Otwórz menu główne

Zmiany

różne poprawki
[[Plik:Poznańskie słowiki.jpg|mały|upright=1.2|Wnętrze Auli Uniwersyteckiej]]
 
'''Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu''' (UAM) – powołany w [[1919 w nauce|w 1919 roku]] roku państwowy uniwersytet z siedzibą w [[Poznań|Poznaniu]], sięgający korzeniami roku [[1611]].
 
== Nazwa ==
Pierwszą nazwą uczelni pojawiającą się w dokumentach jest '''''Uniwersytet Polski w Poznaniu''''', użytą w obwieszczeniu Komisariatu [[Naczelna Rada Ludowa|Naczelnej Rady Ludowej]] z dnia 30 stycznia 1919 r., powołującym z dniem 1 kwietnia 1919 Wydział Filozoficzny jako zaczątek Uniwersytetu<ref>[http://old.amu.edu.pl/images/bip/full_size/Obwieszczenie_01.html Obwieszczenie Komisariatu Naczelnej Rady Ludowej z dnia 30 stycznia 1919 roku, powołujące Wydział Filozoficzny jako zaczątek Uniwersytetu Polskiego w Poznaniu z dniem 1 kwietnia 1919 roku].</ref>. Rozporządzeniem Komisariatu Naczelnej Rady Ludowej z dnia 10 maja 1919 uczelnia otrzymała nazwę '''''Wszechnica [[Piastowie|Piastowska]]'''''<ref name="old.amu.edu.pl">[http://old.amu.edu.pl/images/bip/full_size/DziennikUrzedowy.html Rozporządzenie o zmianie nazwy uniwersytetu w Poznaniu z dnia 10 kwietnia 1920 r. (Dziennik Urzędowy Ministerstwa byłej Dzielnicy Pruskiej z dnia 26 maja 2019 r., nr 24, poz. 219)].</ref>. Na wniosek senatu uczelni, [[Premierzy i szefowie resortów II Rzeczypospolitej#Ministerstwo byłej Dzielnicy Pruskiej|minister byłej Dzielnicydzielnicy Pruskiejpruskiej]], [[Władysław Seyda]], rozporządzeniem z dnia 10 kwietnia 1920 postanowił, że urzędowa nazwa uczelni brzmieć będzie '''''Uniwersytet Poznański'''''<ref name="old.amu.edu.pl" />. Podczas [[II wojna światowa|II wojny światowej]], w latach 1940–1944, Uniwersytet Poznański działał w [[Warszawa|Warszawie]] jako [[Tajnetajne nauczanie|tajny]] '''''Uniwersytet Ziem Zachodnich'''''. 24 grudnia 1955 patronem Uniwersytetuuniwersytetu został [[Adam Mickiewicz]] – uczelnia otrzymała nazwę w brzmieniu '''''Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu'''''<ref>[http://isap.sejm.gov.pl/Download?id=WMP19560010001&type=2 Uchwała Nrnr 1037 Rady Ministrów z dnia 31 grudnia 1955 r. w sprawie nadania Uniwersytetowi Poznańskiemu nazwy „Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu”].</ref>. Oficjalnie stosowano jednak nazwę '''''Uniwersytet im. Adama Mickiewicza''''', która uchwałą senatu uczelni w dniu 25 stycznia 2010 uzupełniona została o słowa '''''w Poznaniu'''''<ref>[http://pracownicy.amu.edu.pl/dokumenty-uam/statut-uam/uchwaa-nr-1252010-senatu-uam-z-dnia-25-stycznia-2010-r.-o-zmianie-uchway-senatu-uam-nr-592006-z-dnia-19-czerwca-2006-r.-w-sprawie-statutu-uam § 2 ust. 1 uchwały nr 125/2010 Senatu Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu z dnia 25 stycznia 2010 r. o zmianie uchwały Senatu UAM nr 59/2006 z dnia 19 czerwca 2006 r. w sprawie statutu Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu].</ref>.
 
