Bazylika katedralna Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Kielcach: Różnice pomiędzy wersjami

(ilustracje)
(→‎Historia: linki)
 
== Historia ==
* 1171 – [[Gedko|bp krakowski Gedeon]] ufundował niewielki [[kościół (budynek)|kościół]] w stylu romańskim. Według [[Jan Długosz|Jana Długosza]] ''świątynia wzniesiona z ciosów kamiennych posiadała dwie przylegające do [[prezbiterium]] [[wieża|wieże]]''.
* 1213 – [[Wincenty Kadłubek|bp krakowski Wincenty Kadłubek]] przeniósł istniejącą od [[XI wiek]]u parafię z kościoła [[Święty Wojciech|św. Wojciecha]] do [[kolegiata|kolegiaty]] przy jednoczesnym poświęceniu świątyni.
* 1244 – przypuszczalne spalenie kolegiaty przez [[Konrad I mazowiecki|księcia Konrada mazowieckiego]].
* 1260 – zniszczenie kolegiaty przez [[Tatarzy|Tatarów]].
* 1295 – po odbudowie ze zniszczeń, [[Kielce]] otrzymały [[przywilej]] na obwarowanie miasta (także kolegiaty).
* 1514 - [[bp Jan Konarski]] dobudował kamienną zakrystię.
* 1583 – [[Piotr Myszkowski (biskup)|bp krakowski Piotr Myszkowski]] ukończył przedłużanie nawy w kierunku zachodnim. Kościół zaczął przybierać formę krzyża, którego ramię poprzeczne stanowiły wieże z małymi nawami bocznymi.
* ok. 1600 – Wojciech Piotrowski, [[Biegły rewident|audytor]] sądu biskupiego (krakowskiego) ofiarował kościołowi obraz z wizerunkiem Matki Boskiej Łaskawej.
* 1632-1635 – okres prac budowlanych przy [[prezbiterium]] i przedłużaniu [[nawa|naw]]. Zbudowano nawy boczne. Utworzenie nowego wejścia do budynku od strony północnej oraz wykonano marmurowe [[portal]]e. Portal zachodni ufundował [[Jan Albert Waza|Jan Albrecht Waza]].
* 1636 – ks. Stanisław Pancerius ufundował sukienkę z klejnotami, zdobiącą obraz Matki Boskiej Łaskawej.
* 1642 – erygowano Arcybractwo Różańcowe.
* 1647 – sprowadzono z [[bazylika archikatedralna św. Stanisława i św. Wacława w Krakowie|katedry wawelskiej w Krakowie]] [[renesans]]owy ołtarz, który w [[XVIII wiek]]u został przeniesiony z Kielc do [[Bodzentyn]]a (znajduje się tam do dziś).
* 1710 – budowa [[ołtarz]]y [[Jan Kanty|św. Jana Kantego]] i [[Antoni Wielki|św. Antoniego]].
* 1719 – [[Kazimierz Łubieński|bp krakowski Kazimierz Łubieński]] wydał polecenie rozbiórki dwóch średniowiecznych wież i rozpoczęcie prac nad przebudową kościoła. Jego ideę kontynuował brat Bogusław wraz z ks. [[kanonik]]iem Weysem. Wyrównano wysokość sklepień, ujednolicono wygląd naw bocznych, poszerzono i wydłużono prezbiterium dobudowując od południa [[zakrystia|zakrystię]], a od północy [[Kapitularz (architektura)|kapitularz]] ze skarbcem; obłożono część zewnętrznych murów ciosem kamiennym ze starego romańskiego kościoła.
* 10 kwietnia 1728 – [[Poświęcenie kościoła|konsekracja]] kolegiaty oraz połączenie jej krytym przejściem z [[Pałac Biskupów Krakowskich w Kielcach|Pałacem Biskupów Krakowskich]] i [[Kościół Świętej Trójcy w Kielcach|kościołem św. Trójcy]].
* 1730 – [[Szymon Czechowicz]], artysta [[malarstwo|malarz]], namalował obraz Matki Boskiej Wniebowziętej – centralną część ołtarza głównego.
