Kuc: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 109 bajtów ,  1 rok temu
dodane zdjęcia
(dodane historyczne typy kuców)
(dodane zdjęcia)
{{inne znaczenia|koni|[[Wołodymyr Kuc]], [[Wiesław Kuc]]}}
[[Plik:Konik 090705.JPG|thumb|250px|[[Konik polski|Koniki polskie]] ze źrebiętami]]
[[Plik:Windsor Castle.jpg|thumb|250px|Kuc podczas pokazów]]
[[Plik:Exmoor PonyWindswept.jpg|mały|Kuc Exmoor, przedstawiciel kuców typu 1]]
[[Plik:Przewalski horse Warsaw zoo.JPG|mały|Koń Przewalskiego jest stosunkowo bliski historycznemu typowi kuca ]]
[[Plik:Shetland pony moult1.jpg|thumb|250px|[[Kuc szetlandzki]] zmieniający sierść z zimowej na letnią]]
[[Plik:Kóngur í einn dag..jpg|thumb|250px|Stado kuców prowadzone przez jeźdźca]]
'''Kuce''' – niewielkie [[koń|konie]] o [[Wysokość w kłębie|wysokości w kłębie]] nieprzekraczającej 148 cm (149 cm przy mierzeniu konia w [[podkowa]]ch). Kuce wykazują zwykle właściwości swych dziko żyjących przodków, m.in. żywotność. Użytkowane są jako konie wszechstronne. Przy pracy odznaczają się wysoką wydajnością<ref name="haller.rasy.koni">{{cytuj książkę|autor=zob. Martin Haller|tytuł=Rasy Koni|wydawca=Oficyna Wydawnicza MULTICO|miejsce=Warszawa|data=1997|isbn=83-7073-121-X}}</ref>. W [[Europa|Europie]] i [[Ameryka Północna|Ameryce Północnej]] kuce wykorzystuje się przede wszystkim do [[jeździectwo|jazdy]] dla dzieci i młodzieży oraz [[Hipoterapia|hipoterapii]]. Poza tym, kuce pracują przy transporcie lekkich ładunków, w [[Cyrk (rozrywka)|cyrku]], w [[rekreacja|rekreacji]] jeździeckiej oraz [[Rajdy długodystansowe|rajdach konnych]].
 
== Historyczne typy kuców ==
Przed udomowieniem konia istniały łatwo dające się rozróżnić typy koni. Oznacza się je ogólnie przyjętymi cyframi od 1 do 4, zakłada się bowiem istnienie czterech typów pierwotnych koni. Wśród nich można wydzielić dwa typy o cechach kuców i dwa o cechach koni.<ref>{{Cytuj |autor = Marcin Haller |tytuł = Rasy koni |data = 2008 |isbn = 978-83-7073-428-2 |s = 12}}</ref>[[Plik:Konik 090705.JPG|thumb|250px|[[Konik polski|Koniki polskie]] ze źrebiętami]]
 
=== Kuc typu 1 (północny) ===
Było to zwierzę średniej wielkości, mocne, dorastające do 120cm, występujące na obszarze od Europy Północnej do Wschodniej [[Azja|Azji]]. Warunki klimatyczne sprawiły, że zasiedliły także północną [[Hiszpania|Hiszpanię]], [[Irlandia|Irlandię]] i [[Azja Mniejsza|Azję Mniejszą]]. Jak wykazały wykopaliska z [[Alaska|Alaski]] i [[Teksas|Teksasu]], pochodziło ono od amerykańskie formy wyjściowej. Budowa kuców typu 1 była względnie jednolita, gdyż wskutek wędrownego trybu życia nie przystosowały się do jakiejś określonej przestrzeni życiowej. Budowa ciała kuców Północnych predestynowała je do życia w klimacie zimnym i wilgotnym, o skromnej ilości pokarmu. Mocne siekacze były ustawione tak, że umożliwiały pobieranie twardych traw i zdrewniałych łodyg, zęby trzonowe miały długie, mocne korzenie. Układ pokarmowy był przystosowany do wykorzystywania białka rodzinnego o malej wartości pokarmowej. Obszerne nozdrza umożliwiały ogrzanie wdychanego powietrza, a małe uszy i krótka trzewioczaszka nadawały głowie specyficzny wygląd, właściwy kucowi [[Kuc Exmoor|Exmoor]]. Rasę tę można uważać za przedstawiciela kuca czystego typu 1, gdyż ma wszystkie jego typowe cechy. Długa sierść miała barwę ciemnobrązową, rozjaśnioną w dole ciała, okolicach pyska i oczu. Latem sierść była gładka i krótka, zimą zaś tworzyła dwuwarstwowe futro z puchową podściółką, doskonale chroniące przed zimnem i wilgocią. Gęste, bujne i długie owłosienie stanowiło ochronę bardziej wrażliwych części ciała, np. włosy pokrywające rzep ogonowy chroniły region sromu. Silne, krótkie koniczyny o mocnych stawach i twardych, małych kopytach nosiły ciało w harmonijnym ruchu. Kuce poruszały się najczęściej energicznym [[Kłus (jeździectwo)|kłusem]], w ucieczce zaś stado biegło w zwartym szyku [[Galop (jeździectwo)|galopem]] lub szybkim kłusem.