Otwórz menu główne

Zmiany

Usunięte 32 bajty, 9 miesięcy temu
m
MalarzBOT: poprawiam link tożsamy z tekstem linka
}}
 
'''Prowincja Śląsk''' ([[językJęzyk niemiecki|niem.]] ''Provinz Schlesien'') – [[prowincjeProwincje pruskie|prowincja Prus]] powstała po kongresie wiedeńskim i istniejąca w latach 1815–1919 i 1938-1941. Jej stolicą był [[Wrocław]] (niem. ''Breslau''). Po przegraniu przez [[Niemcy]] [[II wojna światowa|II wojny światowej]] niemal całe terytorium, na którym leżała prowincja, należy do [[Polska|Polski]], natomiast już od 1920 niewielki fragment prowincji znalazł się w granicach [[Czechosłowacja|Czechosłowacji]] ([[Ziemia hulczyńska]]).
 
Prowincja śląska powstała w wyniku reformy administracyjnej państwa pruskiego, przeprowadzonej w obliczu zmian terytorialnych po [[wojnyWojny napoleońskie|wojnach napoleońskich]] i [[kongresKongres wiedeński|kongresie wiedeńskim]]. Po przejęciu przez Prusy północnej części [[Królestwo Saksonii|Królestwa Saksonii]] część zajętych ziem obejmujących [[Łużyce Górne]] przyłączono do śląskiej jednostki administracyjnej, która objęła wówczas [[Lubań (województwo dolnośląskie)|Lubań]] (niem. ''Lauban''), [[Zgorzelec]] (niem. ''Görlitz''), [[Rothenburg/O.L.|Rózbork]] (niem. ''Rothenburg''), aż po [[Hoyerswerda]]. Poza jej granicami znalazły się jednak leżące już wcześniej w granicach Prus północne ziemie śląskie [[Krosno Odrzańskie|Krosno]] (dawne księstwo krośnieńskie), [[Sulechów]] i [[Świebodzin]].
 
W niemieckiej tradycji granice prowincji śląskiej utrwaliły się jako tradycyjne granice Śląska, podczas gdy w polskiej – opartej o pierwotne granice diecezji wrocławskiej – jego zachodni kraniec wyznacza [[Kwisa]], a ziemie przyłączone w 1815 postrzega się jako część historycznych [[Łużyce|Łużyc]]<ref>''W tym przypadku rozszerzenie terytorium Śląska było sztuczne, gdyż zostały do niego włączone obszary czysto łużyckie, które ze Śląskiem nie miały historycznie nic wspólnego. Było to czysto administracyjne rozszerzenie zakresu terytorialnego pojęcia Śląsk'' – cytat za: R. Pysiewicz-Jędrusik, A. Pustelnik, B. Konopska, ''Granice Śląska'', Wrocław 1998, {{ISBN|83-911532-0-7}}, s. 30.</ref>. Różnice te przyczyniają się do różnych sporów.
[[Plik:Superiorem Silesiam AD1746.jpg|thumb|upright=1.3|Górny Śląsk i część Dolnego na mapie z 1746]]
 
Po [[wojnyWojny śląskie|wojnach śląskich]] teren Śląska został podzielony (ostatecznie w 1763) pomiędzy [[Królestwo Prus|Prusy]] i [[Austria|Austrię]] (formalnie Królestwo Czech). Do państwa Hohenzollernów włączono większą część Śląska, który został nazwany Śląskiem Pruskim. Przy Habsburgach pozostały jedynie południowe fragmenty [[Księstwo Nyskie|księstwa nyskiego]], [[księstwoKsięstwo karniowskie|karniowskiego]] oraz [[Księstwo Opawskie|opawskiego]], a także niemal całe [[Księstwo Cieszyńskie]]. Habsburgowie stracili również należącą do historycznych Czech [[ziemiaZiemia kłodzka|ziemię kłodzką]], włączoną administracyjnie do pruskiego Śląska.
 
Prusy zdobyty teren nazwały Prowincją Śląską i w 1741 podzieliły na 2 departamenty kameralne ze stolicami we [[Wrocław]]iu (Śląsk Górny i tzw. Średni, 32 powiaty) i [[Głogów|Głogowie]] (Śląsk Dolny, 16 powiatów). Granice dawnych księstw i powiatów pozostały w większości przypadków bez zmian, chociaż niektóre mniejsze jednostki wcielano do większych. Z trzech małych powiatów [[Nowogród (powiat)|Nowogród]], [[Przewóz (powiat żarski)|Przewóz]] i [[Żagań]] utworzono jeden duży w Żaganiu, z powiatów [[Prudnik]], [[Biała (miasto)|Biała]] i [[Głogówek]] jeden w Prudniku (choć początkowo stolica znajdowała się w Głogówku). Z powiatów [[Toszek]] i [[Gliwice]] powstał „podwójny” Toszek-Gliwice. Z dawnych [[Państwo stanowe|wolnych państw stanowych]] swą rangę utrzymały tylko [[Bytom]], [[Milicz]] i [[Pszczyna]], stając się stolicami nowo utworzonych powiatów.
 
Do pruskiego Śląska należały 4 [[enklawaEnklawa|enklawy]] – w [[Brandenburgia|Brandenburgii]] wokół [[Świebodzin]]a oraz na [[Łużyce|Łużycach]] – wsie Kromlau, Jämlitz i Tzschernitz, wieś Lieskau oraz wieś Bloischdorf. Liczne enklawy występowały wewnątrz Śląska – w granicach powiatów znajdowały się ziemie z innych, niekoniecznie sąsiednich powiatów.
 
