2 Korpus Polski (PSZ): Różnice pomiędzy wersjami

int.
m (zamieniam magiczny ISBN na szablon)
(int.)
{{Jednostka wojskowa infobox
|nazwa = 2 Korpus Polski
|nazwa oryginalna =
|znak = Godlo 2 KPol 2.svg
|kategoria wojska = lądowe
|motto =
|grafika = Odznaka 2 Korpusu.JPG
|opis grafiki = Naszywka i odznaka 2 Korpusu
|sformowanie = 21 lipca 1943
|rozformowanie = 1947
|nazwa wyróżniająca =
|patron =
|święto =
|nadanie sztandaru =
|rodowód = [[Polskie Siły Zbrojne w ZSRR (1941–1942)|Armia Andersa]], [[Armia Polska na Wschodzie]]
|kontynuacja =
|dowódca pierwszy = [[Generał|gen. broni]] [[Władysław Anders]]
|dowódca obecny =
|dowódca ostatni = gen. dyw. [[Zygmunt Bohusz-Szyszko|Zygmunt Szyszko-Bohusz]]
|działania zbrojne = [[II wojna światowa]] ([[bitwa o Monte Cassino]])
|numer =
|dyslokacja = [[Ankona]] (X 1946){{odn|Żak|2014|s=120}}
|rodzaj sił zbrojnych =
|formacja =
|rodzaj wojsk = [[Wojska Lądowe Rzeczypospolitej Polskiej|wojska lądowe]]
|podległość = [[9 Armia (brytyjska)|9 Armia]] (1943), [[8 Armia (Wielka Brytania)|8 Armia]] (1944–1945)
|skład = [[Ordre de Bataille 2 Korpusu Polskiego]]
|odznaczenia =
|commons = categoryCategory:Polish II Corps
|www =
}}
{{Wikicytaty|2 Korpus Polski (PSZ)}}
'''2 Korpus Polski''' (2 KP) – [[Związek taktyczny|wyższy związek taktyczny]] [[Polskie Siły Zbrojne na Zachodzie|Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie]], w latach 1943-19471943–1947.
 
W grudniu 1943 przetransportowany do [[Włochy|Włoch]]. Będąc w składzie brytyjskiej 8 Armii, uczestniczył w kampanii włoskiej. W maju 1944 zdobywał [[Linia Gustawa|Linię Gustawa]] [[Bitwa o Monte Cassino|zdobywając Monte Cassino]], następnie na [[Linia Hitlera|Linii Hitlera]] ([[Piedimonte San Germano|Piedimonte]]). W lipcu 1944 na wybrzeżu [[Morze Adriatyckie|Morza Adriatyckiego]] wyzwolił [[Ankona|Ankonę]], sierpień-wrzesień przełamał [[Linia Gotów|linię Gotów]], w październiku walczył w [[Apeniny|Apeninach]]. W kwietniu 1945 brał udział w bitwie o [[Bolonia|Bolonię]]. Po wojnie pozostał we Włoszech w składzie wojsk okupacyjnych. W 1946 przetransportowany został do Wielkiej Brytanii. Większość żołnierzy pozostała na emigracji i wstąpiła do [[Polski Korpus Przysposobienia i Rozmieszczenia|Polskiego Korpusu Przysposobienia i Rozmieszczenia]]<ref group=uwaga>Jedynie „niewielka liczba żołnierzy wyemigrowała do byłych [[Imperium brytyjskie|kolonii brytyjskich]], jak [[Kanada]], [[Australia]], [[Afryka Południowa|Południowa Afryka]]. Inni wyemigrowali do [[Argentyna|Argentyny]], [[Brazylia|Brazylii]] i [[Ameryka Łacińska|krajów łacińskich]] [[Ameryka Środkowa|Ameryki Środkowej]]. Do zachodnich krajów europejskich, jak [[Francja]], [[Austria]], [[Niemcy]], [[Szwecja]], emigracja była nieliczna, ale stała. Jednak większość żołnierzy pozostała w [[Anglia|Anglii]] i tam się jakoś urządzili w latach [[1946]]-[[1948]]. Razem było to około 100 000 Polaków, a licząc z rodzinami - około 120 000, głównie w [[Londyn|Londynie]] i okolicach. Kiedy w parlamencie angielskim krzyczano, że >Polacy żenią się z Angielkami i wszędzie ich pełno<, [[Winston Churchill|Churchill]] uspokajał, mówiąc: <Pozwólcie, żeby to nowe dobrodziejstwo rozprzestrzeniło się po całej Anglii<, wyrażając w ten sposób uznanie dla zasług Polaków [...] - zob.: [[Stefan Orzechowski (żołnierz)|Stefan Orzechowski]]: Historia walk [[5 Kresowa Dywizja Piechoty|5 Kresowej Dywizji Piechoty]], Warszawa [[1998]], wyd. Oficyna Wydawnicza Volumen - [[Bellona (wydawnictwo)|Dom Wydawniczy Bellona]], seria „O Wolność i Niepodległość”, s.197</ref> W 1947 korpus rozwiązano.
