Otwórz menu główne

Zmiany

WP:SK, drobne redakcyjne, drobne merytoryczne
{{Rezerwat przyrody infobox
| nazwa_rezerwatu= Rudka Sanatoryjna
| zdjęcie=
| opis_zdjęcia=
|rodzaj_rezerwatu= leśny
|charakter_rezerwatu= częściowy
| mezoregion państwo= mazowieckie
| mezoregion= [[Wysoczyzna Kałuszyńska]]
| data=1964-08-25
| akt prawny={{Monitor Polski|rok data= 1964|numer=62|pozycja=288}}-08-25
| akt prawny= {{Monitor Polski|1964|62|288}}
| powierzchnia= 125,72
| galeria_commons=
|kod mapy = Mrozy (gmina)
| stopniN=52
| sekundE=10
}}
'''Rezerwat "Rudka„Rudka Sanatoryjna"Sanatoryjna”''' o lokalnej nazwie "'''Rudka'''" – [[rezerwat przyrody]]<ref>[http://crfop.gdos.gov.pl/CRFOP/widok/viewrezerwatprzyrody.jsf?fop=PL.ZIPOP.1393.RP.217 Metryka rezerwatu Rudka Sanatoryjna w Centralnym Rejestrze Form Ochrony Przyrody Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska]</ref> powołany Zarządzeniem Ministra LiPD z dnia [[25 sierpnia]] [[1964]] r. (MP nr 62, poz. 288) na powierzchni 125,64 [[Hektar|ha]]. Położony jest w gminie [[Mrozy (gmina)|Mrozy]] ([[powiat miński]], [[Województwo mazowieckie|woj. mazowieckie]]), w leśnictwie Pełczanka.
 
== Cel ochrony ==
Celem ochrony rezerwatu jest zachowanie ze względów nau-kowychnaukowych i dydaktycznych fragmentu lasu mieszanego z udziałem jodły na północno-wschodniej granicy naturalnego jej zasięgu<ref name=":0">{{Cytuj|autor=Tomasz Figarski|tytuł=PUL dla Nadleśnictwa Mińsk na lata 2016-2025, tom II: Program Ochrony Przyrody|data=2016}}</ref>.
 
== Klasyfikacja rezerwatu ==
Według obowiązujących kryteriów rozporządzenia Ministra Środowiska z 30 marca 2005 r. w sprawie rodzajów, typów i podtypów rezerwatów przyrody (Dz. U. z 2005 r. Nr 60, poz. 533), pod względem rodzaju, rezerwat Rudka Sanatoryjna jest rezerwatem leśnym (L). Dalej, ze względu na dominujący przedmiot ochrony rezerwat można zaklasyfikować jako: typ – fitocenotyczny (PFi), podtyp – zbiorowisk leśnych (zl). Natomiast ze względu na główny typ ekosystemu, jako rezerwat leśny i borowy (EL), podtyp - lasów nizinnych (lni)<ref name=":0" />.
 
== Walory przyrodnicze ==
Podstawowym walorem rezerwatu jest fragment lasu z udziałem jodły pospolitej w składzie drzewostanu na siedliskach grądu subkontynentalnego ''(Tilio-Carpinetum)'' i kontynentalnego boru mieszanego ''(Querco-Pinetum)''. Na uwagę zasługują też wartościowe drzewostany z udziałem wiekowej sosny pospolitej i dębu szypułkowego. Aktualnie udział jodły w drzewostanach rezerwatu jest znikomy – rzadko wchodzi w skład drzewostanów, występując najczęściej pojedynczo lub miejscami osiągając maksymalnie 40%-owy udział w składzie drzewostanów. Rzadko spotykana jest także w niższych warstwach. Na terenie rezerwatu gatunek ten odnawia się stosunkowo słabo, jedynie w niektórych oddziałach leśnych. Brak jest ciągłości pokoleniowej gatunku poprzez brak drugiego piętra i podrostu z udziałem jodły, co może wskazywać, iż siewki jodły przegrywają konkurencję z typowymi gatunkami grądowymi, zwłaszcza z grabem<ref name=":0" /><ref name=":1">{{Cytuj|autor=Henryk Kot|tytuł=Przyroda województwa siedleckiego|data=1995}}</ref>.
 