W 1741 wolne państwo stanowe [[Żmigród]] zostało podniesione do rangi księstwa. W 1793, po II rozbiorze Polski, do Prowincji Śląskiej włączono [[ziemiaZiemia wschowska|ziemię wschowską]], przez 450 lat położoną w granicach Polski. Dwa lata później z części zachodniej [[Małopolska|Małopolski]] powstały dwa kolejne powiaty – pilicki i siewierski, które przyłączono jako Nowy Śląsk. Nabytki te odpadły już w 1807, najpierw na rzecz [[Księstwo Warszawskie|Księstwa Warszawskiego]], a później [[Królestwo Polskie (kongresowe)|Królestwa Polskiego (tzw. Kongresowego)]].
W 1809 Francuzi przenieśli siedzibę departamentu kameralnego z Głogowa do [[Legnica|Legnicy]] z uwagi na jej bardziej centralne położenie.
 
Enklawę Świebodzina włączono do Brandenburgii (w 1815), podobnie jak wspomniane 3 mniejsze enklawy. Chcąc wyrównać północną granicę prowincji przesunięto ją bliżej Odry, włączając do niej fragmenty Brandenburgii – [[Czerwieńsk]] (''Rothenburg'') i [[Nietków]] (''Polnisch Nettkow''). Przydzielono je do powiatu zielonogórskiego, podobnie jak kolejny nabytek – wieś [[Drzonów]].
 
W miejsce dawnych departamentów wprowadzono rejencje (''[[Rejencja|Regierungsbezirk]]''), które dzieliły się na powiaty. Na początku utworzono 4 rejencje: [[rejencjaRejencja legnicka|legnicką]] (13 powiatów), [[rejencjaRejencja wrocławska|wrocławską]] (14), [[rejencjaRejencja dzierżoniowska|dzierżoniowską]] (11) i [[rejencjaRejencja opolska|opolską]] (14). Dzierżoniowską w 1820 zlikwidowano i podzielono między rejencję wrocławską i legnicką. Do rejencji opolskiej włączono tereny dawnego [[Księstwo Nyskie|księstwa nyskiego]] oraz niektóre inne ziemie, należące historycznie do Dolnego Śląska ([[Kluczbork]], [[Byczyna]]). [[Hrabstwo kłodzkie]], posiadające do tej pory dużą samodzielność administracyjną, włączono do rejencji wrocławskiej. Tak ukształtowane rejencje pozostały w niemal niezmienionych granicach aż do 1945.
 
Wraz z reformą administracyjną zlikwidowano większość enklaw. W 1818 ze wschodniej części powiatu [[Racibórz]], [[Wodzisławskie Państwo Stanowe|ziemi wodzisławskiej]], żorskiej oraz południowych fragmentów powiatu gliwickiego utworzono powiat [[Powiat Rybnik|Rybnik]]. Z większych powiatów wykrojono mniejsze, samodzielne – np. [[Kamienna Góra]], [[Świerzawa]], [[Wałbrzych]]. Powstało też kilka całkowicie nowych – [[Lubań (województwo dolnośląskie)|Lubań]], [[Ziębice]], [[Złotoryja]]-[[Chojnów]]. W 1820 powiat [[Kluczbork]] przeniesiono z rejencji wrocławskiej do opolskiej. Po reformach w rejencji wrocławskiej były 22 powiaty, w legnickiej 19, a w opolskiej 16. Powierzchnie były podobne – 13600, 13500 oraz 13200 kilometrów kwadratowych. Równolegle oprócz oficjalnych nazw stosowano też nazwy zwyczajowe – Śląsk Dolny na rejencję legnicką, Śląsk Średni lub Środkowy na wrocławską (''Mittelschlesien'') i Śląsk Górny na opolską<ref>A. Scheer, ''Zmiany granic Śląska na przestrzeni wieków'', Świdnica 2002, s. 36.</ref>.
[[Plik:Provnice of Silesia, Kingdom of Prussia, 1905, Administrative Map.png|thumb|upright=1.3|Mapa prowincji śląskiej z 1905]]
[[Plik:Budynek NOT ul Piłsudskiego widok od strony Arkad fot BMaliszewska.jpg|thumb|[[Dom Krajowy Prowincji Śląskiej we Wrocławiu]]]]
Przez większość czasu prowincja Śląsk podzielona była na rejencje: [[rejencjaRejencja legnicka|legnicką]], [[rejencjaRejencja wrocławska|wrocławską]], [[rejencjaRejencja opolska|opolską]]. W początkowych latach (1815-1820) istniała także zachodnia rejencja z ośrodkiem w [[Dzierżoniów|Reichenbach]]. W 1816 do rejencji dzierżoniowskiej (później wrocławskiej) włączono [[hrabstwo kłodzkie]]<ref>{{cytuj książkę |nazwisko = Czapliński | imię = Marek| autor link = Marek Czapliński| tytuł = Historia Śląska | wydawca = | miejsce = Wrocław| rok = 2002| strony = 254| isbn = 83-229-2213-2}}</ref>. Podział ten istniał w praktycznie niezmienionej formie aż do końca I wojny światowej<ref>Jedyną dodatkową zmianą było przeniesienie okręgów ''Neisse'' i ''Grottkau'' do rejencji opolskiej.</ref>.
W 1919 została rozdzielona na dwie prowincje: [[Dolny Śląsk (prowincja)|Dolny]] i [[Górny Śląsk (prowincja)|Górny Śląsk]]. W 1938 obie prowincje ponownie połączono, ale w 1941 znowu dokonano podziału. W czasie [[II wojna światowa|II wojny światowej]] utworzono dodatkowo [[rejencjaRejencja katowicka|rejencję katowicką]], a [[rejencja opolska]] objęła anektowane tereny powiatów [[Powiat Blachownia|Blachownia]] i [[Powiat zawierciański|Zawiercie]] z [[Województwo kieleckie (II Rzeczpospolita)|województwa kieleckiego]] [[II Rzeczpospolita|II Rzeczypospolitej]].
 
