Otwórz menu główne

Zmiany

Dodane 2471 bajtów ,  1 rok temu
brak opisu edycji
 
== Historia ==
=== Średniowiecze, I Rzeczpospolita i okres zaborów===
[[Plik:Kobryn Trade Square on Postcard 1900s.jpg|thumb|Rynek w Kobryniu na początku XX wieku]]
[[Plik:Coat of Arms of Kobryń (1589).png|mały|lewo|120px|Historyczny herb Kobrynia]]
[[Plik:Suvorov Museum (Kobrin)-3.JPG|thumb|Muzeum Suworowa]]
[[Plik:SuvurovPark-7.JPG|thumb|Park kultury im. Suworowa]]
[[Plik:Arthur levy010-Kobryn 1896.jpg|thumb|Cmentarz żydowski w Kobryniu]]
Pierwsza wzmianka historyczna pochodzi z 1287. Wyniki badań archeologicznych przeprowadzonych w 1999 w Kobryniu pokazały, że osada została założona o kilkaset lat wcześniej. Do końca [[XIII wiek|XIII]] wieku własność książąt włodzimiersko-wołyńskich. Od 1312 w [[Wielkie Księstwo Litewskie|Wielkim Księstwie Litewskim]]. Od końca [[XIV wiek|XIV]] wieku do 1490 stolica księstwa Kobryńskiego należącego do potomków [[Olgierd Giedyminowic|Olgierda]]. Książę Roman Kobryński wraz ze swoim oddziałem uczestniczył w [[Bitwa pod Grunwaldem|bitwie pod Grunwaldem]]. Od [[XVI wiek|XVI]] wieku siedziba powiatu, w latach 1589–1766 na prawie magdeburskim. Od [[XVI wiek|XVI]] wieku miasto było dużym skupiskiem ludności żydowskiej.
 
Od 1795 w [[zabór rosyjski|zaborze rosyjskim]], jako siedziba [[Powiat kobryński|powiatu kobryńskiego]] [[Gubernia grodzieńska|guberni grodzieńskiej]]. Miasto zostało mocno zniszczone w trakcie [[Bitwa pod Kobryniem (1812)|bitwy rosyjsko-saskiej]] podczas [[Inwazja na Rosję (1812)|inwazji]] [[Napoleon Bonaparte|Napoleona]] na [[Imperium Rosyjskie|Rosję]] 15 ([[27 lipca|27) lipca]] [[1812]] r.
 
=== W Polsce międzywojennej ===
10 lutego 1919 roku miejscowość została przejściowo zdobyta przez polską kawalerię z [[Grupa Poleska|grupy]] gen. [[Antoni Listowski|Listowskiego]], a dwa dni później trwale przez oddział kawalerii pod dowództwem mjr. [[Władysław Dąbrowski (1891–1927)|Władysława Dąbrowskiego]]<ref>{{cytuj książkę | nazwisko = Wyszczelski| imię = Lech| autor link = Lech Wyszczelski| inni = | tytuł = Wojna polsko-rosyjska 1919–1920| url = | wydanie = 1| wydawca = Bellona| miejsce = [[Warszawa]]| rok = [[2010]]| strony = 56, 58| rozdział = Wstępna faza walk| adres rozdziału = | nazwisko r = Wyszczelski| imię r = Lech| autor r link = | tom = | tytuł tomu = | isbn = 978-83-11-11934-5| język = | data dostępu =}}</ref>. Podczas [[Wojna polsko-bolszewicka|wojny polsko-bolszewickiej]] w okresie od [[11 września|11]] do [[23 września]] [[1920]] w rejonie Kobrynia [[Bitwa pod Kobryniem (1920)|toczyły się walki]] pomiędzy [[4 Armia (II RP)|4 Armię WP]] a [[4 Armia (RFSRR)|4 Armią RFSRR]].
 
W okresie międzywojennym należał do Polski, był stolicą powiatu w [[województwo poleskie|województwie poleskim]] oraz siedzibą wiejskiej [[gmina Kobryń|gminy Kobryń]]. Stacjonował w nim sztab 30. DP i 83 Pułk Piechoty. Od 19 września 1939 pod okupacją niemiecką, a paru dniach do czerwca 1941 pod okupacją sowiecką, następnie do lata 1944 ponownie pod niemiecką.
 
