Walerij Czkałow: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 222 bajty ,  1 rok temu
brak opisu edycji
|podpis =
|data urodzenia = [[2 lutego]] [[1904]]
|miejsce urodzenia = [[Czkałowsk (obwód niżnonowogrodzkimiasto)|WasilowoWasiljowo]]
|data śmierci = [[15 grudnia]] [[1938]]
|miejsce śmierci = [[Moskwa]]
|przyczyna śmierci = zginął w katastrofie lotniczej
|zawód = [[pilot doświadczalny]]
|odznaczenia = [[Plik:Hero of the Soviet Union medal.png|20px|Złota Gwiazda Bohatera Związku Radzieckiego]]<br />{{order|OL (ZSRR)}} {{order|OL (ZSRR)}} {{order|OCzSz}} [[Plik:20 years saf rib.png|30px|Medal „20 lat Radzieckich Sił Zbrojnych”]]
|commons = Category:Valery Chkalov
}}
[[Plik:Chkalov, Stalin and Belyakov. August 10, 1936.jpg|thumb|250px|Czkałow spotyka się ze [[Józef Stalin|Stalinem]] 10 sierpnia 1936, stoją także [[Klimient Woroszyłow|Woroszyłow]], [[Łazar Kaganowicz|Kaganowicz]] i lotnik Bielakow]]
'''Walerij Pawłowicz Czkałow''' ([[Język rosyjski|ros.]] Валерий Павлович Чкалов, ur. {{data|1904-2-2}}, zm. [[15 grudnia]] [[1938]]) – [[Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich|radziecki]] [[Pilotaż (lotnictwo)|lotnik]] rekordowy i doświadczalny, jeden z najsłynniejszych lotników radzieckich, [[kombrig]] [[Armia Czerwona|Armii Czerwonej]].
 
Urodził się 2 lutego 1904 we wsi WasilowoWasiljowo (ob. [[Czkałowsk (obwód niżnonowogrodzkimiasto)|Czkałowsk]]) w [[gubernia|guberni]] niżnonowogrodzkiej w [[RosjaImperium Rosyjskie|RosjiImperium Rosyjskim]], z pochodzenia [[Rosjanin]]. Pracował jako robotnik i [[palacz kotłowy]]. Od 1919 służył ochotniczo w [[Armia Czerwona|Armii Czerwonej]], jako [[ślusarz]]-[[mechanik]] w jednostce lotniczej. W 1922 ukończył teoretyczną szkołę lotniczą, a w 1923 wojskową szkołę pilotażu. W 1924 ukończył moskiewską szkołę wyższego pilotażu i wyższą szkołę walki powietrznej, po czym służył w [[Wojskowe Siły Powietrzne (ZSRR)|radzieckim lotnictwie wojskowym]].
 
W latach 1930-1933 był pilotem doświadczalnym Instytutu Naukowo-Badawczego radzieckich sił powietrznych. Od 1933 przeszedł do rezerwy i został pilotem doświadczalnym w fabryce nr 39 i biurze konstrukcyjnym [[Nikołaj Polikarpow|Polikarpowa]]. Oblatywał m.in. myśliwce [[I-15]] i [[I-16]], będące podstawą radzieckiego lotnictwa końca lat 30 XX w. Prowadził łącznie badania ponad 70 samolotów. Aktywnie zajmował się [[akrobacja lotnicza|akrobacją lotniczą]], opracowując nowe figury wyższego pilotażu.
 
Czkałow był ulubieńcem I.Stalina, który poznał go w 1935 roku w czasie prezentacji najnowszego sprzętu lotniczego (2 maja 1935 r). Po widowiskowym locie pełnym wymyślnych akrobacji Stalin zapragnął poznać tego wyjątkowego pilota. Spodobał się mu, co zaowocowało nie tylko pierwszym Orderem Lenina, ale także objęciem ochroną przed bezpieką całego zespołu [[Nikołaj Polikarpow|Polikarpowa]]. Według wspomnień syna W.Czkałowa, Igora, wynika, że Stalin często rozmawiał telefonicznie z CzkałowemWalerijem i wiele razy zapraszał go na [[Kreml moskiewski]].
 