=== Podział administracyjny w roku 1910 ===
==== [[Rejencja wrocławska]] ====
([[językJęzyk niemiecki|niem.]] ''Regierungsbezirk Breslau'')
{|
| valign="top"width="50%" align="left"|
 
==== [[Rejencja legnicka]] ====
([[językJęzyk niemiecki|niem.]] ''Regierungsbezirk Liegnitz'')
{|
| valign="top"width="50%" align="left"|
 
==== [[Rejencja opolska]] ====
([[językJęzyk niemiecki|niem.]] ''Regierungsbezirk Oppeln'')
{|
| valign="top"width="50%" align="left"|
| {{L|f=tak|55634}}
| [[Rejencja opolska|opolska]]
| [[powiatPowiat zabrski|zabrski ''(Zabrze)'']]<ref name="zabrze"/>
| {{Flaga|Polska}}
|-
| {{L|f=tak|21630}}
| [[Rejencja legnicka|legnicka]]
| [[powiatPowiat Grünberg|zielonogórski ''(Grünberg)'']]
| {{Flaga|Polska}}
|-
| {{L|f=tak|20190}}
| [[Rejencja opolska|opolska]]
| [[powiatPowiat Neustadt O.S.|prudnicki ''(Neustadt)'']]
| {{Flaga|Polska}}
|-
| {{L|f=tak|19666}}
| [[Rejencja wrocławska|wrocławska]]
| [[powiatPowiat Reichenbach|dzierżoniowski ''(Reichenbach)'']]
| {{Flaga|Polska}}
|-
| {{L|f=tak|19317}}
| [[Rejencja legnicka|legnicka]]
| [[powiatPowiat Hirschberg im Riesengebirge|jeleniogórski ''(Hirschberg)'']]
| {{Flaga|Polska}}
|-
| {{L|f=tak|16435}}
| [[Rejencja wrocławska|wrocławska]]
| [[powiatPowiat Waldenburg|wałbrzyski ''(Waldenburg)'']]
| {{Flaga|Polska}}
|-
| {{L|f=tak|16052}}
| [[Rejencja wrocławska|wrocławska]]
| [[powiatPowiat Glatz|kłodzki ''(Glatz)'']]
| {{Flaga|Polska}}
|-
| {{L|f=tak|15984}}
| [[Rejencja wrocławska|wrocławska]]
| [[powiatPowiat Reichenbach|dzierżoniowski ''(Reichenbach)'']]
| {{Flaga|Polska}}
|-
| {{L|f=tak|15838}}
| [[Rejencja opolska|opolska]]
| [[powiatPowiat katowicki|katowicki ''(Kattowitz-Land)'']]
| {{Flaga|Polska}}
|-
| {{L|f=tak|15782}}
| [[Rejencja legnicka|legnicka]]
| [[powiatPowiat Bunzlau|bolesławiecki ''(Bunzlau)'']]
| {{Flaga|Polska}}
|-
| {{L|f=tak|14624}}
| [[Rejencja legnicka|legnicka]]
| [[powiatPowiat Lauban|lubański ''(Lauban)'']]
| {{Flaga|Polska}}
|-
| {{L|f=tak|14208}}
| [[Rejencja legnicka|legnicka]]
| [[powiatPowiat Sagan|żagański ''(Sagan)'']]
| {{Flaga|Polska}}
|-
| {{L|f=tak|13427}}
| [[Rejencja wrocławska|wrocławska]]
| [[powiatPowiat Striegau|strzegomski ''(Striegau)'']]
| {{Flaga|Polska}}
|-
| {{L|f=tak|13307}}
| [[Rejencja legnicka|legnicka]]
| [[powiatPowiat Striegau|jaworski ''(Jauer)'']]
| {{Flaga|Polska}}
|-
| {{L|f=tak|13125}}
| [[Rejencja legnicka|legnicka]]
| [[powiatPowiat Sagan|kamiennogórski ''(Landeshut)'']]
| {{Flaga|Polska}}
|-
| {{L|f=tak|13002}}
| [[Rejencja legnicka|legnicka]]
| [[powiatPowiat Freystadt|kożuchowski ''(Freystadt)'']]
| {{Flaga|Polska}}
|-
| {{L|f=tak|12721}}
| [[Rejencja opolska|opolska]]
| [[powiatPowiat Tarnowitz|tarnogórski ''(Tarnowitz)'']]
| {{Flaga|Polska}}
|-
| {{L|f=tak|12700}}
| [[Rejencja opolska|opolska]]
| [[powiatPowiat Leobschütz|głubczycki ''(Leobschütz)'']]
| {{Flaga|Polska}}
|-
| {{L|f=tak|10944}}
| [[Rejencja wrocławska|wrocławska]]
| [[powiatPowiat Oels|oleśnicki ''(Oels)'']]
| {{Flaga|Polska}}
|-
| {{L|f=tak|12700}}
| [[Rejencja opolska|opolska]]
| [[powiatPowiat Kreuzburg|kluczborski ''(Kreuzburg)'']]
| {{Flaga|Polska}}
|-
| {{L|f=tak|10536}}
| [[Rejencja wrocławska|wrocławska]]
| [[powiatPowiat Waldenburg|wałbrzyski ''(Waldenburg)'']]
| {{Flaga|Polska}}
|-
| {{L|f=tak|10445}}
| [[Rejencja opolska|opolska]]
| [[powiatPowiat Rybnik|rybnicki ''(Rybnik)'']]