== Historia ==
* '''28 października 1611''' – na mocy przywileju królewskiego [[Zygmunt III Waza|Zygmunta III Wazy]] [[Kolegium jezuickie w Poznaniu|Kolegium Jezuickie]] zaistniało jako pierwszy w [[Poznań|Poznaniu]] [[uniwersytet]]. [[Przywilej]] króla Zygmunta III Wazy został potwierdzony przez króla [[Jan II Kazimierz Waza|Jana Kazimierza]] w 1650 i króla [[Jan III Sobieski|Jana III Sobieskiego]] w 1678. Na podstawie tych przywilejów nadawano w Poznaniu stopnie i tytuły magistra oraz doktoraty.
* '''29 marca 1851''' – polski radny Salkowski przedłożył w Radzie Miejskiej Poznania petycję w sprawie założenia w mieście uniwersytetu. Wszyscy radni obecni na sali (8 Polaków i 11 Niemców) podpisało się pod tym projektem, który następnie wysłano do [[Berlin]]aBerlina, celem zatwierdzenia przez władze pruskie. Władze centralne nie tylko nie wyraziły zgody, ale jeszcze udzieliły surowej nagany Radzie za przekraczanie swoich kompetencji. Istniała poważna obawa, że uczelnia mogłaby ożywić polskie życie intelektualne w mieście<ref>[[Zygmunt Boras]], [[Lech Trzeciakowski]], ''W dawnym Poznaniu'', [[Wydawnictwo Poznańskie]], Poznań, 1971, s. 297–298.</ref>.
* '''30 stycznia 1919''' – Komisariat Naczelnej Rady Ludowej wydaje obwieszczenie o powołaniu z dniem 1 kwietnia 1919 Wydziału Filozoficznego, „jako zaczątku Uniwersytetu Polskiego w Poznaniu”.
* '''5 kwietnia 1919''' – na pierwszym posiedzeniu wielokierunkowego Wydziału Filozoficznego, spośród profesorów wybrano rektora uczelni, którym został prof. [[Heliodor Święcicki]]. Młodą Wszechnicę Piastowską wsparli profesorowie z Krakowa, Lwowa, Wilna i Warszawy. Za założycieli uczelni uznaje się lekarza [[Heliodor Święcicki|Heliodora Święcickiego]], [[archeologia|archeologa]] [[Józef Kostrzewski|Józefa Kostrzewskiego]], historyka i językoznawcę [[Stanisław Kozierowski|Stanisława Kozierowskiego]] ioraz [[filozofia|filozofa]] i [[Krytyka teatralna|krytyka teatralnego]] [[Michał Sobeski|Michała Sobeskiego]].
* '''7 maja 1919''' – 308 lat po formalnym powołaniu do życia uniwersytetu w Poznaniu, odbyła się uroczysta inauguracja pierwszego roku akademickiego nowo powstałej Wszechnicy Piastowskiej. Inauguracyjny wykład pt. „Z dziejów uniwersytetów w Polsce” wygłosił prof. [[Kazimierz Tymieniecki]].
* '''23 września 1925''' – utworzono Wydział Matematyczno-Przyrodniczy i Wydział Humanistyczny, w miejsce [[Wydział Humanistyczny Uniwersytetu Poznańskiego|Wydziału Filozoficznego]].
* '''1919-1939''' – uczelnia przez cały okres międzywojenny rozwijała się, kształcąc studentów na pięciu wydziałach w zakresie: prawa i ekonomii, medycyny, humanistyki, matematyki i nauk przyrodniczych oraz rolnictwa i leśnictwa. Dyplom Uniwersytetu Poznańskiego otrzymywał co dziesiąty absolwent szkół wyższych w Polsce. W latach 1937–1939 stosowano na uniwersytecie zasadę nie przyjmowania żadnych studentów pochodzenia żydowskiego<ref>{{cytuj książkę|nazwisko= Modras |imię=Ronald |tytuł=Kościół katolicki i antysemityzm w Polsce w latach 1933–1939|wydawca=Homini |miejsce=Kraków |data=2014 |strony=308}}</ref>.
* '''21 września 1939''' – Gestapo rozwiązało Radę Uniwersytetu bezpośrednio po zakończeniu jej pierwszego podczas okupacji posiedzenia. W ten sposób władze hitlerowskie przerwały legalną działalność uniwersytetu<ref>Czesław Łuczak: ''Dzień po dniu w okupowanej Wielkopolce i Ziemi Łódzkiej (Kraj Warty). Kalendarium wydarzeń 1939-1945.'' Urząd Wojewódzki w Poznaniu, Poznań 1993, s. 16.</ref>.
* '''1939-1945''' – w okresie [[II wojna światowa|II wojny światowej]] wielu profesorów i pracowników naukowych uniwersytetu uwięziono i poddano [[ludobójstwo|eksterminacji]] w obozie zagłady w [[Fort VII w Poznaniu (obóz zagłady)|Forcie VII]], na terenie [[Twierdzatwierdza Poznań|Twierdzytwierdzy Poznań]]. W 1940 w Warszawie byli wykładowcy i studenci utworzyli tajny [[Uniwersytet Ziem Zachodnich]], podczas gdy Niemcy w 1941 utworzyli własny [[Reichsuniversität Posen]] z nowym, niemieckim personelem.
* '''1945''' – wznowienie działalności zaraz po ustaniu działań wojennych w Poznaniu.
* '''28 sierpnia 1945''' – pierwsza po II wojnie promocja doktorska: [[Bohdan Kiełczewski]], ''Rola tasików jako żywicieli pasożytniczych [[muchówki|muchówek]] i [[błonkoskrzydłe|błonkówek]] w lesie'' (promotor – prof. [[Ludwik Sitowski]])<ref>{{Cytuj|autor = Tadeusz Świtała |tytuł = Poznań 1945. Kronika Wydarzeń |data = 1986 |isbn = 83-210-0607-8 |miejsce = Poznań |wydawca = Wydawnictwo Poznańskie |s = 271 |oclc = 830203088}}</ref>.
* '''1955''' – zmiana nazwy na ''Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu''.
* '''1968-1969''' – udział części społeczności uniwersyteckiej w protestach marca 1968; w konsekwencji Marca odgórna reforma struktur uniwersyteckich (m.in. likwidacja katedr; zmiany w późniejszym okresie częściowo anulowane)
* '''1976''' – utworzono '''[[Wydział Historyczny Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu|Wydział Historyczny]]''' i '''[[Wydział Nauk Społecznych Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu|Wydział Nauk Społecznych]]''', w miejsce [[Wydział Filozoficzno-Historyczny Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu|Wydziału Filozoficzno-Historycznego]].
* '''1977''' – początek budowy [[Kampus Morasko|kampusu uniwersyteckiego na Morasku]]
* '''1978''' – zawarcie umowy o współpracy naukowej ze [[Strasburg|strasburskim]] [[Université de Strasbourg II|Université des Sciences Humaines]] (ob. Uniwersytet im. [[Marc Bloch|Marca Blocha]]) – początek dorocznych dwustronnych sesji naukowych
* '''1981''' – Dwukrotne studenckie strajki okupacyjne w części gmachów uniwersyteckich (m.in. [[Collegium Novum w Poznaniu|Collegium Novum]]). Zawieszenie zajęć dydaktycznych po wprowadzeniu [[Stan wojenny w Polsce (1981–1983)|stanu wojennego]]
* '''1982''' – wznowienie zajęć dydaktycznych (w warunkach zwiększonej dyscypliny)
* '''1 września 1984''' – utworzono '''[[Wydział Biologii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu|Wydział Biologii]]''' i '''[[Wydział Nauk Geograficznych i Geologicznych Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu|Wydział Nauk Geograficznych i Geologicznych]]''', w wyniku przekształcenia Wydziału Biologii i Nauk o Ziemi.
* '''1985''' – zawieszenie władz uniwersyteckich przez władze państwowe
* '''1988''' – powstanie [[Wydział Filologii Polskiej i Klasycznej Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu|'''Wydziału Filologii Polskiej i Klasycznej''']] (wydzielenie go z Wydziału Filologicznego)
* 1988 – powstanie Wydziału Neofilologii (wydzielenie go z Wydziału Filologicznego)
* '''1990''' – przejęcie przez uniwersytet dawnego gmachu Komitetu Wojewódzkiego [[Polska Zjednoczona Partia Robotnicza|PZPR]]
* '''1993''' – utworzono '''[[Wydział Matematyki i Informatyki Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu|Wydział Matematyki i Informatyki]]''' oraz '''[[Wydział Fizyki Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu|Wydział Fizyki]]''', w miejsce Wydziału Matematyki i Fizyki.
* '''1993''' – utworzono '''[[Wydział Studiów Edukacyjnych Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu|Wydział Studiów Edukacyjnych]]''', jako 11. wydział uczelni, w wyniku przekształcenia Instytutu Pedagogiki, istniejącego w ramach [[Wydział Nauk Społecznych Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu|Wydziału Nauk Społecznych]].
* '''29 czerwca 1998''' – utworzono '''[[Wydział Teologiczny Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu|Wydział Teologiczny]]''', jako 12. wydział uczelni, na bazie istniejącego w Poznaniu od 2 czerwca 1974 samodzielnego Papieskiego Wydziału Teologicznego.
* '''1 września 2002''' – utworzono '''[[Wydział Pedagogiczno-Artystyczny Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu|Wydział Pedagogiczno-Artystyczny]]''' w [[KaliszKaliszu]]u, jako 13. wydział uczelni, w wyniku przekształcenia tamtejszego Instytutu Pedagogiczno-Artystycznego (uchwała Senatu UAM z 25 marca 2002).
* '''1 stycznia 2008''' – utworzono '''[[Wydział Nauk Politycznych i Dziennikarstwa Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu|Wydział Nauk Politycznych i Dziennikarstwa]]''', jako 14. wydział uczelni, w wyniku przekształcenia Instytutu Nauk Politycznych i Dziennikarstwa, istniejącego w ramach [[Wydział Nauk Społecznych Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu|Wydziału Nauk Społecznych]]. W okresie do 31 sierpnia 2008 wydział działał wyłącznie w zakresie tworzenia swoich struktur organizacyjnych (uchwała Senatu UAM z 17 grudnia 2007).
* '''1 stycznia 2012''' – utworzono '''[[Wydział Anglistyki Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu|Wydział Anglistyki]]''', jako 15. wydział uczelni, w wyniku przekształcenia Instytutu Filologii Angielskiej, istniejącego w ramach [[Wydział Neofilologii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu|Wydziału Neofilologii]] (zarządzenie Rektora UAM z 15 grudnia 2011).
[[Plik:Aleksander Kwasniewski, Poznan UAM.jpg|mały|[[Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej|Prezydent RP]] [[Aleksander Kwaśniewski]] na uroczystej inauguracji roku akademickiego 2005/2006]]
 