* 1726-1765 – krakowscy rzeźbiarze wykonali ołtarz główny oraz większość ołtarzy bocznych, ławki, ambony i loże biskupie.
* 1793 – pierwsze, a zarazem ostatnie przed rozbiorami obrady Sejmiku Ziemskiego [[Województwo sandomierskie (I Rzeczpospolita)|woj. Sandomierskiego]], które wcześniej odbywały się w [[Kolegiata św. Marcina w Opatowie|opatowskiej kolegiacie]].
* 1805 – kolegiata podniesiona do godności katedry.
* 1818 – powrót do tytułu kolegiaty z dodatkiem "insignis".
* 1827 – [[Jan Paweł Woronicz]], bp krakowski rozebrał okalające kościół [[mur]]y oraz kryty [[korytarz]] prowadzący do [[pałac]]u.
* 1850 – ks. Majerczak zarządził wyzłocenie kościelnych ołtarzy.
* 1869-1872 – [[Maciej Majerczak|bp krakowski Majerczak]] i jego następca [[Tomasz Teofil Kuliński|Tomasz Kuliński]] (od [[1882]] r. bp kielecki) przeprowadzili gruntowne prace budowlane według projektu [[Franciszek Ksawery Kowalski|Franciszka Ksawerego Kowalskiego]]. Przebudowie uległy [[dzwonnica|dzwonnice]], wzniesiono nową [[sygnaturka (wieża)|sygnaturkę]] oraz [[elewacja|elewację]] zachodnią i szczyt wschodni kościoła, dzięki czemu nabrał [[barok]]owego wyglądu. We wnętrzu dotychczasową [[kaplica|kaplicę]] chrzcielną zamieniono na [[kruchta|kruchtę]], oddzielając ją od nawy północnej przepierzeniem oraz położono nową posadzkę z [[marmur]]ów słopieckich i brudzkowskich.
* 1870 – rozebranie dalszej części krytego korytarza, prowadzącej do kościoła św. Trójcy.
* 1873 – wydzielenie z [[Archidiecezja krakowska|diecezji krakowskiej]] nowej diecezji kieleckiej, której centrum była kielecka kolegiata.
* 1892 – Tomasz Kuliński (bp kielecki) przeprowadził gruntowny remont katedry. Usunięto zewnętrzne [[tynk]]i, zstępując je nowymi o szlachetnej fakturze, przebudowano [[gzyms]]y i ozdobiono [[sztukateria|metodą sztukateryjną]] sklepienia w pierwszych trzech przęsłach naw. Podwyższono poziom ołtarza głównego. [[Antoni Strzałecki]] wraz z braćmi ozdobił świątynię polichromią.
* 1894-1895 – na przedłużeniu nawy północnej, wzniesienie kaplicy Pana Jezusa kosztem kapitularza.
* 1898 – krakowscy artyści Stefan Matejko, Franciszek Bruzdowicz, [[Kacper Żelechowski]], [[Leonard Stroynowski|Leonard Strojnowski]] i kierujący pracami Piotr Niziński pokryli wnętrza katedry [[polichromia|polichromią]].
* 1912-1914 – zainstalowano nowe [[organy]], przebudowano [[chór]] muzyczny, [[sklepienie|sklepienia]] prezbiterium oraz położono w nim nową polichromię. Przemalowanie kaplicy Pana Jezusa (Franciszek Nowakowski).
* 1939 – pokryto część dachu świątyni blachą miedzianą.
* 1945-1948 – pokryto resztę dachu oraz wybito od południa nowe wejście i przyozdobiono go marmurowym portalem.
* 1949 – wzmocnienie [[apsyda (architektura)|absydy]] prezbiterium.
* 1950-1951 – konserwacja polichromii.
* 1953 – odnowiono [[ambona (architektura)|ambonę]] i odnowiono ołtarz św. Jana Kantego.
* 1955 – przyozdobienie świątyni [[Tryptyk]]iem Łagiewnickim.
6837

edycji