| {{Flaga|Polska}}
|-
| {{L|f=tak|10119}}
| [[Rejencja legnicka|legnicka]]
| [[powiatPowiat Goldberg-Haynau|złotoryjsko-chojnowski ''(Goldberg-Haynau)'']]
| {{Flaga|Polska}}
|-
| {{L|f=tak|9606}}
| [[Rejencja wrocławska|wrocławska]]
| [[powiatPowiat Schweidnitz|świdnicki ''(Schweidnitz)'']]
| {{Flaga|Polska}}
|-
| {{L|f=tak|9233}}
| [[Rejencja wrocławska|wrocławska]]
| [[powiatPowiat Ohlau|oławski ''(Ohlau)'']]
| {{Flaga|Polska}}
|-
| {{L|f=tak|8999}}
| [[Rejencja wrocławska|wrocławska]]
| [[powiatPowiat Strehlen|strzeliński ''(Strehlen)'']]
| {{Flaga|Polska}}
|-
| {{L|f=tak|8673}}
| [[Rejencja opolska|opolska]]
| [[powiatPowiat Neisse|nyski ''(Neisse-Land)'']]
| {{Flaga|Polska}}
|-
| {{L|f=tak|8475}}
| [[Rejencja wrocławska|wrocławska]]
| [[powiatPowiat Münsterberg|ziębicki ''(Münsterberg)'']]
| {{Flaga|Polska}}
|-
| {{L|f=tak|8404}}
| [[Rejencja wrocławska|wrocławska]]
| [[powiatPowiat Frankenstein|ząbkowicki ''(Frankenstein)'']]
| {{Flaga|Polska}}
|-
| {{L|f=tak|7900}}
| [[Rejencja legnicka|legnicka]]
| [[powiatPowiat Sprottau|szprotawski ''(Sprottau)'']]
| {{Flaga|Polska}}
|-
| {{L|f=tak|7720}}
| [[Rejencja opolska|opolska]]
| [[powiatPowiat Pleß|pszczyński ''(Pleß)'']]
| {{Flaga|Polska}}
|-
| align="center" | [[Plik:POL Koźle COA.svg|20px]]
| [[Koźle (Kędzierzyn-Koźle)|Koźle ]]
| Kosel
| {{L|f=tak|7499}}
| [[Rejencja opolska|opolska]]
| [[powiatPowiat Kosel|kozielski ''(Kosel)'']]
| {{Flaga|Polska}}
|-
| {{L|f=tak|7298}}
| [[Rejencja wrocławska|wrocławska]]
| [[powiatPowiat Neurode|noworudzki ''(Neurode)'']]
| {{Flaga|Polska}}
|-
| {{L|f=tak|7010}}
| [[Rejencja opolska|opolska]]
| [[powiatPowiat Neustadt O.S.|prudnicki ''(Neustadt)'']]
| {{Flaga|Polska}}
|-
| {{L|f=tak|6853}}
| [[Rejencja wrocławska|wrocławska]]
| [[powiatPowiat Trebnitz|trzebnicki ''(Trebnitz)'']]
| {{Flaga|Polska}}
|-
| {{L|f=tak|6804}}
| [[Rejencja legnicka|legnicka]]
| [[powiatPowiat Goldberg-Haynau|złotoryjsko-chojnowski ''(Goldberg-Haynau)'']]
| {{Flaga|Polska}}
|-
| {{L|f=tak|6568}}
| [[Rejencja legnicka|legnicka]]
| [[powiatPowiat Lüben|lubiński ''(Lüben)'']]
| {{Flaga|Polska}}
|-
| {{L|f=tak|6183}}
| [[Rejencja wrocławska|wrocławska]]
| [[powiatPowiat Namslau|namysłowski ''(Namslau)'']]
| {{Flaga|Polska}}
|-
| {{L|f=tak|6153}}
| [[Rejencja opolska|opolska]]
| [[powiatPowiat Neisse|nyski ''(Neisse-Land)'']]
| {{Flaga|Polska}}
|-
| {{L|f=tak|5682}}
| [[Rejencja legnicka|legnicka]]
| [[powiatPowiat Löwenberg|lwówecki ''(Löwenberg)'']]
| {{Flaga|Polska}}
|-
| {{L|f=tak|5675}}
| [[Rejencja legnicka|legnicka]]
| [[powiatPowiat Hirschberg im Riesengebirge|jeleniogórski ''(Hirschberg)'']]
| {{Flaga|Polska}}
|-
| {{L|f=tak|5656}}
| [[Rejencja opolska|opolska]]
| [[powiatPowiat Groß Strehlitz|strzelecki ''(Groß Strehlitz)'']]
| {{Flaga|Polska}}
|-
| {{L|f=tak|5487}}
| [[Rejencja wrocławska|wrocławska]]
| [[powiatPowiat Breslau|wrocławski ''(Breslau-Land)'']]
| {{Flaga|Polska}}
|-
| {{L|f=tak|5311}}
| [[Rejencja wrocławska|wrocławska]]
| [[powiatPowiat Wohlau|wołowski ''(Wohlau)'']]
| {{Flaga|Polska}}
|-
| {{L|f=tak|5222}}
| [[Rejencja opolska|opolska]]
| [[powiatPowiat Rosenberg O.S.|oleski ''(Rosenberg)'']]
| {{Flaga|Polska}}
|-
| {{L|f=tak|5190}}
| [[Rejencja opolska|opolska]]
| [[powiatPowiat Pleß|pszczyński ''(Pleß)'']]
| {{Flaga|Polska}}
|-
| {{L|f=tak|5136}}
| [[Rejencja legnicka|legnicka]]