 
== Rankingi i statystyki ==
Corocznie uniwersytet zajmuje 3 lub 4 miejsce w rankingu polskich uczelni publicznych przeprowadzanych przez „[[Rzeczpospolita (gazeta)|Rzeczpospolitą]]” i „[[Perspektywy]]”<ref name=":0" />. W 2018 był trzecim uniwersytetem w Polsce według rankingu „Perspektywy 2018”<ref name=":0">[http://www.perspektywy.pl/RSW2018/ranking-uczelni-akademickich Ranking Uczelni Akademickich 2018].</ref>. Według [[QS World University Rankings|World University Rankings]] 2018 Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu jest piątym uniwersytetem w Polsce<ref>{{Cytuj |autor = |tytuł = World University Rankings |czasopismo = Times Higher Education (THE) |data = 2018 |data dostępu = 2018-07-03 |url = https://www.timeshighereducation.com/world-university-rankings/2018/world-ranking#!/page/0/length/25/locations/PL/sort_by/rank/sort_order/asc/cols/stats |język = en}}</ref>.
Jest trzecim uniwersytetem w Polsce<ref name=":0">[http://www.perspektywy.pl/RSW2018/ranking-uczelni-akademickich Ranking Uczelni Akademickich 2018].</ref> według rankingu "Perspektywy 2018".
 
