armii Prus. W bitwie pod Lipskiem dowodził prawym skrzydłem koalicji. Po zwycięstwie i rozpoczęciu kongresu wiedeńskiego utrzymywał armie Prus.
 
Pod Waterloo w 1815 głównodowodzący prawym skrzydłem koalicji. Po kongresie otrzymał [[pałac w Krobielowicach]] (z dawnych dóbr klasztornych). Zmarł w swoim domu. 28 sierpnia 1853 r. zwłoki przeniesiono i pochowano w [[Mauzoleum Blüchera w Krobielowicach]].
 
==Próba oceny==
Jeden z najważniejszych pruskich dowódców okresu wojen napoleońskich. Był człowiekiem wielkiej odwagi – brał czynny udział w walkach pomimo podeszłego wieku; był wielokrotnie ranny. Jego żołnierze nazywali go ''papą Blücherem''.
Za zwycięstwo nad [[Napoleon Bonaparte|Napoleonem Bonaparte]] otrzymał gwiazdę do [[Krzyż Żelazny|Wielkiego Krzyża Żelaznego]], co było najwyższym odznaczeniem wojskowym [[Królestwo Prus|Prus]].
Odznaczenie to przyjęło później nazwę od nazwiska feldmarszałka – ''Blücherstern''. Od jego nazwiska nazwę bierze też typ pruskiej szabli (''Blüchersäbel'').
 
==Pozostałe informacje==
* Od [[1816]] honorowy obywatel miasta [[Hamburg]]a.
* [[6 lutego]] [[1782]] wstąpił do stargardzkiej [[Loża wolnomularska|loży wolnomularskiej]] [[Augusta pod złotą koroną (loża wolnomularska)|Augusta pod złotą koroną]]<ref>{{cytuj stronę| url = http://freimaurer-wiki.de/index.php/Gebhard_Leberecht_von_Bl%C3%BCcher| tytuł = Gebhard Leberecht von Blücher | opublikowany =Masonic Encyklopedia | język = de | data dostępu = 2017-08-30}}</ref>.
* Nazywany był ''Marschall Vorwärts'' („Marszałkiem Naprzód”).
 
* [[Złotoryja]]
* [[Pałac w Krobielowicach]]
* [[SMS Blücher (19091908)|Blücher (krążownik pancerny)]]
* [[Blücher (19391937)|Blücher (ciężki krążownik)]]
* [[Gerhard von Scharnhorst]]
* [[Order Blüchera]]
27 907

edycji