Otwórz menu główne

Zmiany

Usunięte 150 bajtów ,  1 rok temu
knohnuinj
[[Plik:Valois Tapestry 2.jpg|thumb|Bal wydany w Paryżu w 1573 roku na cześć poselstwa polskiego]]
[[Plik:Polish envoys to King Henry III Valois, two worlds.PNG|thumb|Polskie poselstwo u Henryka Walezego, obraz [[Teodor Axentowicz|Teodora Axentowicza]]]]
'''Henryk Walezy''' ([[język francuski|fr.]] ''Henri de Valois''), właściwie Edward Aleksander (ur. [[19 września]] [[1551]] w [[Fontainebleau]], zm. [[2 sierpnia]] [[1589]] w [[Saint-Cloud]]) – pierwszy [[Wolna elekcja|elekcyjny]] [[król Polski]] w latach 1573–1574, od 1574 król Francji jako '''Henryk III''' (ostatni władca Francji z dynastii [[Walezjusze|Walezjuszów]]); wcześniej do 1574 jako członek domu francuskiego: [[Władcy Angoulême|książę Angoulême]] (od 1551), [[Władcy Orleanu|książę Orleanu]] (od 1573) i [[Władcy Andegawenii|książę Andegawenii]] (od 1566).
 
{{fakt|Jako czwarty syn [[Henryk II Walezjusz|Henryka II Walezjusza]] i [[Katarzyna Medycejska|Katarzyny Medycejskiej]] miał niewielkie szanse na tron francuski, dlatego uznano go za dobrego kandydata do tronu Rzeczypospolitej po bezpotomnej śmierci [[Zygmunt II August|Zygmunta II Augusta]], ostatniego króla z dynastii [[Jagiellonowie|Jagiellonów]]. Mimo uwikłania rodu Walezjuszy w [[noc św. Bartłomieja]] i obaw przed przeniesieniem waśni religijnych do Rzeczypospolitej, podczas [[Elekcja 1573|wyboru nowego monarchy]] szlachta poparła jego kandydaturę. Wśród przegranych kandydatów byli m.in. syn cesarza Austrii [[Ernest Habsburg]], car moskiewski [[Iwan IV Groźny]] i król szwedzki [[Jan III Waza]].
== Rozmaitości ==
Droga Henryka do Francji, po ucieczce z Polski prowadziła przez Włochy, o czym świadczyć miała tablica odkryta przez [[Henryk Lubomirski|Henryka Lubomirskiego]] w latach 1832–1833 na ścianie domu [[Patrycjat (średniowiecze i nowożytność)|patrycjusza]] [[Wenecja|weneckiego]], położonego nad rzeką Brentą, pomiędzy [[Padwa|Padwą]] a [[Mestre]] o następującej treści (po [[Łacina|łacinie]]):
<center><table border=2><tr><td width="300" bgcolor="#FFEEDDffeedd"><center>HENRICUS VALESIUS REX<br />Cum e Poloniae Regno Quod Ejus Sumae Virtuti<br />merito fuerat delatum. In Gallia Carolo Fratre<br />IX. Rege Vita Functo ad Patrium. Et Avitum<br />lret. Hoc. Iter Faciens. Ultro Ad Has Aedes<br />Divertit. Tota Fere. Italia Comitante Anno<br />Salutis M.D.LXXIV.VI. Calend. Aug. Tantae<br />Umanitatis Memor Foedericus Contafnus. D.M.<br />Proc. Fundi Dominus.<br />M.P.</td></tr></table></center><br />
<center>''Król Henryk Walezy, po śmierci brata swego Karola IX.,''<br />
''króla francuskiego, wracając z polskiego królestwa, które słusznie''<br />
Anonimowy użytkownik