WedługW [[QSAkademicki WorldRanking UniversityUniwersytetów RankingsŚwiata|Worldświatowym Universityrankingu Rankingsuniwersytetów]] 2018(szanghajskim) Uniwersytetz im.2017 Adamaroku Mickiewiczauczelnia wzostała Poznaniusklasyfikowana jestna piątymmiejscach uniwersytetem w Polsce701–800<ref>{{Cytuj |autortytuł = ARWU |tytułWorld =Top 500 Candidates {{!}} ARWU World University Rankings |czasopismo2017 ={{!}} TimesAcademic HigherRanking Educationof (THE)World |dataUniversities =2017 2018{{!}} Top 500 universities {{!}} Shanghai Ranking – 2017 |data dostępu = 20182017-0709-0330 |opublikowany = www.shanghairanking.com |url = httpshttp://www.timeshighereducationshanghairanking.com/world-university-rankings/2018/world-ranking#!/page/0/length/25/locations/PL/sort_by/rank/sort_order/asc/cols/stats |język = enARWU2017Candidates.html}}</ref>. WWedług [[Akademickiwebometryczny Rankingranking Uniwersytetówuniwersytetów Świataświata|webometrycznego rankingu szanghajskimuniwersytetów świata]] (ARWU)ze zstycznia 20172018 roku, uczelniapokazującego zostałazaangażowanie sklasyfikowanainstytucji naakademickich miejscachw 701-800<ref>{{CytujInternecie, |tytułuczelnia =zajmuje ARWU4. Worldmiejsce Topw 500Polsce Candidateswśród {{!}}uniwersytetów, ARWUa Worldna Universityświecie Rankings678. 2017pośród wszystkich typów uczelni<ref>{{!}}Cytuj Academic|autor Ranking= of World|tytuł Universities= 2017Poland {{!}} TopRanking 500Web universitiesof {{!}}Universities Shanghai|data Ranking= – 2017 |data dostępu = 20172018-0907-3003 |opublikowany = www.shanghairankingwebometrics.cominfo |url = http://www.shanghairankingwebometrics.cominfo/ARWU2017Candidates.htmlen/Europe/Poland}}</ref>.
 