| [[powiatPowiat Hoyerswerda|wojrowicki ''(Hoyerswerda)'']]
| {{Flaga|Niemcy}}
|-
| {{L|f=tak|5118}}
| [[Rejencja wrocławska|wrocławska]]
| [[powiatPowiat Neumarkt|średzki ''(Neumarkt)'']]
| {{Flaga|Polska}}
|-
| {{L|f=tak|4947}}
| [[Rejencja wrocławska|wrocławska]]
| [[powiatPowiat Waldenburg|wałbrzyski ''(Waldenburg)'']]
| {{Flaga|Polska}}
|-
| {{L|f=tak|4892}}
| [[Rejencja legnicka|legnicka]]
| [[powiatPowiat Landeshut|kamiennogórski ''(Landeshut)'']]
| {{Flaga|Polska}}
|-
| {{L|f=tak|4865}}
| [[Rejencja opolska|opolska]]
| [[powiatPowiat Tost-Gleiwitz|toszecko-gliwicki ''(Tost-Gleiwitz)'']]
| {{Flaga|Polska}}
|-
| {{L|f=tak|4798}}
| [[Rejencja wrocławska|wrocławska]]
| [[powiatPowiat Guhrau|górowski ''(Guhrau)'']]
| {{Flaga|Polska}}
|-
| {{L|f=tak|4675}}
| [[Rejencja legnicka|legnicka]]
| [[powiatPowiat Freystadt|kożuchowski ''(Freystadt)'']]
| {{Flaga|Polska}}
|-
| {{L|f=tak|4642}}
| [[Rejencja opolska|opolska]]
| [[powiatPowiat Rybnik|rybnicki ''(Rybnik)'']]
| {{Flaga|Polska}}
|-
| {{L|f=tak|4537}}
| [[Rejencja opolska|opolska]]
| [[powiatPowiat Grottkau|grodkowski ''(Grottkau)'']]
| {{Flaga|Polska}}
|-
| {{L|f=tak|4480}}
| [[Rejencja wrocławska|wrocławska]]
| [[powiatPowiat Oels|oleśnicki ''(Oels)'']]
| {{Flaga|Polska}}
|-
| {{L|f=tak|4337}}
| [[Rejencja wrocławska|wrocławska]]
| [[powiatPowiat Steinau|ścinawski ''(Steinau)'']]
| {{Flaga|Polska}}
|-
| {{L|f=tak|4118}}
| [[Rejencja legnicka|legnicka]]
| [[powiatPowiat Lüben|lubiński ''(Lüben)'']]
| {{Flaga|Polska}}
|-
| {{L|f=tak|4077}}
| [[Rejencja legnicka|legnicka]]
| [[powiatPowiat Rothenburg (Oberlausitz) |różbarski ''(Rothenburg)'']]
| {{Flaga|Niemcy}}<br />({{Flaga|Polska}}<ref name="leknica"/>)
|-
| align="center" | [[Plik:POL Cieplice Śląskie Zdrój COA.svg|20px]]
| [[Cieplice Śląskie-Zdrój|Cieplice Śląskie-Zdrój]] <small>(miasto od 1935)</small>
| Warmbrunn
| {{L|f=tak|4077}}
| [[Rejencja legnicka|legnicka]]
| [[powiatPowiat Hirschberg im Riesengebirge|jeleniogórski ''(Hirschberg)'']]
| {{Flaga|Polska}}
|-
| {{L|f=tak|4026}}
| [[Rejencja opolska|opolska]]
| [[powiatPowiat Leobschütz|głubczycki ''(Leobschütz)'']]
| {{Flaga|Polska}}
|-
| {{L|f=tak|3959}}
| [[Rejencja legnicka|legnicka]]
| [[powiatPowiat Bolkenhain|bolkowski ''(Bolkenhain)'']]
| {{Flaga|Polska}}
|-
| {{L|f=tak|3692}}
| [[Rejencja wrocławska|wrocławska]]
| [[powiatPowiat Militsch|milicki ''(Militsch)'']]
| {{Flaga|Polska}}
|-
| {{L|f=tak|3656}}
| [[Rejencja opolska|opolska]]
| [[powiatPowiat Lublinitz|lubliniecki ''(Lublinitz)'']]
| {{Flaga|Polska}}
|-
| {{L|f=tak|3650}}
| [[Rejencja opolska|opolska]]
| [[powiatPowiat Grottkau|grodkowski ''(Grottkau)'']]
| {{Flaga|Polska}}
|-
| {{L|f=tak|3561}}
| [[Rejencja opolska|opolska]]
| [[powiatPowiat Kreuzburg|kluczborski ''(Kreuzburg)'']]
| {{Flaga|Polska}}
|-
| {{L|f=tak|3481}}
| [[Rejencja wrocławska|wrocławska]]
| [[powiatPowiat Habelschwerdt|bystrzycki ''(Habelschwerdt)'']]
| {{Flaga|Polska}}
|-
| {{L|f=tak|3450}}
| [[Rejencja wrocławska|wrocławska]]
| [[powiatPowiat Brieg|brzeski ''(Brieg-Land)'']]
| {{Flaga|Polska}}
|-
| {{L|f=tak|3415}}
| [[Rejencja legnicka|legnicka]]
| [[powiatPowiat Löwenberg|lwówecki ''(Löwenberg)'']]
| {{Flaga|Polska}}
|-
| {{L|f=tak|3361}}
| [[Rejencja wrocławska|wrocławska]]
| [[powiatPowiat Militsch|milicki ''(Militsch)'']]
| {{Flaga|Polska}}
|-
| {{L|f=tak|3230}}
