Otwórz menu główne

Zmiany

Dodane 48 bajtów ,  1 rok temu
drobne ulepszenia
|galeria_commons = Category:PKP class Px27
}}
'''Px27''' (typ fabryczny '''W5A''') – seria polskich [[lokomotywa parowa|parowozów]] [[kolej wąskotorowa|wąskotorowych]], na tor szerokości 600 mm, wyprodukowanych w 1927 roku przez [[Fablok|Pierwszą Fabrykę Lokomotyw w Polsce (Fablok)]] w Chrzanowie, o [[Układ osi lokomotywy|układzie osi D]]. Powstały dwa parowozy tej serii, zbudowane dla Wyrzyskich Kolei Powiatowych, po wojnie używane na [[Polskie Koleje Państwowe|PKP]] do lat 70. Oznaczenie serii PKP Px27 stosowano od 1961 roku, wcześniej zaliczone były do serii Px2. Jeden egzemplarz zachowano jako eksponat muzealny.
 
== Projekt i produkcja ==
Konstrukcja parowozów typu W5A została opracowana przez [[Fablok|Pierwszą Fabrykę Lokomotyw w Polsce „Fablok”]] w Chrzanowie na zamówienie [[Bydgosko-Wyrzyskie Koleje Dojazdowe|Wyrzyskich Kolei Powiatowych]] z 1927 roku, na dwa parowozy z tendrem o mocy ponad 100 KM, nadające się do obsługi trudnych odcinków linii o znacznym nachyleniu ([[Białośliwie (wieś w województwie wielkopolskim)|Białośliwie]] – [[Nieżychowo]])<ref name=pokr2>B. Pokropiński (2016), ''Parowozy…'', s. 38–42.</ref>. Ich konstrukcję oparto na opracowanym wcześniej dla wojska [[tendrzak]]u typu W2A (powstał tylko jeden parowóz tego typu, późniejszy [[Tx26|Tx26-427]])<ref name=pokr2/>. Zdecydowano zachować skrzynie wodne na lokomotywach dla zwiększenia ich masy przyczepnej. W stosunku do typu W2A m.in. zastosowano silniki z suwakami tłoczkowymi zamiast płaskich i zwiększono powierzchnię ogrzewalną kotła, przez co nieco wzrosła moc<ref>B. Pokropiński (2016), ''Parowozy…'', s. 28, 40, 204.</ref>. Parowozy, o numerach fabrycznych 343 i 344, zostały zbudowane w 1929 roku<ref name=pokr2/>. Jeszcze jeden parowóz typu W5A, o minimalnie odmiennych charakterystykach, został zbudowany 9 lat później dla Kolei Wrzesińskiej (po wojnie oznaczony inną serią [[Px38]])<ref name=pokr2/>.
 
== Konstrukcja ==
 
== Eksploatacja ==
Oba parowozy służyły w Wyrzyskich Kolejach Powiatowych, oznakowane numerami 25 i 26<ref name=pokr2/>. Stacjonowały w [[Białośliwie (wieś w województwie wielkopolskim)|Białośliwiu]] i prowadziły ciężkie składy towarowe na linii Białośliwie-[[Nieżychowo]]<ref name=pokr600>B. Pokropiński (2000), ''Muzealne…'', s. 60–63.</ref>. W 1949 roku koleje powiatowe zostały przejęte przez [[Polskie Koleje Państwowe|PKP]] i parowozy te zostały zaliczone do zbiorczej serii PKP '''[[Px2''']], a po zmianie [[Oznaczenia polskich parowozów i tendrów#Tabor wąskotorowy PKP|systemu oznaczeń parowozów]] w 1961 roku zostały oznaczone jako seria '''Px27'''<ref name=pokr600/> (seria ta obejmowała tylko te dwa parowozy). Lokomotywa numer 25, o numerze fabrycznym 344 otrzymała oznaczenie Px2-801, a następnie Px27-774, a lokomotywa onumer numerze26 (fabryczny 343) otrzymała oznaczenie Px2-802, a następnie Px27-775<ref name=pokr2/>.
 
Parowozy te stacjonowały po wojnie cały czas w Białośliwiu, pracując na [[Bydgosko-Wyrzyskie Koleje Dojazdowe|Bydgosko-Wyrzyskich Kolejach Dojazdowych]]. Parowóz Px27-775 został 12 czerwca 1976 roku został skreślony z ewidencji PKP i przekazany do [[Muzeum Kolejnictwa w Warszawie]]. Obecnie jest eksponatem [[Muzeum Kolei Wąskotorowej w Wenecji]]<ref name=pokr600/>. Parowóz Px27-774 został 26 września 1970 roku skreślony z inwentarza, po czym złomowany w Białośliwiu<ref name=pokr2/> (jego tender otrzymał parowóz [[Px38|Px38-805]])<ref >B. Pokropiński (2000), ''Muzealne…'', s. 65.</ref>.