<gallery caption="Widoki Kobrynia w czasach II Rzeczypospolitej:">
W latach 1945–1991 miasto należało do [[Białoruska Socjalistyczna Republika Radziecka|Białoruskiej SRR]], od 1991 jest częścią Białorusi.
Plik:Kobryń, Babrujskaja. Кобрынь, Бабруйская (1930-39).jpg|Ulica Piłsudskiego
Plik:Kobryń, Gubernijalnaja. Кобрынь, Губэрніяльная (1930-39).jpg|Ulica Traugutta
Plik:Kobryń, Pinskaja. Кобрынь, Пінская (1930-39) (2).jpg|Ulica 3-go Maja
Plik:Kobryń, Ratnienskaja. Кобрынь, Ратненская (1930-39).jpg|Ulica Ratniańska
Plik:Kobryń, Rynak. Кобрынь, Рынак (1930-39) (3).jpg|Rynek
Plik:Kobryń, Čyhunačnaja. Кобрынь, Чыгуначная (1930-39).jpg|Dworzec kolejowy
Plik:Kobryń, Zamkavy. Кобрынь, Замкавы (1930-39).jpg|Magistrat i Bank Spółdzielczy
Plik:Kobryń, Bazylanskaja. Кобрынь, Базылянская (1930-39) (3).jpg|Sąd Powiatowy
Plik:Kobryń, Tadevuš Kaściuška. Кобрынь, Тадэвуш Касьцюшка (1930-39).jpg|Pomnik Tadeusza Kościuszki
Plik:Kobryń, Muchaviec. Кобрынь, Мухавец (1930-39).jpg|Most na Muchawcu
</gallery>
 
=== Wojna obronna i okres powojenny ===
{{osobny artykuł|Bitwa pod Kobryniem}}
Kobryń i jego okolice we wrześniu 1939 były ważnym ośrodkiem obrony polskiej na [[Polesie|Polesiu]] i miejscem krwawych walk. Tu w dniach 17–18 września 1939 toczyły się walki z niemieckim XIX Korpusem Pancernym gen. [[Heinz Guderian|Heinza Guderiana]]. Po ustąpieniu Niemców rozgorzały walki z działającymi w rejonie Kobrynia [[Komunizm|komunistycznymi]] bandami zwalczającymi Polaków, które uaktywniły się na wieść o [[Agresja ZSRR na Polskę|agresji sowieckiej]] na Polskę. Na koniec polskim obrońcom przyszło się zmierzyć z wkraczającymi od wschodu oddziałami sowieckimi.
[[Plik:Kobryń, Rynak-Ratnienskaja. Кобрынь, Рынак-Ратненская (23-24.06.1941).jpg|mały|lewo|Kobryń pod okupacją w 1941]]
 
Ziemi kobryńskiej bronili żołnierze dowodzonej przez płk. [[Adam Epler|Adama Eplera]] Dywizji „Kobryń”, zorganizowanej po 10 września 1939 r. na bazie jednostek wchodzących w skład Ośrodka Zapasowego [[30 Poleska Dywizja Piechoty|30 Poleskiej Dywizji Piechoty]] (82. syberyjski Pułk Strzelców z Brześcia, 83. Pułk Strzelców Poleskich z Kobrynia, 84. Pułk Strzelców Polskich z Pińska oraz 5. dywizjon artylerii lekkiej). W walkach pod Kobryniem wzięła także udział kompania ochotnicza sformowana z uczniów kobryńskiego gimnazjum, którzy odbyli przedpoborowe przysposobienie wojskowe (członkowie kobryńskiego „Strzelca”), żołnierze Legii Akademickiej przybyli do Kobrynia oraz liczni funkcjonariusze Policji Państwowej z Kobrynia i Brześcia. Walki trwały do dnia 22 września 1939, kiedy do miasta opuszczanego przez Niemców weszły oddziały sowieckie.
[[Plik:Arthur levy010-Kobryn 1896.jpg|thumbmały|180px|Cmentarz żydowski w Kobryniu]]
 
Od 19 września 1939 pod okupacją niemiecką, od 22 września do czerwca 1941 pod okupacją sowiecką, następnie do lata 1944 ponownie pod niemiecką. W latach 1941–1942 miejscowa ludność żydowska została przez Niemców zamknięta w [[Getto w Kobryniu|getcie]], a następnie wymordowana. W latach 1945–1991 miasto należało do [[Białoruska Socjalistyczna Republika Radziecka|Białoruskiej SRR]], od 1991 jest częścią Białorusi.
 