| [[Rejencja opolska|opolska]]
| [[powiatPowiat Oppeln|opolski ''(Oppeln-Land)'']]
| {{Flaga|Polska}}
|-
| align="center" | [[Plik:POL Duszniki-Zdrój COA.svg|20px]]
| [[Duszniki-Zdrój ]]
| Reinerz
| {{L|f=tak|3139}}
| [[Rejencja wrocławska|wrocławska]]
| [[powiatPowiat Glatz|kłodzki ''(Glatz)'']]
| {{Flaga|Polska}}
|-
| {{L|f=tak|3126}}
| [[Rejencja opolska|opolska]]
| [[powiatPowiat Rybnik|rybnicki ''(Rybnik)'']]
| {{Flaga|Polska}}
|-
| {{L|f=tak|3706}}
| [[Rejencja legnicka|legnicka]]
| [[powiatPowiat Freystadt|kożuchowski ''(Freystadt)'']]
| {{Flaga|Polska}}
|-
| {{L|f=tak|2942}}
| [[Rejencja opolska|opolska]]
| [[powiatPowiat Ratibor|raciborski ''(Ratibor)'']]
| {{Flaga|Czechy}}
|-
| {{L|f=tak|2932}}
| [[Rejencja wrocławska|wrocławska]]
| [[powiatPowiat Habelschwerdt|bystrzycki ''(Habelschwerdt)'']]
| {{Flaga|Polska}}
|-
| {{L|f=tak|2914}}
| [[Rejencja wrocławska|wrocławska]]
| [[powiatPowiat Neumarkt|średzki ''(Neumarkt)'']]
| {{Flaga|Polska}}
|-
| {{L|f=tak|2884}}
| [[Rejencja opolska|opolska]]
| [[powiatPowiat Lublinitz|lubliniecki ''(Lublinitz)'']]
| {{Flaga|Polska}}
|-
| {{L|f=tak|2850}}
| [[Rejencja legnicka|legnicka]]
| [[powiatPowiat Sprottau|szprotawski ''(Sprottau)'']]
| {{Flaga|Polska}}
|-
| {{L|f=tak|2816}}
| [[Rejencja opolska|opolska]]
| [[powiatPowiat Neustadt O.S.|prudnicki ''(Neustadt)'']]
| {{Flaga|Polska}}
|-
| {{L|f=tak|2771}}
| [[Rejencja opolska|opolska]]
| [[powiatPowiat Leobschütz|głubczycki ''(Leobschütz)'']]
| {{Flaga|Polska}}
|-
| {{L|f=tak|2769}}
| [[Rejencja wrocławska|wrocławska]]
| [[powiatPowiat Neurode|noworudzki ''(Neurode)'']]
| {{Flaga|Polska}}
|-
| {{L|f=tak|2707}}
| [[Rejencja legnicka|legnicka]]
| [[powiatPowiat Lauban|lubański ''(Lauban)'']]
| {{Flaga|Polska}}
|-
| {{L|f=tak|2644}}
| [[Rejencja legnicka|legnicka]]
| [[powiatPowiat Löwenberg|lwówecki ''(Löwenberg)'']]
| {{Flaga|Polska}}
|-
| {{L|f=tak|2476}}
| [[Rejencja legnicka|legnicka]]
| [[powiatPowiat Hoyerswerda|wojrowicki ''(Hoyerswerda)'']]
| {{Flaga|Niemcy}}
|-
| {{L|f=tak|2466}}
| [[Rejencja legnicka|legnicka]]
| [[powiatPowiat Lauban|lubański ''(Lauban)'']]
| {{Flaga|Polska}}
|-
| {{L|f=tak|2414}}
| [[Rejencja opolska|opolska]]
| [[powiatPowiat Tost-Gleiwitz|toszecko-gliwicki ''(Tost-Gleiwitz)'']]
| {{Flaga|Polska}}
|-
| {{L|f=tak|2355}}
| [[Rejencja wrocławska|wrocławska]]
| [[powiatPowiat Ohlau|oławski ''(Ohlau)'']]
| {{Flaga|Polska}}
|-
| {{L|f=tak|2338}}
| [[Rejencja wrocławska|wrocławska]]
| [[powiatPowiat Groß Wartenberg|sycowski ''(Groß Wartenberg)'']]
| {{Flaga|Polska}}
|-
| {{L|f=tak|2306}}
| [[Rejencja opolska|opolska]]
| [[powiatPowiat Kreuzburg|kluczborski ''(Kreuzburg)'']]
| {{Flaga|Polska}}
|-
| {{L|f=tak|2299}}
| [[Rejencja wrocławska|wrocławska]]
| [[powiatPowiat Groß Wartenberg|sycowski ''(Groß Wartenberg)'']]
| {{Flaga|Polska}}
|-
| {{L|f=tak|2280}}
| [[Rejencja wrocławska|wrocławska]]
| [[powiatPowiat Schweidnitz|świdnicki ''(Schweidnitz)'']]
| {{Flaga|Polska}}
|-
| {{L|f=tak|2218}}
| [[Rejencja legnicka|legnicka]]
| [[powiatPowiat Rothenburg (Oberlausitz) |różbarski ''(Rothenburg)'']]
| {{Flaga|Niemcy}}
|-
| {{L|f=tak|2216}}
| [[Rejencja wrocławska|wrocławska]]
| [[powiatPowiat Nimptsch|niemczański ''(Nimptsch)'']]
| {{Flaga|Polska}}
|-
| {{L|f=tak|2214}}
| [[Rejencja opolska|opolska]]
| [[powiatPowiat Groß Strehlitz|strzelecki ''(Groß Strehlitz)'']]
