Otwórz menu główne

Zmiany

m
Bot poprawia nagłówki sekcji; zmiany kosmetyczne
|wikicytaty =
}}
[[Plik:Bluecher-mauzoleum.jpg|thumbmały|200px|Mauzoleum Blüchera w [[Krobielowice|Krobielowicach]]]]
'''Gebhard Leberecht von Blücher''' (''Gebhard Leberecht Fürst Blücher von Wahlstatt'') (ur. [[16 grudnia]] [[1742]] w [[Rostock]]u, zm. [[12 września]] [[1819]] w [[Krobielowice|Krobielowicach]] k. [[Wrocław]]ia) – [[marszałek polny|feldmarszałek]] [[Królestwo Prus|pruski]], dowódca armii pruskiej w [[Bitwa pod Waterloo|bitwie pod Waterloo]], [[Bitwa nad Kaczawą|Kaczawą]], [[Bitwa pod Lipskiem|Lipskiem]], [[Bitwa pod Budziszynem (1813)|Budziszynem]], [[Bitwa pod Lützen (1813)|Lützen]], [[Bitwa pod Brienne-le-Château|Brienne-le-Château]], [[Bitwa pod Craonne|Craonne]], [[Bitwa pod Laon|Laon]], a także [[Kampania sześciodniowa|kampanii sześciodniowej]].
 
== Życiorys ==
=== Pierwszy okres służby wojskowej ===
W 1760 wstąpił do armii pruskiej, do Regimentu Huzarów w [[Słupsk]]u, dowodzonego przez generała [[Wilhelm von Belling|Wilhelma von Bellinga]] (od 1861 Regimentu Huzarów nr 8). W jednostce tej jako adiutant dowódcy brał udział między innymi w działaniach na Pomorzu i w Wielkopolsce w czasie pierwszego rozbioru Polski. W tym czasie prowadził hulaszczy tryb życia, nic więc dziwnego, że dopiero w 1771 awansowano go zaledwie do stopnia kapitana kawalerii. Gdy wniósł zażalenie, został ukarany kilkumiesięcznym aresztem. Wobec braku perspektyw i niejako zmuszony, w 1773 rozstał się z armią. Sam król pruski [[Fryderyk II Wielki|Fryderyk Wielki]], mimo starań czynionych przez Blüchera, odmówił mu prawa do służby w wojsku.
 
=== Ziemianin ===
Po odejściu z wojska ożenił się z siedemnastoletnią baronessą Caroline Amelie von Mehling i dzięki funduszom jej rodziców zakupił majątek i rozpoczął życie ziemianina. Nie miał jednak talentu w prowadzeniu gospodarstwa i nadal prowadził hulaszczy tryb życia. W niedługim czasie popadł w ogromne długi. Po śmierci Fryderyka Wielkiego podjął ponowne starania o przyjęcie go do służby wojskowej u nowego władcy [[Fryderyk Wilhelm II Pruski|Fryderyka Wilhelma II]].
 
=== Drugi okres służby wojskowej ===
Ponownie wstąpił do wojska w 1787 r. Został przyjęty w stopniu majora kawalerii do swojej starej jednostki, którą później w latach 1794–1819 dowodził. Był to późniejszy słynny [[5 Pułk Huzarów im. Księcia Blüchera von Wahlstatt (Pomorski)|5 Pomorski Regiment Husarski]], zwany od koloru kurtek Regimentem Czerwonych Huzarów. Jednostka stacjonowała w Słupsku, jednak w tamtym czasie żołnierze nie byli skoszarowani, lecz mieszkali u mieszkańców miasta w kwaterach prywatnych. Aby regiment nie stanowił ciężaru dla Słupska, część jego pododdziałów była rozlokowana w okolicznych miejscowościach. Jeden ze szwadronów, którego dowódcą w 1787 został jako major, stacjonował od 1774 w [[Miastko|Miastku]].
Problemy finansowe z czasów ziemiańskich sprawiły, że sprzedał majątek i sprowadził żonę z dziećmi do Miastka. W 1788 awansowany na podpułkownika, a w 1790 na pułkownika. 17 czerwca 1791 zmarła jego żona, którą pochowano pod posadzką [[Kościół Najświętszej Marii Panny Wspomożenia Wiernych w Miastku|miasteckiego kościoła]].
 
Po śmierci małżonki wziął udział ze swoim regimentem w wojnie z Francją w latach 1792–1795. W roku 1807 mianowano Blüchera dowódcą okręgu pomorskiego i gubernatorem, dwa lata później zaś skierowano go do [[Stargard]]u i awansowano do stopnia generała broni. Tam zajmował się modernizacją i szkoleniem armii. W czasie ofensywy Napoleona w 1806/1807 brał czynny udział. W czasie VI koalicji antynapoleońskiej i odwrocie armii Napoleona został wybrany głównym wodzem armii Prus. W bitwie pod Lipskiem dowodził prawym skrzydłem koalicji. Po zwycięstwie i rozpoczęciu kongresu wiedeńskiego utrzymywał armie Prus.
 
Pod Waterloo w 1815 głównodowodzący prawym skrzydłem koalicji. Po kongresie otrzymał [[pałac w Krobielowicach]] (z dawnych dóbr klasztornych). Zmarł w swoim domu. 28 sierpnia 1853 r. zwłoki przeniesiono i pochowano w [[Mauzoleum Blüchera w Krobielowicach]].
 
== Próba oceny ==
Jeden z najważniejszych pruskich dowódców okresu wojen napoleońskich. Był człowiekiem wielkiej odwagi – brał czynny udział w walkach pomimo podeszłego wieku; był wielokrotnie ranny. Jego żołnierze nazywali go ''papą Blücherem''.
Za zwycięstwo nad [[Napoleon Bonaparte|Napoleonem Bonaparte]] otrzymał gwiazdę do [[Krzyż Żelazny|Wielkiego Krzyża Żelaznego]], co było najwyższym odznaczeniem wojskowym [[Królestwo Prus|Prus]].
Odznaczenie to przyjęło później nazwę od nazwiska feldmarszałka – ''Blücherstern''. Od jego nazwiska nazwę bierze też typ pruskiej szabli (''Blüchersäbel'').
 
== Pozostałe informacje ==
* Od 1816 honorowy obywatel miasta [[Hamburg]]a.
* 6 lutego 1782 wstąpił do stargardzkiej [[Loża wolnomularska|loży wolnomularskiej]] [[Augusta pod złotą koroną (loża wolnomularska)|Augusta pod złotą koroną]]<ref>{{cytuj stronę| url = http://freimaurer-wiki.de/index.php/Gebhard_Leberecht_von_Bl%C3%BCcher| tytuł = Gebhard Leberecht von Blücher | opublikowany =Masonic Encyklopedia | język = de | data dostępu = 2017-08-30}}</ref>.
* Skrypt historyczny Stowarzyszenia Historycznego Legionów Polskich i Legii Polsko-Włoskiej w Nysie, Nysa 2010, pod red. Marek Szczerski, kpt. Tomek.
 
=== Linki zewnętrzne ===
* [http://www.katywroclawskie.com/przewodnik/kacik_historyczny/blucher/grobowiec_i_mauzoleum/ mauzoleum G.L. von Blüchera]
* [http://www.katywroclawskie.com/przewodnik/kacik_historyczny/blucher/szkic_biograficzny/ Szkic biograficzny]
2 567 151

edycji