W 2008 w Kobryniu odnaleziono masowe groby żołnierzy polskich. W mieście, na terenie starego cmentarza katolickiego zlokalizowano zbiorową mogiłę, z której wydobyto szczątki 13 żołnierzy Wojska Polskiego poległych zapewne 18 września 1939 podczas obrony miasta. Wśród licznych elementów uzbrojenia i oporządzenia wojskowego w grobie znaleziono przedmioty pozwalające na identyfikację konkretnych żołnierzy. Na podstawie odnalezionych znaków tożsamości zidentyfikowano nazwiska trzech żołnierzy WP: strzelca Stanisława Matyki, podchorążego Ewarysta Zajkowskiego oraz strzelca Ludwika Lipy. W [[Podziemienie|Podziemieniu]] k. Kobrynia odnaleziono i ekshumowano szczątki 42 zamordowanych Polaków, żołnierzy, policjantów i cywilów, którzy według wstępnych ustaleń wszyscy zginęli z rąk miejscowych band.<ref>{{Cytuj stronę |url=http://stary.naszdziennik.pl/index.php?typ=sw&dat=20080821&id=sw21.txt |tytuł=Komunikat prasowy |opublikowany=Rada Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa |data=20 sierpnia 2008}}</ref>.
 
== Zabytki ==
{{Galeria|Nazwa=Wybrane zabytki
* Kościół katolicki, późno klasycystyczny zbudowany w 1843. Zamknięty w 1962, oddany wiernym w 1989<ref>Adam Bobryk, Rafał Dmowski, Odbudowa dziedzictwa kulturowego Kobrynia przez funkcjonowanie parafii katolickiej, [w:] Blisko, a tak daleko : Polacy w obwodzie brzeskim na Białorusi / red. nauk. Adam Bobryk. - Warszawa : Siedleckie Towarzystwo Naukowe, 2004, s. 195-200. https://repozytorium.uph.edu.pl/handle/11331/303</ref>.
|Grafika:Монастырь Святого Спаса.JPG|[[Monaster Przemienienia Pańskiego w Kobryniu|Monaster Przemienienia Pańskiego]]
*[[Cerkiew św. Mikołaja Cudotwórcy w Kobryniu|Cerkiew prawosławna]], drewniana przeniesiona do Kobrynia w 1841 i usytuowana w obecnym miejscu. Cerkiew zamknięto w latach 60. XX wieku i zamieniono w magazyn muzealny, oddano wiernym w 1986. Obok cerkwi dzwonnica.
|Grafika:Kobryn-kostel-uspenia.jpg|Kościół Zaśnięcia NMP
* [[Sobór św. Aleksandra Newskiego w Kobryniu|Sobór prawosławny]], wzniesiony w latach 1864–1868 na mogile żołnierzy rosyjskich poległych w bitwie z wojskami [[Napoleon Bonaparte|Napoleona]] w 1812. Świątynia upamiętnia poległych i zniesienie pańszczyzny. Wzniesiona przez carat za pieniądze z konfiskaty majątków po powstaniu styczniowym.
*|Grafika:Kobrin park2.jpg|[[Park im. Suworowa w Kobryniu|Park im. Suworowa]]
[[Plik|Grafika:Suvorov Museum (Kobrin)-3.JPG|thumb|Muzeum Suworowa]]
[[Plik|Grafika:Кобрын. Царква. 2014.jpg|mały|Sobór św. Aleksandra Newskiego]]
|Grafika:Кобрын. (01).jpg|Gmach przedwojennego magistratu
|Grafika:Sovetskaya st 94. School n 1.jpg|Gmach Gimnazjum Państwowego im. Marii Rodziewiczówny
|Grafika:Sovetskaya st 108. Former post station.JPG|Dawna stacja pocztowa
|Grafika:Kobryn after Dozhinki2.jpg|Zabytkowe kamieniczki
|Grafika:Kobryn after Dozhinki4.jpg|Zabytkowa kamieniczka
|Grafika:Sovetskaya st 2.jpg|Zabytkowy dom
|Grafika:Матросова 1.JPG|Zabytkowa kamieniczka
}}
* Kościół katolicki pw. Zaśnięcia NMP, późno klasycystyczny zbudowany w 1843. Zamknięty w 1962, oddany wiernym w 1989<ref>Adam Bobryk, Rafał Dmowski, Odbudowa dziedzictwa kulturowego Kobrynia przez funkcjonowanie parafii katolickiej, [w:] Blisko, a tak daleko : Polacy w obwodzie brzeskim na Białorusi / red. nauk. Adam Bobryk. - Warszawa : Siedleckie Towarzystwo Naukowe, 2004, s. 195-200. https://repozytorium.uph.edu.pl/handle/11331/303</ref>.
* [[Monaster Przemienienia Pańskiego w Kobryniu|Monaster Przemienienia Pańskiego]] – klasztor prawosławny założono w 1497, początkowo budynki drewniane, murowane barokowe wybudowano na początku XVI w. Po [[unia brzeska|unii brzeskiej]] w 1596 klasztor przejęli bazylianie. W 1626 odbył tu się synod biskupów unickich Rzeczypospolitej. Po [[synod połocki|skasowaniu unii]] w 1839 w klasztorze mieściło się prawosławna szkoła duchowna. Budynek został opuszczony po pożarze w II poł. XIX wieku. Po remoncie w okresie międzywojennym była tu siedziba sądu. Do 2010 znajdowała się w nim komenda policji, następnie został przekazany [[Eparchia brzeska i kobryńska|prawosławnej eparchii]]. Obecnie działa tu żeński [[monaster Wszechmiłującego Zbawiciela (Spasski) w Kobryniu|monaster Spasski]].
* [[Park im. Suworowa w Kobryniu|Park im. Suworowa]], założony w 1768 przez podskarbiego [[Antoni Tyzenhauz|Antoniego Tyzenhauza]], obecna nazwa nadana w czasach radzieckich.
* Dworek miejski zwany Domem Suworowa, klasycystyczny, zbudowany w 1794, zniszczony w czasie II wojny światowej. Odrestaurowany w latach 1948 i 1980. W dworku [[Muzeum Suworowa w Kobryniu|muzeum wojskowo-historyczne im. Aleksandra Suworowa]], który w nim mieszkał w 1797 i 1800. W dworku tym w 1860 przebywał [[Romuald Traugutt]].
* [[Cerkiew św. Mikołaja Cudotwórcy w Kobryniu|Cerkiew prawosławnaśw. Mikołaja Cudotwórcy]], drewniana przeniesiona do Kobrynia w 1841 i usytuowana w obecnym miejscu. Cerkiew zamknięto w latach 60. XX wieku i zamieniono w magazyn muzealny, oddano wiernym w 1986. Obok cerkwi dzwonnica.
* [[Sobór św. Aleksandra Newskiego w Kobryniu|Sobór prawosławnyśw. Aleksandra Newskiego]], wzniesiony w latach 1864–1868 na mogile żołnierzy rosyjskich poległych w bitwie z wojskami [[Napoleon Bonaparte|Napoleona]] w 1812. Świątynia upamiętnia poległych i zniesienie pańszczyzny. Wzniesiona przez carat za pieniądze z konfiskaty majątków po powstaniu styczniowym.
* [[Synagoga w Kobryniu|Synagoga]] z II połowy [[XIX wiek]]u (obecnie w ruinie)
* Gmach przedwojennego Magistratu i Banku Spółdzielczego
* Gmach przedwojennego Gimnazjum Państwowego im. Marii Rodziewiczówny
* Dawna stacja pocztowa z 1846
* [[Cmentarze w Kobryniu|wielowyznaniowe cmentarze miejskie]]
 