| {{Flaga|Polska}}
|-
| {{L|f=tak|2168}}
| [[Rejencja wrocławska|wrocławska]]
| [[powiatPowiat Oels|oleśnicki ''(Oels)'']]
| {{Flaga|Polska}}
|-
| {{L|f=tak|2158}}
| [[Rejencja opolska|opolska]]
| [[powiatPowiat Falkenberg|niemodliński ''(Falkenberg)'']]
| {{Flaga|Polska}}
|-
| {{L|f=tak|2145}}
| [[Rejencja opolska|opolska]]
| [[powiatPowiat Pleß|pszczyński ''(Pleß)'']]
| {{Flaga|Polska}}
|-
| {{L|f=tak|2087}}
| [[Rejencja legnicka|legnicka]]
| [[powiatPowiat Hoyerswerda|wojrowicki ''(Hoyerswerda)'']]
| {{Flaga|Niemcy}}
|-
| {{L|f=tak|2085}}
| [[Rejencja legnicka|legnicka]]
| [[powiatPowiat Görlitz|zgorzelecki ''(Görlitz)'']]
| {{Flaga|Niemcy}}
|-
| {{L|f=tak|2074}}
| [[Rejencja opolska|opolska]]
| [[powiatPowiat Falkenberg|niemodliński ''(Falkenberg)'']]
| {{Flaga|Polska}}
|-
| {{L|f=tak|2069}}
| [[Rejencja legnicka|legnicka]]
| [[powiatPowiat Liegnitz|legnicki ''(Liegnitz-Land)'']]
| {{Flaga|Polska}}
|-
| {{L|f=tak|2064}}
| [[Rejencja wrocławska|wrocławska]]
| [[powiatPowiat Frankenstein|ząbkowicki ''(Frankenstein)'']]
| {{Flaga|Polska}}
|-
| {{L|f=tak|2040}}
| [[Rejencja opolska|opolska]]
| [[powiatPowiat Tarnowitz|tarnogórski ''(Tarnowitz)'']]
| {{Flaga|Polska}}
|-
| {{L|f=tak|1954}}
| [[Rejencja legnicka|legnicka]]
| [[powiatPowiat Bunzlau|bolesławiecki ''(Bunzlau)'']]
| {{Flaga|Polska}}
|-
| {{L|f=tak|1864}}
| [[Rejencja wrocławska|wrocławska]]
| [[powiatPowiat Guhrau|górowski ''(Guhrau)'']]
| {{Flaga|Polska}}
|-
| {{L|f=tak|1830}}
| [[Rejencja opolska|opolska]]
| [[powiatPowiat Groß Strehlitz|strzelecki ''(Groß Strehlitz)'']]
| {{Flaga|Polska}}
|-
| {{L|f=tak|1814}}
| [[Rejencja wrocławska|wrocławska]]
| [[powiatPowiat Wohlau|wołowski ''(Wohlau)'']]
| {{Flaga|Polska}}
|-
| {{L|f=tak|1805}}
| [[Rejencja wrocławska|wrocławska]]
| [[powiatPowiat Militsch|milicki ''(Militsch)'']]
| {{Flaga|Polska}}
|-
| {{L|f=tak|1779}}
| [[Rejencja legnicka|legnicka]]
| [[powiatPowiat Rothenburg (Oberlausitz) |różbarski ''(Rothenburg)'']]
| {{Flaga|Niemcy}}
|-
| {{L|f=tak|1716}}
| [[Rejencja legnicka|legnicka]]
| [[powiatPowiat Landeshut|kamiennogórski ''(Landeshut)'']]
| {{Flaga|Polska}}
|-
| {{L|f=tak|1706}}
| [[Rejencja legnicka|legnicka]]
| [[powiatPowiat Schönau|świerzawski ''(Schönau)'']]
| {{Flaga|Polska}}
|-
| {{L|f=tak|1654}}
| [[Rejencja legnicka|legnicka]]
| [[powiatPowiat Glogau|głogowski ''(Glogau)'']]
| {{Flaga|Polska}}
|-
| {{L|f=tak|1624}}
| [[Rejencja legnicka|legnicka]]
| [[powiatPowiat Löwenberg|lwówecki ''(Löwenberg)'']]
| {{Flaga|Polska}}
|-
| {{L|f=tak|1418}}
| [[Rejencja legnicka|legnicka]]
| [[powiatPowiat Freystadt|kożuchowski ''(Freystadt)'']]
| {{Flaga|Polska}}
|-
| {{L|f=tak|1411}}
| [[Rejencja opolska|opolska]]
| [[powiatPowiat Lublinitz|lubliniecki ''(Lublinitz)'']]
| {{Flaga|Polska}}
|-
| {{L|f=tak|1394}}
| [[Rejencja legnicka|legnicka]]
| [[powiatPowiat Sagan|żagański ''(Sagan)'']]
| {{Flaga|Polska}}
|-
| {{L|f=tak|1346}}
| [[Rejencja wrocławska|wrocławska]]
| [[powiatPowiat Glatz|kłodzki ''(Glatz)'']]
| {{Flaga|Polska}}
|-
| {{L|f=tak|1345}}
| [[Rejencja wrocławska|wrocławska]]
| [[powiatPowiat Wohlau|wołowski ''(Wohlau)'']]
| {{Flaga|Polska}}
|-
| {{L|f=tak|1337}}
| [[Rejencja wrocławska|wrocławska]]
| [[powiatPowiat Steinau|ścinawski ''(Steinau)'']]
| {{Flaga|Polska}}
|-
| {{L|f=tak|1312}}
| [[Rejencja wrocławska|wrocławska]]
