Otwórz menu główne

Zmiany

różne poprawki
}}
 
[[Plik:Poznań Collegium Minus 23.09.2011 p3.jpg|mały|upright=1.2240px|[[Aula Uniwersytecka w Poznaniu|Aula Uniwersyteckauniwersytecka]] i [[Collegium Minus w Poznaniu|Collegium Minus]]]]
[[Plik:Poznańskie słowiki.jpg|mały|upright=1.2240px|Wnętrze Auliauli Uniwersyteckiejuniwersyteckiej]]
[[Plik:Aleksander Kwasniewski, Poznan UAM.jpg|mały|[[Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej240px|Prezydent RP]] [[Aleksander Kwaśniewski]] na uroczystej inauguracji roku akademickiego 2005/2006]]
 
'''Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu''' (UAM) – powołany [[1919 w nauce|w 1919 roku]] państwowy uniwersytet z siedzibą w [[Poznań|Poznaniu]], sięgający korzeniami roku 1611.
 
== Historia ==
* '''28 października 1611''' – na mocy przywileju królewskiego [[Zygmunt III Waza|Zygmunta III Wazy]] [[Kolegium jezuickie w Poznaniu|Kolegium Jezuickie]] zaistniało jako pierwszy w Poznaniu uniwersytet. [[Przywilej]] króla Zygmunta III Wazy został potwierdzony przez króla [[Jan II Kazimierz Waza|Jana Kazimierza]] w 1650 i króla [[Jan III Sobieski|Jana III Sobieskiego]] w 1678. Na podstawie tych przywilejów nadawano w Poznaniu stopnie i tytuły magistra oraz doktoraty.
* '''29 marca 1851''' – polski radny Salkowski przedłożył w Radzie Miejskiej Poznania petycję w sprawie założenia w mieście uniwersytetu. Wszyscy radni obecni na sali (8 Polaków i 11 Niemców) podpisało się pod tym projektem, który następnie wysłano do Berlina, celem zatwierdzenia przez władze pruskie. Władze centralne nie tylko nie wyraziły zgody, ale jeszcze udzieliły surowej nagany Radzie za przekraczanie swoich kompetencji. Istniała poważna obawa, że uczelnia mogłaby ożywić polskie życie intelektualne w mieście<ref>[[Zygmunt Boras]], [[Lech Trzeciakowski]], ''W dawnym Poznaniu'', [[Wydawnictwo Poznańskie]], Poznań, 1971, s. 297–298297 i 298.</ref>.
* '''30 stycznia 1919''' – Komisariat Naczelnej Rady Ludowej wydaje obwieszczenie o powołaniu z dniem 1 kwietnia 1919 Wydziału Filozoficznego, „jako zaczątku Uniwersytetu Polskiego w Poznaniu”.
* '''5 kwietnia 1919''' – na pierwszym posiedzeniu wielokierunkowego Wydziału Filozoficznego, spośród profesorów wybrano rektora uczelni, którym został prof. [[Heliodor Święcicki]]. Młodą Wszechnicę Piastowską wsparli profesorowie z Krakowa, Lwowa, Wilna i Warszawy. Za założycieli uczelni uznaje się lekarza [[Heliodor Święcicki|Heliodora Święcickiego]], archeologa [[Józef Kostrzewski|Józefa Kostrzewskiego]], historyka i językoznawcę [[Stanisław Kozierowski|Stanisława Kozierowskiego]] oraz filozofa i krytyka teatralnego [[Michał Sobeski|Michała Sobeskiego]].
* '''7 maja 1919''' – 308 lat po formalnym powołaniu do życia uniwersytetu w Poznaniu, odbyła się uroczysta inauguracja pierwszego roku akademickiego nowo powstałej Wszechnicy Piastowskiej. Inauguracyjny wykład pt. „Z dziejów uniwersytetów w Polsce” wygłosił prof. [[Kazimierz Tymieniecki]].
* '''23 września 1925''' – utworzono Wydział Matematyczno-Przyrodniczy i Wydział Humanistyczny, w miejsce [[Wydział Humanistyczny Uniwersytetu Poznańskiego|Wydziału Filozoficznego]].
* '''1919-1939'''1919–1939 – uczelnia przez cały okres międzywojenny rozwijała się, kształcąc studentów na pięciu wydziałach w zakresie: prawa i ekonomii, medycyny, humanistyki, matematyki i nauk przyrodniczych oraz rolnictwa i leśnictwa. Dyplom Uniwersytetu Poznańskiego otrzymywał co dziesiąty absolwent szkół wyższych w Polsce. W latach 1937–1939 stosowano na uniwersytecie zasadę nie przyjmowania żadnych studentów pochodzenia żydowskiego<ref>{{cytuj książkę|nazwisko= Modras |imię=Ronald |tytuł=Kościół katolicki i antysemityzm w Polsce w latach 1933–1939|wydawca=Homini |miejsce=Kraków |data=2014 |strony=308}}</ref>.
* '''21 września 1939''' – Gestapo rozwiązało Radę Uniwersytetu bezpośrednio po zakończeniu jej pierwszego podczas okupacji posiedzenia. W ten sposób władze hitlerowskie przerwały legalną działalność uniwersytetu<ref>Czesław Łuczak: ''Dzień po dniu w okupowanej Wielkopolce i Ziemi Łódzkiej (Kraj Warty). Kalendarium wydarzeń 1939-1945.'' Urząd Wojewódzki w Poznaniu, Poznań 1993, s. 16.</ref>.
* '''1939-1945'''1939–1945 – w okresie II wojny światowej wielu profesorów i pracowników naukowych uniwersytetu uwięziono i poddano [[ludobójstwo|eksterminacji]] w obozie zagłady w [[Fort VII w Poznaniu (obóz zagłady)|Forcie VII]], na terenie [[twierdza Poznań|twierdzy Poznań]]. W 1940 w Warszawie byli wykładowcy i studenci utworzyli tajny [[Uniwersytet Ziem Zachodnich]], podczas gdy Niemcy w 1941 utworzyli własny [[Reichsuniversität Posen]] z nowym, niemieckim personelem.