W okresie od 3 do 25 grudnia 1945 do [[Polska|Polski]], w 13 transportach kolejowych, przybyło z [[Włochy|Włoch]] łącznie 12 305 żołnierzy 2 KP i [[Jednostki Wojskowe na Środkowym Wschodzie|Jednostek Wojskowych na Środkowym Wschodzie]]. W tej liczbie znalazło się tylko 32 [[Oficer (wojsko)|oficerów]] oraz 1612 [[podoficer]]ów i 10 661 [[Szeregowy|szeregowców]]. Z powyższej grupy 1226 podoficerów i 8601 szeregowców miało za sobą przymusową służbę w [[Wehrmacht|armii niemieckiej]]. Około 8 procent to żołnierze zdegradowani bądź więzieni z przyczyn natury politycznej. Około 2 procent żołnierzy to obywatele polscy narodowości [[Białorusini|białoruskiej]], [[Ukraińcy|ukraińskiej]] i [[Rosjanie|rosyjskiej]]. Powracający żołnierze przywieźli z sobą między innymi 11 867 [[Karabin|karabinów angielskich]] i 603 150 [[Nabój|nabojów karabinowych]]. Wymienieni zostali skierowani do punktów etapowych w [[Kędzierzyn-Koźle|Koźlu]] (dwa), [[Cieszyn]]ie i [[Międzylesie|Międzylesiu]]. Przygotowano również rezerwowe punkty w [[Katowice|Katowicach]], [[Chorzów|Chorzowie]] i [[Bielsko-Biała|Bielsku-Białej]]. Punkty repatriacyjne zostały zorganizowane na podstawie rozkazu nr 325/org. Naczelnego Dowódcy WP z dnia 27 listopada 1945 Kierownictwo nad przyjęciem żołnierzy [[Polskie Siły Zbrojne na Zachodzie|PSZ]] sprawował [[Generał|gen. dyw.]] [[Wsiewołod Strażewski]], II [[Minister|wiceminister]] [[Obrona narodowa|ON]]. Samym przyjęciem zajmowały się cztery komisje rejestracyjne, w skład których wchodzili oficerowie Departamentu Poboru i Uzupełnień [[Ministerstwo Obrony Narodowej|MON]], [[Główny Zarząd Polityczno-Wychowawczy Wojska Polskiego|Głównego Zarządu Polityczno-Wychowawczego WP]], [[Główny Zarząd Informacji|Głównego Zarządu Informacji WP]] i Departamentu Personalnego [[Ministerstwo Obrony Narodowej|MON]]. Na czele jednej z komisji stał ppłk Jan Janikowski. Ochronę zapewniał 3 batalion [[44 Pułk Piechoty (LWP)|44 Pułku Piechoty]] [[13 Dywizja Piechoty (LWP)|13 DP]]. Z przybyłych do kraju podoficerów – 1572 zdemobilizowano, a 40 urlopowano, kwalifikując wstępnie do dalszej służby wojskowej. W grupie szeregowców zdemobilizowano 9892, a urlopowano 769 osób. W późniejszym okresie zrezygnowano z powołania do czynnej służby żołnierzy urlopowanych. Dalsze zorganizowane transporty żołnierzy 2 KP przybywały do kraju z [[Wyspy Brytyjskie|Wysp Brytyjskich]]. Do grudnia 1947 r. przybyło 16 371 podoficerów i 41.912 szeregowców PSZ. Kazimierz Frontczak nie podaje ilu z nich pełniło służbę w 2 KP. Powyższe dane nie obejmują żołnierzy, którzy do kraju wrócili indywidualnie lub cywilnymi transportami repatriacyjnymi. Zorganizowana akcja powrotu żołnierzy PSZ trwała do polowy 1951 r. 20 września 1951 r. w [[Gdynia|Gdyni]] zlikwidowano Remigracyjny Punkt Specjalny Państwowego Biura Podróży „[[Orbis]]”.