| [[powiatPowiat Frankenstein|ząbkowicki ''(Frankenstein)'']]
| {{Flaga|Polska}}
|-
| {{L|f=tak|1302}}
| [[Rejencja legnicka|legnicka]]
| [[powiatPowiat Lauban|lubański ''(Lauban)'']]
| {{Flaga|Polska}}
|-
| {{L|f=tak|1294}}
| [[Rejencja wrocławska|wrocławska]]
| [[powiatPowiat Wohlau|wołowski ''(Wohlau)'']]
| {{Flaga|Polska}}
|-
| {{L|f=tak|1263}}
| [[Rejencja legnicka|legnicka]]
| [[powiatPowiat Rothenburg (Oberlausitz) |różbarski ''(Rothenburg)'']]
| {{Flaga|Niemcy}}
|-
| {{L|f=tak|1229}}
| [[Rejencja wrocławska|wrocławska]]
| [[powiatPowiat Groß Wartenberg|sycowski ''(Groß Wartenberg)'']]
| {{Flaga|Polska}}
|-
| {{L|f=tak|1125}}
| [[Rejencja wrocławska|wrocławska]]
| [[powiatPowiat Frankenstein|ząbkowicki ''(Frankenstein)'']]
| {{Flaga|Polska}}
|-
| {{L|f=tak|1114}}
| [[Rejencja wrocławska|wrocławska]]
| [[powiatPowiat Steinau|ścinawski ''(Steinau)'']]
| {{Flaga|Polska}}
|-
| {{L|f=tak|1107}}
| [[Rejencja opolska|opolska]]
| [[powiatPowiat Rosenberg O.S.|oleski ''(Rosenberg)'']]
| {{Flaga|Polska}}
|-
| {{L|f=tak|1104}}
| [[Rejencja legnicka|legnicka]]
| [[powiatPowiat Grünberg|zielonogórski ''(Grünberg)'']]
| {{Flaga|Polska}}
|-
| {{L|f=tak|1104}}
| [[Rejencja legnicka|legnicka]]
| [[powiatPowiat Löwenberg|lwówecki ''(Löwenberg)'']]
| {{Flaga|Polska}}
|-
| {{L|f=tak|1085}}
| [[Rejencja wrocławska|wrocławska]]
| [[powiatPowiat Militsch|milicki ''(Militsch)'']]
| {{Flaga|Polska}}
|-
| {{L|f=tak|1083}}
| [[Rejencja wrocławska|wrocławska]]
| [[powiatPowiat Namslau|namysłowski ''(Namslau)'']]
| {{Flaga|Polska}}
|-
| {{L|f=tak|961}}
| [[Rejencja opolska|opolska]]
| [[powiatPowiat Tost-Gleiwitz|toszecko-gliwicki ''(Tost-Gleiwitz)'']]
| {{Flaga|Polska}}
|-
| {{L|f=tak|949}}
| [[Rejencja opolska|opolska]]
| [[powiatPowiat Falkenberg|niemodliński ''(Falkenberg)'']]
| {{Flaga|Polska}}
|-
| {{L|f=tak|820}}
| [[Rejencja legnicka|legnicka]]
| [[powiatPowiat Grünberg|zielonogórski ''(Grünberg)'']]
| {{Flaga|Polska}}
|-
| {{L|f=tak|804}}
| [[Rejencja legnicka|legnicka]]
| [[powiatPowiat Sagan|żagański ''(Sagan)'']]
| {{Flaga|Polska}}
|-
| {{L|f=tak|766}}
| [[Rejencja legnicka|legnicka]]
| [[powiatPowiat Freystadt|kożuchowski ''(Freystadt)'']]
| {{Flaga|Polska}}
|-
| {{L|f=tak|728}}
| [[Rejencja wrocławska|wrocławska]]
| [[powiatPowiat Brieg|brzeski ''(Brieg-Land)'']]
| {{Flaga|Polska}}
|-
| {{L|f=tak|715}}
| [[Rejencja wrocławska|wrocławska]]
| [[powiatPowiat Oels|oleśnicki ''(Oels)'']]
| {{Flaga|Polska}}
|-
| {{L|f=tak|706}}
| [[Rejencja legnicka|legnicka]]
| [[powiatPowiat Bolkenhain|bolkowski ''(Bolkenhain)'']]
| {{Flaga|Polska}}
|-
| {{L|f=tak|686}}
| [[Rejencja wrocławska|wrocławska]]
| [[powiatPowiat Guhrau|górowski ''(Guhrau)'']]
| {{Flaga|Polska}}
|-
| {{L|f=tak|675}}
| [[Rejencja wrocławska|wrocławska]]
| [[powiatPowiat Wohlau|wołowski ''(Wohlau)'']]
| {{Flaga|Polska}}
|-
| {{L|f=tak|631}}
| [[Rejencja wrocławska|wrocławska]]
| [[powiatPowiat Trebnitz|trzebnicki ''(Trebnitz)'']]
| {{Flaga|Polska}}
|-
| {{L|f=tak|565}}
| [[Rejencja wrocławska|wrocławska]]
| [[powiatPowiat Militsch|milicki ''(Militsch)'']]
| {{Flaga|Polska}}
|-
| {{L|f=tak|552}}
| [[Rejencja wrocławska|wrocławska]]
| [[powiatPowiat Habelschwerdt|bystrzycki ''(Habelschwerdt)'']]
| {{Flaga|Polska}}
|-
| {{L|f=tak|507}}
| [[Rejencja legnicka|legnicka]]
| [[powiatPowiat Schönau|świerzawski ''(Schönau)'']]
| {{Flaga|Polska}}
|}
2 582 933

edycje