Symbol: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 888 bajtów ,  2 lata temu
drobne merytoryczne - znak a symbol
m (Dodaję nagłówek przed Szablon:Przypisy)
(drobne merytoryczne - znak a symbol)
{{Dopracować|więcej przypisów}}
'''Symbol''' (z [[gr.]] ''σύμβολον'') – semantyczny środek stylistyczny, który ma jedno znaczenie dosłowne i różną liczbę znaczeń ukrytych. Odpowiednik pojęcia postrzegany zmysłowo. Najbardziej ogólnie jest to zastąpienie jednego [[pojęcie|pojęcia]] innym, krótszym, bardziej wyrazistym lub najlepiej oddającym jego naturę, albo mniej abstrakcyjnym. Jest to znak odnoszący się do innego [[system]]u znaczeń, niż do tego, do którego bezpośrednio się odnosi. Przykładowo symbol [[Lew afrykański|lwa]] oznacza nie tylko dany gatunek [[Zwierzęta|zwierzęcia]], lecz często także siłę lub [[władza|władzę]]. Symbole są pewnymiarbitralnie znakamiustanowionymi umownymijednostkami komunikacyjnymi, dzięki temu różniącymi się od [[znak (semiotyka)|znaków]], które tworzą związki między znaczonym i znaczącym w różnychjednorodnym kontekście kulturowym{{odn|Leach|2010|s=17-20}}. Obiekty tworzące związek symboliczny w jednej [[kultura|kulturze]]ch, mogą mieć różneinne znaczenia -w innych kulturach, toco odróżnia symbol od jednoznacznej [[alegoria|alegorii]].
[[Plik:Earth symbol.svg|right|150px|thumb|Symbol Ziemi, a także symbol solarny zwany [[Krzyż słoneczny|Krzyżem Słonecznym]].]]
 
'''Symbol''' (z [[gr.]] ''σύμβολον'') – semantyczny środek stylistyczny, który ma jedno znaczenie dosłowne i różną liczbę znaczeń ukrytych. Odpowiednik pojęcia postrzegany zmysłowo. Najbardziej ogólnie jest to zastąpienie jednego [[pojęcie|pojęcia]] innym, krótszym, bardziej wyrazistym lub najlepiej oddającym jego naturę, albo mniej abstrakcyjnym. Jest to znak odnoszący się do innego [[system]]u znaczeń, niż do tego, do którego bezpośrednio się odnosi. Przykładowo symbol [[Lew afrykański|lwa]] oznacza nie tylko dany gatunek [[Zwierzęta|zwierzęcia]], lecz często także siłę lub [[władza|władzę]]. Symbole są pewnymi znakami umownymi, które w różnych [[kultura]]ch mogą mieć różne znaczenia - to odróżnia symbol od jednoznacznej [[alegoria|alegorii]].
== Znak a symbol ==
Znaczenia szczególne to między innymi:
[[Plik:The world - III (6341002907).jpg|thumb|W przypadku, gdy korona użyta jest w innym kontekście, niż oznaczenie władzy królewskiej, staje się symbolem]]
* litery to symbole głosek
W transkrypcji danego języka poszczególne litery są znakami dźwięku, ale np. zmienne x we wzorach matematycznych są symbolami (''Niech x oznacza masę...''). Jeśli w konwencji europejskiej korona była atrybutem władzy królewskiej, to w tym przypadku jest ona znakiem. W przypadku używania jej jako części [[znak towarowy|znaku towarowego]] (marki) staje się symbolem. Rozróżnienie między znakiem i symbolem jest analogiczne do rozróżnienia między [[metonimia|metonimią]] i [[metafora|metaforą]]{{odn|Leach|2010|s=20}}.
* [[medal]] to symbol osiągniętego zwycięstwa
 
* symbolami władzy królewskiej w tradycji europejskiej są [[jabłko królewskie|jabłko]], [[berło]], [[korona (atrybut)|korona]], [[włócznia]]
Symbole można podzielić na standaryzowane (arbitralne, ale ustalone zwyczajem) i doraźne (w przypadku "jednorazowych powiązań różnych porządków rzeczy). Symbole standaryzowane z kolei dzielą się na 1) konwencjonalne, ale całkowicie arbitralne: „lew jest symbolem władzy” oraz 2) ikoniczne, gdzie występuje zaplanowane podobieństwo: model, mapa{{odn|Leach|2010|s=17, 21}}.
* cyfry stosowane w formie liczb są symbolami [[ilość|ilości]] i innych [[Wielkość fizyczna|wielkości]] (np. [[Długość fizyczna|długości]], [[masa (fizyka)|masy]])
* Symbol wiary, czyli [[chrześcijańskie wyznania wiary]]
* ∞ - symbol [[nieskończoność|nieskończoności]].
 
== Etymologia ==
* [[symbolika chrześcijańska]]
* [[Apostolski symbol wiary|symbol wiary]]
 
== Przypisy ==
{{Przypisy}}
 
== Bibliografia ==
* {{Cytuj książkę | odn = tak | autor = [[Edmund Leach]] | tytuł = Kultura i komunikowanie | wydawca = PWN | miejsce = Warszawa | data = 2010 | isbn = 978-83-01-16475-1}}
 
== Linki zewnętrzne ==
* [http://www.symbols.com Online Encyclopedie of Western Signs and Ideograms]