WedługW [[webometryczny2017 rankingroku uniwersytetówna świata|webometrycznegouniwersytecie rankingustudiowało uniwersytetów40&nbsp;358 świata]]studentów, zew styczniatym 20181303 roku,słuchaczy pokazującegostudiów zaangażowaniedoktoranckich instytucjii akademickich1448 wsłuchaczy Internecie,studiów uczelnia zajmuje 4podyplomowych. miejsceNa wuczelni Polscepracuje wśród5175 uniwersytetówpracowników, aw natym świecie2995 678.pracowników pośródnaukowych wszystkich(z typówczego uczelni918 ma tytuł profesora)<ref>{{Cytuj |autor = pw |tytuł = PolandBIP {{!}} RankingStan Webzatrudnienia ofi Universitiesliczba studiujących w Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu |data = |data dostępu = 2018-07-03 |opublikowany = wwwbip.webometricsamu.infoedu.pl |url = httphttps://wwwbip.webometricsamu.infoedu.pl/enbip/Europestan-zatrudnienia-i-liczba-studiujcych-w-uam/Polandstan-zatrudnienia-i-liczba-studiujacych-uam}}</ref>.
 
Corocznie uniwersytet zajmuje 3-4 miejsce w rankingu polskich uczelni publicznych przeprowadzanych przez „[[Rzeczpospolita (gazeta)|Rzeczpospolitą]]” i „[[Perspektywy]]”<ref name=":0" />.
 
W 2017 roku na uniwersytecie studiowało 40 358 studentów, w tym 1303 słuchaczy studiów doktoranckich i 1448 słuchaczy studiów podyplomowych. Na uczelni pracuje 5175 pracowników, w tym 2995 pracowników naukowych (z czego 918 ma tytuł profesora)<ref>{{Cytuj |autor = pw |tytuł = BIP – Stan zatrudnienia i liczba studiujących w Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu |data = |data dostępu = 2018-07-03 |opublikowany = bip.amu.edu.pl |url = https://bip.amu.edu.pl/bip/stan-zatrudnienia-i-liczba-studiujcych-w-uam/stan-zatrudnienia-i-liczba-studiujacych-uam}}</ref>.
 
== Struktura ==
25 535

edycji