Ъ: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 1233 bajty ,  1 rok temu
źródła/przypisy, ilustracja, infobox
m (Wostr przeniósł stronę Jer (cyrylica) na Ъ w miejsce przekierowania: przeniesienie bez merytorycznego uzasadnienia; Specjalna:Permalink/51051892#Przeniesienia:_Ge_.28cyrylica.29.2C_Gie_.28cyrylica.29)
(źródła/przypisy, ilustracja, infobox)
{{Grafem infobox
{{znak|Ъ ъ}}
|nazwa = Ъ
|grafika = Cyrillic Letter Yer - uppercase and lowercase.svg
|majuskuła = Ъ
|minuskuła = ъ
|podstawowe pismo = [[cyrylica]]
}}
'''Ъ''', '''Ъъ''' (jer, jor, twardy znak) – podstawowa [[litera]] [[cyrylica|cyrylicy]], używana dzisiaj:
* w [[język rosyjski|rosyjskim]] – do oznaczenia, że spółgłoskę i samogłoskę jotowaną wymawia się oddzielnie (w językach [[język białoruski|białoruskim]] i [[język ukraiński|ukraińskim]] zastępowana przez apostrof [']);
* w [[język bułgarski|języku bułgarskim]] – dla oddania [[dźwięk]]u /[{{IPA|ə}}/];
 
Pierwotnie (w [[język staro-cerkiewno-słowiański|języku staro-cerkiewno-słowiańskim]]) oznaczał [[jer (głoska)|jer]] twardy, czyli głoskę wymawianą jak ''ŭ'' (bardzo krótkie [[u]]), często występujące na końcu wyrazów starosłowiańskich (jako kontynuacja końcówki [[język praindoeuropejski|praindoeuropejskiej]]; por. [[łacina|łacińskie]] ''-us'', [[sanskryt|sanskryckie]] ''-as'' czy [[język starogrecki|starogreckie]] ''-os''). Wskutek tego (na zasadzie [[analogia|analogii]]) w późniejszych wiekach stosowany był we wszystkich [[język (mowa)|językach]] wykorzystujących cyrylicę (np. w [[język rosyjski|języku rosyjskim]] do reformy z 1917/1918 roku, a w [[język serbski|języku serbskim]] do reformy [[Vuk Karadžić|Vuka Karadžicia]]) także na końcu wszystkich wyrazów kończących się na [[spółgłoska|spółgłoskę]] (jako znak kończący słowo).
 
== Kodowanie ==
{|class="wikitable" style="text-align: center"
! Litera
!colspan="2"| Ъ
!colspan="2"| ъ
|-
! Nazwa w Unikodzie
|colspan="2"| CYRILLIC CAPITAL LETTER HARD SIGN
|colspan="2"| CYRILLIC SMALL LETTER HARD SIGN
|-
! Kodowanie
! dziesiętnie
! szesnastkowo
! dziesiętnie
! szesnastkowo
|-
| [[Unikod]]
| 1066
| U+042A
| 1098
| U+044A
|-
| [[UTF-8]]
| 208 170
| D0 AA
| 209 138
| D1 8A
|-
| [[Odwołania znakowe SGML]]
| Ъ
| Ъ
| ъ
| ъ
|-
|colspan="5" style="text-align:center; font-size:80%; background:#efefef"| Źródło: <ref name="majuskuła" /><ref name="minuskuła" />
|}
 
== Zobacz też ==
* [[Ы]]
* [[Ҍ]]
 
== Przypisy ==
{{Przypisy|
<ref name="majuskuła">{{Cytuj stronę |url = https://unicode-table.com/pl/042A/ |tytuł = Cyrillic Capital Letter Hard Sign |opublikowany = unicode-table.com |data dostępu = 2018-08-19}}</ref>
<ref name="minuskuła">{{Cytuj stronę |url = https://unicode-table.com/pl/044A/ |tytuł = Cyrillic Small Letter Hard Sign |opublikowany = unicode-table.com |data dostępu = 2018-08-19}}</ref>
}}
 
{{cyrylica}}