== Sport ==
W czasach II RP w mieście swoją siedzibę miał [[WKS Kobryń]].
 
== Ludzie związani z Kobryniem ==
[[Plik:Кобрын. Надмагілле ля царквы.jpg|mały|Grób rodziny Mickiewiczów, w tym [[Aleksander Mickiewicz|Aleksandra]], na miejscowym cmentarzu katolickim]]
{{kategoria główna|Ludzie związani z Kobryniem}}
* [[Jegor Kluka]] - rosyjski siatkarz pochodzenia białoruskiego
* [[Stanisław Bukraba (burmistrz)|Stanisław Bukraba]] – burmistrz Kobrynia od 1920
* [[Zygmunt Ziółkowski]] - burmistrz Kobrynia w latach 1937–1939
 
== Sport ==
W czasach II RP w mieście swoją siedzibę miał [[WKS Kobryń]].
 
== Miasta partnerskie ==
[[Plik:Кобрын. Царква. 2014.jpg|mały|Sobór św. Aleksandra Newskiego]]
* {{Flaga|BGR}} [[Wraca]]
* {{Flaga|CHE}} [[Glarus (miasto)|Glarus]]
* {{Flaga|POL}} [[Bielsk Podlaski]]
* {{Flaga|POL}} [[Międzyrzec Podlaski]]
 
== Zobacz też ==
* [[Park im. Suworowa w Kobryniu]]
* [[Muzeum Suworowa w Kobryniu]]
* [[Getto w Kobryniu]]
 
== Przypisy ==