W dniach 20-22 lipca 1936 dokonał przelotu bez lądowania na samolocie [[ANT-25]] z drugim pilotem [[Gieorgij Bajdukow|Gieorgijem Bajdukowem]] i nawigatorem A. Bielakowem z Moskwy nad [[Ocean Arktyczny|Oceanem Lodowatym]] i [[Pietropawłowsk Kamczacki|Pietropawłowskiem Kamczackim]] na wyspę Udd (później nazwaną Czkałow), o długości 9374 km, w ciągu 56 godzin 20 min. Za ten wyczyn został uhonorowany 24 lipca 1936 tytułem [[Bohater Związku Radzieckiego|Bohatera Związku Radzieckiego]].
[[Plik:ChkalovOriginalCoverStamp.jpg|thumb|left|220px|[[1984Kartka pocztowa]] z wizerunkiem lotnika]]
[[Plik:Chkalov stamp3.jpg|thumb|left|[[Znaczek pocztowy,]] z 2004, z jego wizerunkiem]]
 
W dniach 18-20 czerwca 1937, z tą samą załogą na ANT-25 dokonał pierwszego przelotu nad [[Biegun północny|Biegunem Północnym]], z Moskwy do [[Vancouver (Waszyngton)|Vancouver]] koło [[Portland (Oregon)|Portlandu]] w [[Stany Zjednoczone|USA]], długości 8504 km. Po tych przelotach, Czkałow stał się jednym z najbardziej znanych lotników w ZSRR. Był ulubieńcem [[towarzysz]]a [[Józef Stalin|I.W.Stalina]], który liczył się z jego zdaniem w sprawach lotnictwa. Według niektórych źródeł, Stalin miał proponować W.Czkałowowi objęcie funkcji naczelnika [[NKWD]], czego ten odmówił.
 
Zginął 15 grudnia 1938 w Moskwie, podczas katastrofy przy oblatywaniu prototypowego myśliwca Polikarpowa [[I-180]]. Na żądanie władz, samolot ten był skierowany do oblotu przed całkowitym dopracowaniem, aby zmieścić się w planie, czemu sprzeciwiał się sam Polikarpow. Katastrofa spowodowana była usterką silnika, połączoną z niewykończeniem konstrukcji. Podczas próby lądowania z wyłączonym silnikiem, Czkałow został wyrzucony z kabiny i zmarł po 2 godzinach w szpitalu (okoliczności jego śmierci spowodowały powstanie teorii spiskowych, iż wypadek był spowodowany celowo przez władze, jednakże nie ma na to potwierdzenia; niemniej jednak odtąd biuro konstrukcyjne Polikarpowa popadło w niełaskę). Urna z jego prochami została pochowana w ścianiena [[KremlCmentarz przy Murze Kremlowskim|Cmentarzu przy Murze Kremlowskim]]a w Moskwie.
 
Walerij Czkałow miał troje dzieci: Igora, Olgę i Waleriję. Był odznaczony m.in. [[Order Lenina|Orderem Lenina]] (dwukrotnie) i [[Order Czerwonego Sztandaru|Orderem Czerwonego Sztandaru]]. Od 1936 był członkiem partii komunistycznej [[Komunistyczna Partia Związku Radzieckiego|WKP(b)]]. W 1937 został deputowanym do Rady Najwyższej ZSRR. W [[1938]] uzyskał stopień wojskowy kombriga[[kombrig]]a. Po śmierci, nazwiskiem Czkałowa nazwano wieś jego urodzenia (od 1955 miasto Czkałowsk), miasto Czkałowsk w [[Tadżykistan]]ie, miasto [[Orenburg]] (w latach 1938-1957 – Czkałow), osiedle Czkałowsk w [[Kaliningrad]]zie, jak też wiele instytucji i organizacji.
 
== Linki zewnętrzne ==
{{SORTUJ:Czkałow, Walerij Pawłowicz}}
[[Kategoria:Kombrygowie]]
[[Kategoria:Piloci doświadczalni]]
[[Kategoria:Radzieccy piloci]]
[[Kategoria:Bohaterowie Związku Radzieckiego]]
[[Kategoria:Deputowani do Rady Najwyższej ZSRR]]
[[Kategoria:Odznaczeni Orderem Lenina]]
[[Kategoria:Ofiary badań w locie]]
[[Kategoria:PilociPochowani doświadczalnina Cmentarzu przy Murze Kremlowskim]]
[[Kategoria:Radzieccy piloci]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1904]]
[[Kategoria:Zmarli w 1938]]
[[Kategoria:Pochowani na Cmentarzu przy Murze Kremlowskim]]