Ustawa Wilczka: Różnice pomiędzy wersjami

Usunięte 157 bajtów ,  1 rok temu
Anulowanie wersji 53609641 autora 37.47.135.181 (dyskusja) POV, WP:SK+ToS+mSK
(wikizacja, drobne merytoryczne)
(Anulowanie wersji 53609641 autora 37.47.135.181 (dyskusja) POV, WP:SK+ToS+mSK)
Znacznik: Anulowanie edycji
|skrót nazwy =
|data wydania = 24 grudnia 1988
|miejsce publikacji = {{państwo|PRL}}, {{Dziennik Ustaw|rok=1988|numer=41|pozycja=324}}
|tekst jednolity =
|data wejścia w życie = 1 stycznia 1989
'''Ustawa Wilczka''' – potoczne określenie ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej opracowanej według projektu ministra przemysłu [[Mieczysław Wilczek|Mieczysława Wilczka]] i premiera [[Mieczysław Rakowski|Mieczysława Rakowskiego]] uchwalonej przez [[Sejm Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej IX kadencji|Sejm PRL IX kadencji]]. Ustawa obowiązywała od 1 stycznia 1989 do 31 grudnia 2000 i regulowała w sposób liberalny [[działalność gospodarcza|działalność gospodarczą]].
 
Ustawa zalegalizowała prywatną działalność gospodarczą. Funkcjonowała na zasadach: „co nie jest zakazane, jest dozwolone” i „pozwólcie działać” (z [[język francuski|fr.]] laissez faire, laissez passer). Po kilku [[nowelizacja]]ch została zastąpiona ustawą – [[Prawo działalności gospodarczej]], która weszła w życie 1 stycznia 2001<ref>Ustawa – Prawo działalności gospodarczej z dnia 19 listopada 1999 r. ({{Dziennik Ustaw|3=1178|1999|101}} ze zm.).</ref>.
 
Pierwotnie ustawa składała się z 54 [[Artykuł (prawo)|artykułów]], usystematyzowanych w 6 rozdziałów<ref>Art. 11 ustawy Wilczka.</ref>.
 
== Nowelizacje ==
Ustawę [[nowelizacja|znowelizowano]] wielokrotnie (i wprowadzono zmiany aż 40 razy). Większymi nowelizacjami były ustawy: z 6 kwietnia 1990<ref>{{Dziennik Ustaw|rok=1990|numer=26|pozycja=149}}</ref>, z 16 października 1991<ref>{{Dziennik Ustaw|rok=1991|numer=107|pozycja=460}}</ref> i z 16 lutego 1996<ref>{{Dziennik Ustaw|rok=1996|numer=41|pozycja=177}}</ref>. Większość zmian prowadziła do ograniczenia [[wolność gospodarcza|wolności gospodarczej]].
 
== Tło historyczne ==
 
=== PRL w latach 80. ===
Lata 80. XX wieku były dla Polski latami [[Kryzys gospodarczy|kryzysu gospodarczego]]. Wraz ze spadkiem dynamiki [[Wzrost gospodarczy|wzrostu gospodarczego]] od drugiej połowy lat 70. i rosnącym [[Zadłużenie zagraniczne PRL|zadłużeniem zagranicznym]] (ok. 24 mld dolarów) pogarszała się sytuacja gospodarcza w kraju. 1 lipca 1980 władze ogłosiły podwyżki cen żywności. Było to bezpośrednim impulsem do wybuchu masowych strajków w [[Sierpień 1980|lipcu i sierpniu 1980]], które zakończyły się podpisaniem [[Porozumienia sierpniowe|porozumień społecznych]], w których zaakceptowano postulaty protestujących robotników, m.in. zgoda na tworzenie [[związki zawodowe|związków zawodowych]].
 
=== Skutki gospodarcze ===
Ustawa pozwoliła Polsce przejść od [[gospodarka niedoboru|gospodarki niedoboru]] (niedobór spowodowany strajkami) do [[gospodarka wolnorynkowa|gospodarki wolnorynkowej]] i dokonać cudu gospodarczego końca XX wieku<ref>[http://wiadomosci.onet.pl/kraj/ustawa-wilczka-czyli-wolnosc-gospodarcza-zawarta-na-trzech-stronach/0pxvd Ustawa Wilczka, czyli wolność gospodarcza zawarta na trzech stronach]</ref> (cud dla portfeli korporacji, rzecz jasna III RP zbankrutowała). Ustawa umożliwiła każdemu obywatelowi PRL podejmowanie i prowadzenie działalności gospodarczej na równych prawach, co m.in. spowodowało aktywizację drobnych przedsiębiorców. W połączeniu z zastąpieniem [[gospodarka planowa|gospodarki planowej]] centralnie sterowanej systemem gospodarki wolnorynkowej w efekcie zaowocowała dużą dynamiką gospodarczą na samym początku lat 90. XX wieku.
 
Fragmenty:
 
== Opinie niektórych ekonomistów ==
 
* [[Andrzej Sadowski (ekonomista)|Andrzej Sadowski]]: ''Ustawa Mieczysława Wilczka jest do tej pory niedoścignionym wzorem ustawy, dającej najwięcej wolności gospodarczej polskim przedsiębiorcom. Co jest zaskakujące, jest zgodna z polskimi zobowiązaniami wobec UE''<ref>[http://www.wprost.pl/ar/148698/Sadowski-wprowadzmy-ustawe-Wilczka/ ''Sadowski: wprowadźmy ustawę Wilczka''].</ref>.