 
W latach 1947-19481947–1948 723 żołnierzy PSZ na Zachodzie, którzy przed wojną zamieszkiwali na terenie województw: [[Województwo wileńskie (II Rzeczpospolita)|wileńskiego]], [[Województwo białostockie (II Rzeczpospolita)|białostockiego]], [[Województwo nowogródzkie (II Rzeczpospolita)|nowogródzkiego]] i [[Województwo poleskie|poleskiego]] trafiła do 312 Obozu dla Wyzwolonych Jeńców Wojennych i Internowanych Obywateli w [[Grodno|Grodnie]] (powyższe dane nie obejmują żołnierzy, którzy powrócili w 1946 i przeszli przez obóz w [[Wilno|Wilnie]], a także żołnierzy, którzy powrócili indywidualnie po 1948). Z 723 żołnierzy, którzy przewinęli się przez obóz grodzieński – 327 pełniło służbę w 2 KP, z czego – 111 w [[3 Dywizja Strzelców Karpackich|3 DSK]], a 159 w [[5 Kresowa Dywizja Piechoty|5 KDP]]. W nocy z 31 marca na 1 kwietnia 1951 funkcjonariusze [[Ministerstwo Bezpieczeństwa Państwowego ZSRR|bezpieczeństwa]] [[Białoruska Socjalistyczna Republika Radziecka|BSRR]] przystąpili do masowych aresztowań i wywózki żołnierzy [[Polskie Siły Zbrojne na Zachodzie|PSZ na Zachodzie]] wraz z ich rodzinami do [[Obwód irkucki|obwodu irkuckiego]]. [[Deportacja (politologia)|Deportacja]] wiązała się z [[Konfiskata|konfiskatą]] mienia i odebraniem odznaczeń bojowych. Ogółem [[Zesłanie|zesłano]] 888 żołnierzy i 3632 członków rodzin z terenu [[Białoruska Socjalistyczna Republika Radziecka|BSRR]] i 49 żołnierzy z terenu [[Litewska Socjalistyczna Republika Radziecka|LSRR]]. W 1956 deportowanym zezwolono na powrót z zesłania. W 1958 w [[Obwód irkucki|obwodzie irkuckim]] pozostawało 1152 żołnierzy i członków ich rodzin. Większość z deportowanych w 1951 powróciła do [[Polska|Polski]].
 
W 1971 [[Białoruska Socjalistyczna Republika Radziecka|Sąd Najwyższy BSRR]] uznał deportacje za bezpodstawne i umorzył postępowania karne prowadzone przeciwko żołnierzom [[Polskie Siły Zbrojne na Zachodzie|PSZ na Zachodzie]]. Żołnierzom, którzy powrócili na terytorium BSRR wypłacono rekompensatę za skonfiskowane mienie. W 2003 na terenie [[Białoruś|Białorusi]] żyło 23 żołnierzy 2 KP, którzy w dalszym ciągu nie posiadali uprawnień [[Kombatant|kombatanckich]].
