Schronisko „Nad Śnieżnymi Kotłami”: Różnice pomiędzy wersjami

odlinkowanie dat
m (MalarzBOT: regeneracja szablonu {{Schronisko turystyczne infobox}})
(odlinkowanie dat)
|pasmo = [[Karkonosze]]
|wysokość = 1490
|data otwarcia = [[1837]]
|data zamknięcia = [[maj]] [[1961]]
|właściciel =
|kod mapy = PL-DS
Prawdopodobnie już na początku XIX wieku przy skałce Czarcia Ambona (''Rübezahls Kanzel'') handlarze sprzedawali w lecie górskim wędrowcom żywność i napoje. Być może już wtedy stał tam [[szałas]] chroniący przed deszczem.
 
W [[1837]] hrabia Leopold Christian Gotthard von [[Schaffgotschowie|Schaffgotsch]], właściciel tych terenów, wzniósł przy Czarciej Ambonie pierwsze prawdziwe schronisko w [[Sudety|Sudetach]] – był to mały drewniany budynek z dwuspadowym stromym dachem (w tym samym czasie bliźniacza konstrukcja powstała na [[Wysoki Kamień|Wysokim Kamieniu]] w [[Góry Izerskie|Górach Izerskich]]). Były tam tylko 2 miejsca noclegowe oraz jadalnia z dwoma stołami. Pierwszym dzierżawcą był szewc Friedrich Sommer z [[Cieplice Śląskie-Zdrój|Cieplic]], późniejszy dzierżawca [[schroniska na Śnieżce]]. W [[1856]] obiekt przejął szwagier Sommera Franz Michallik. W [[1858]] wiejąca w czasie burzy wichura uszkodziła domek i podjęto decyzję o budowie nowego w pobliżu Czarciej Ambony (starego nie rozebrano).
 
Nowe, parterowe schronisko było kamienne z drewnianym oszalowaniem ścian szczytowych. Oprócz 21 miejsc noclegowych była tam też jadalnia oraz sala do pralnia bielizny. Budowa kosztowała 1700 talarów i zakończyła się w [[1861]].
 
[[Plik:Sniezne Kotly Old 04.jpg|thumb|250px|Narciarze przy schronisku w 1938 roku]]
W [[1889]] schronisko przejął karczmarz Richard Graulich z Piechowic. Już wkrótce, w [[1892]], rodzina von Schaffgotsch zdecydowała się wybudować następny, jeszcze większy obiekt obok starego domku z [[1837]]. W latach [[1895]]-[[1897]] (podawane są też daty 1894-1895<ref>Romuald M. Łuczyński "Schronisko nad Śnieżnymi Kotłami", ''Sudety'' nr 4/2012</ref>) powstał potężny hotel górski, jeden z największych w [[Sudety|Sudetach]], którego wnętrza wykańczał sam Graulich. Nowy budynek wyróżniał się niekonwencjonalną formą, zupełnie niepasującą do rejonu [[Karkonosze|Karkonoszy]], a szczególnie wysoką wieżą widokową. Jego architektura była inspirowana bryłą [[Zamek Chojnik|zamku Chojnik]]. Głównym materiałem konstrukcyjnym były granitowe bloki, układane przez włoskich kamieniarzy, sprawiające dużo problemów z transportem. Ciekawostką była sygnalizacja świetlna na wieży pokazująca po zmroku drogę do schroniska oraz informująca o wolnych miejscach. W środku było w sumie 5 sal restauracyjnych i 60 miejsc noclegowych (inne źródła mówią o 44 dwuosobowych pokojach<ref>[http://www.karkonosze.ws/centrum_nadawcze_rtv_sniezne_kotly_artykul_90.html Centrum nadawcze RTV Śnieżne Kotły – historia]</ref>). W [[1905]] uruchomiono połączenie telefoniczne.
 
Schronisko wielokrotnie przebudowywano – w [[1920]], [[1928]], [[1936]] i [[1942]] – m.in. zlikwidowano 4 sale restauracyjne na parterze i utworzono tam pokoje noclegowe. Prace wykonywali architekci i pracownicy budowlani z Zarządu Budowlanego hrabiów von Schaffgotsch z [[Sobieszów|Sobieszowa]]. W [[1916]] po rezygnacji Graulicha dzierżawcą był niejaki Teichmann, a od [[1929]] Alfred Gubisch.
 
Na początku II wojny światowej przejęło go [[Luftwaffe]] na ośrodek wypoczynkowy dla swoich żołnierzy. W [[1944]] uruchomiono w nim stację radiolokacyjną, której betonowe resztki są widoczne do dnia dzisiejszego.
[[Plik:Schneegrubenbaude 2008.jpg|thumb|250px|Przekaźnik telewizyjny „Śnieżne Kotły”]]
{{Osobny artykuł|RTON Śnieżne Kotły}}
Po [[1945]] rozpoczął się jego kolejny remont już pod szyldem [[Polskie Towarzystwo Tatrzańskie|Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego]] oraz polską nazwą ''Wawel''. W [[1951]] schronisko zostało przejęte przez [[Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze|PTTK]]. W [[1960]] umieszczono w wieży telewizyjną stację przekaźnikową, co było związane ze zbliżającą się [[Letnie Igrzyska Olimpijskie 1960|Olimpiadą w Rzymie]]<ref>Bez uruchomienia tej stacji nie byłoby możliwości oglądania Igrzysk Olimpijskich w Polsce. Dzięki urządzeniom zamontowanym na wieży możliwy był odbiór sygnału z Drezna, dokąd docierał sygnał z Rzymu.</ref>. Wiązało się to jednak z zamknięciem tego zasłużonego dla turystyki górskiej obiektu dla turystów, co nastąpiło w maju [[1961]]. Od tego czasu pełni on wspomnianą funkcję stacji przekaźnikowej dla potrzeb telewizji, choć jeszcze w [[1962]] w wykazie schronisk karkonoskich wymieniany był jako schronisko, ale tylko z bufetem, bez miejsc noclegowych.
 
Od połowy lat 60. XX wieku obiekt znikał z map turystycznych, stając się "tajnym" (przekazywał również sygnał do [[Czechosłowacja|Czechosłowacji]] i [[Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich|Związku Radzieckiego]]). W [[stan wojenny|stanie wojennym]] chroniło go wojsko, a droga ze [[schronisko PTTK „Pod Łabskim Szczytem”|schroniska „Pod Łabskim Szczytem”]] została zamknięta.