Z grupy gatunków chronionych na terenie rezerwatu wymienić występuje [[lilia złotogłów]] ''(Lilium martagon)'', liczniej natomiast reprezentowana jest grupa gatunków częściowo chronionych, spośród których na terenie rezerwatu występują: [[gnieźnik leśny]] ''(Neottia nidus-avis)'', [[miodownik melisowaty]] ''(Mellitis melissophyllum)'', [[orlik pospolity]] ''(Aquilegia vulgaris)'', [[Pomocnik baldaszkowy|pomocnik baldaszkowaty]] (''Chimaphila umbellata''), [[wawrzynek wilczełyko]] ''(Daphne mezereum)'', [[Widłak goździsty|widlak goździsty]] ''(Lycopodium clavatum)'', [[turówka leśna]] ''(Hierochloë australis)'' oraz grupa gatunków rzadkich, do których należą: [[barwinek pospolity]] ''(Vinca minor)'', [[przylaszczka pospolita]] (''Hepatica nobilis''), [[bluszcz pospolity]] (''Hedera helix''), [[łuskiewnik różowy]] ''(Lathraea sequamaria)'', [[rutewka orlikolistna]] ''(Thlictrum aquilegifolium)'', [[turzyca orzęsiona]] ''(Carex pilosa)'' i [[wyka kaszubska]] ''(Vicia cassubica)''<ref name=":1" /><ref>{{Cytuj|autor=Marek T. Ciosek, Katarzyna Piórek, Janusz Krechowski|tytuł=Interesujące gatunki roślin naczyniowych rezerwatu jodłowego "Rudka Sanatoryjna"|czasopismo=Chrońmy Przyrodę Ojczystą|data=2006}}</ref>''.''
 
== Sanatorium przeciwgruźlicze ==
W 1899 r. inicjatywa budowy sanatorium w [[Rudka (powiat miński)|Rudce]] postawiona przez dr. [[Teodor Dunin|Teodora Dunina]] uzyskała pełne poparcie i w 1902 r. na gruntach ofiarowanych przez ks.księcia [[Stanisław Lubomirski|Stanisława Lubomirskiego]] przystąpiono do budowy. Uroczyste otwarcie pierwszego skrzydła sanatorium odbyło się 29.11.1908 r. Przez dzisiejsze oddz. 80, 82, 84, 86 przebiegał tramwaj konny dowożący chorych. Torowisko zlikwidowano, a ścieżka z Mrozów do szpitala pozostała. Korzystanie przez ludność z tej ścieżki nie ma wpływu na drzewostany.
 
W 2011 wznowiono kursowanie [[Tramwaj konny w Mrozach|tramwaju konnego]] pomiędzy stacją PKP a dawnym Sanatorium (obecnie Samodzielny Specjalistyczny Zespół Zakładów Opieki Zdrowotnej im. dr. TeodraTeodora Dunina z siedzibą w Rudce).
 
== Zobacz też ==
* [[Rezerwat przyrody Jedlina (województwo mazowieckie)|rezerwat przyrody Jedlina]]
* [[:Kategoria:Ochrona przyrody w powiecie mińskim|rezerwaty przyrody w powiecie mińskim]]
* [[Nadleśnictwo Mińsk]]
* [[Mrozy (gmina)|Gmina Mrozy]]
* [[powiat miński]]
 
== Przypisy ==
{{Przypisy}}
 
{{DEFAULTSORTSORTUJ:Rudka Sanatoryjna, Rezerwat przyrody}}
[[Kategoria:Rezerwaty przyrody w gminie Mrozy]]
[[Kategoria:Ochrona przyrody w powiecie mińskim]]
47 067

edycji