* {{Cytuj książkę | nazwisko = Drue | imię = Stefan J. | autor link = Stefan Drue | tytuł = 7 P. A. K. Szkic historyczny zmechanizowanego pułku artylerii konnej 1942–1947 | data = 1991 | wydawca = Instytut Polski. Komisja Historyczna | miejsce = Londyn | isbn = 0-9517561-0-9 |odn = tak}}
* Bronisław Dzikiewicz, Z teodolitem pod [[Monte Cassino]], Warszawa 1984,
* Kazimierz Frontczak, Siły Zbrojne Polski Ludowej. Przejście na stopę pokojową 1945-19471945–1947, Warszawa 1974,
* [[Wacław Król]], Polskie dywizjony lotnicze w Wielkiej Brytanii 1940–1945, Warszawa 1982,
* {{Cytuj książkę|nazwisko =Komornicki|imię =Stanisław|autor link= Stanisław Komornicki|tytuł = Wojsko Polskie 1939–1945: barwa i broń | data = 1984 | wydawca = Wydawnictwo Interpress | miejsce = Warszawa | isbn = 83-223-2055-8 |odn=tak}}
* Jan Paśnicki, Podniebni artylerzyści, Polska Zbrojna, 1994 (artykuł byłego pilota 663 DSA na temat 50 rocznicy powstania jednostki i kontynuowaniu jej tradycji przez brytyjski 663 Dywizjon Korpusu Lotnictwa Wojsk Lądowych),
* Michał Polak, Logistyczne zabezpieczenie działań 2 Korpusu Polskiego (grudzień 1944 – kwiecień 1945), [[Przegląd Historyczno-Wojskowy]], Nr 4 (209), Warszawa 2005,
* Janusz Odziemkowski, Służba Duszpasterska Wojska Polskiego 1914-19451914–1945, Warszawa 1998,
* [[Stefan Orzechowski (żołnierz)|Stefan Orzechowski]]: Historia walk [[5 Kresowa Dywizja Piechoty|5 Kresowej Dywizji Piechoty]], Warszawa [[1998]], wyd. Oficyna Wydawnicza Volumen - [[Bellona (wydawnictwo)|Dom Wydawniczy Bellona]], seria „O Wolność i Niepodległość”, {{ISBN|83-11-08809-8}}
* {{Cytuj książkę | nazwisko= Partyka| imię=Jan| tytuł= Odznaki i oznaki PSZ na Zachodzie 1939–1946| data=1997| wydawca=Wydawnictwo Libri Ressovienses | miejsce=Rzeszów | isbn=83-902021-9-0 |odn=tak}}
* {{Cytuj książkę | nazwisko=Sawicki | imię=Zdzisław | nazwisko2 = Wielechowski|imię2 = Adam| tytuł=Odznaki Wojska Polskiego 1918-19451918–1945: Katalog Zbioru Falerystycznego: Wojsko Polskie 1918-19391918–1939: Polskie Siły Zbrojne Na Zachodzie | data=2007 | wydawca=Pantera Books| miejsce=Warszawa | isbn=978-83-204-3299-2|odn=tak}}
* Maciej Zajączkowski, Sztylet Komandosa, Warszawa 1991,
* {{Cytuj książkę | nazwisko = | imię = | tytuł = Wojsko Polskie 1939–1945: barwa i broń | data = 1984 | wydawca = Wydawnictwo Interpress | miejsce = Warszawa | isbn = 83-223-2055-8 | strony =}}
* [https://web.archive.org/web/20080908075650/http://www.kki.com.pl/piojar/brygad/brygad/brygad.html Wspomnienia żołnierza Brygady Karpackiej Stanisława Jaroszczaka opracowane w Internecie przez jego syna Piotra Jaroszczaka]
* [https://web.archive.org/web/20071216224540/http://www.army.mod.uk/aac/units/3_regiment_aac/663_squadron/index.htm Strona brytyjskiego 663 Dywizjonu Korpusu Lotnictwa Wojsk Lądowych, który kontynuuje tradycje polskiego 663 Dywizjonu Samolotów Artylerii]
* [http://www.wspolnota-polska.org.pl/index.php?id=gl51207 Prasa polska we Włoszech 1938-19831938–1983. Podstawowe informacje na temat 65 pism wydawanych przez 2 KP oraz wchodzące w jego skład jednostki i pododdziały]
 
{{PSZ na Zachodzie}}