* '''1945''' – wznowienie działalności zaraz po ustaniu działań wojennych w Poznaniu.
* '''28 sierpnia 1945''' – pierwsza po II wojnie promocja doktorska: [[Bohdan Kiełczewski]], ''Rola tasików jako żywicieli pasożytniczych [[muchówki|muchówek]] i [[błonkoskrzydłe|błonkówek]] w lesie'' (promotor – prof. [[Ludwik Sitowski]])<ref>{{Cytuj|autor = Tadeusz Świtała |tytuł = Poznań 1945. Kronika Wydarzeń |data = 1986 |isbn = 83-210-0607-8 |miejsce = Poznań |wydawca = Wydawnictwo Poznańskie |s = 271 |oclc = 830203088}}</ref>.
* '''13- i 14 maja 1946''' – protesty solidarnościowe studentów Uniwersytetu w związku z wydarzeniami 3 maja w Krakowie. Demonstrujących studentów władze rozpędziły 13 maja z pomocą konnej milicji, aresztowano wówczas od 600 do 1000 akademików, których zwalniano później wskutek interwencji rektora Stefana Dąbrowskiego.
* '''1950''' – przekształcenie wydziału lekarskiego i farmaceutycznego w Akademię Medyczną (obecnie [[Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu]]).
* '''1950''' – w ramach stalinowskiej rekonstrukcji ruchu studenckiego władze rozwiązały większość organizacji studenckich o charakterze samopomocowym, regionalnym i/lub ideowym w tym: Bratnią Pomoc, [[Koło Akademików Częstochowian]], [[Koło Akademików Opolan]], [[Koło Akademików Pomorzan,]] [[Akademicki Związek Przyjaciół Łużyc „Prołuż”]] i inne. Majątek likwidowanych organizacji w większości wypadków przejęło [[Zrzeszenie Studentów Polskich]].
* '''1 września 1951''' – utworzono Wydział Biologii i Nauk o Ziemi oraz Wydział Matematyczno-Fizyczno-Chemiczny, w miejsce Wydziału Matematyczno-Przyrodniczego.
* '''1955''' – zmiana nazwy na ''Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu''.
* '''1968-1969''' – udział części społeczności uniwersyteckiej w protestach marca 1968; w konsekwencji Marca odgórna reforma struktur uniwersyteckich (m.in. likwidacja katedr; zmiany w późniejszym okresie częściowo anulowane)
* '''1976''' – utworzono [[Wydział Historyczny Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu|Wydział Historyczny]] i [[Wydział Nauk Społecznych Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu|Wydział Nauk Społecznych]], w miejsce [[Wydział Filozoficzno-Historyczny Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu|Wydziału Filozoficzno-Historycznego]].
* '''1977''' – początek budowy [[Kampus Morasko|kampusu uniwersyteckiego na Morasku]]
* '''1978''' – zawarcie umowy o współpracy naukowej ze [[Strasburg|strasburskim]] [[Université de Strasbourg II|Université des Sciences Humaines]] (ob. Uniwersytet im. [[Marc Bloch|Marca Blocha]]) – początek dorocznych dwustronnych sesji naukowych
* '''1980''' – udział społeczności akademickich w ogólnopolskich protestach (głównym centrum strajkowym Biblioteka Uniwersytecka). Na skutek ówczesnej sytuacji politycznej w Polsce, przerwanie prowadzonej od lat sześćdziesiątych współpracy naukowej i [[Wymiana studencka|wymiany grup studentów]] z uniwersytetami w [[Charkowski Uniwersytet Narodowy im. Wasyla Karazina|Charkowie]] i [[Uniwersytet Marcina Lutra w Halle i Wittenberdze|Halle]].
* '''1981''' – Dwukrotne studenckie strajki okupacyjne w części gmachów uniwersyteckich (m.in. [[Collegium Novum w Poznaniu|Collegium Novum]]). Zawieszenie zajęć dydaktycznych po wprowadzeniu [[Stan wojenny w Polsce (1981–1983)|stanu wojennego]]
* '''1982''' – wznowienie zajęć dydaktycznych (w warunkach zwiększonej dyscypliny)
* '''1 września 1984''' – utworzono [[Wydział Biologii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu|Wydział Biologii]] i [[Wydział Nauk Geograficznych i Geologicznych Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu|Wydział Nauk Geograficznych i Geologicznych]], w wyniku przekształcenia Wydziału Biologii i Nauk o Ziemi.
* '''1985''' – zawieszenie władz uniwersyteckich przez władze państwowe
* '''1988''' – powstanie [[Wydział Filologii Polskiej i Klasycznej Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu|Wydziału Filologii Polskiej i Klasycznej]] (wydzielenie go z Wydziału Filologicznego)
* 1988 – powstanie Wydziału Neofilologii (wydzielenie go z Wydziału Filologicznego)
* '''1990''' – przejęcie przez uniwersytet dawnego gmachu Komitetu Wojewódzkiego [[Polska Zjednoczona Partia Robotnicza|PZPR]]
* '''1993''' – utworzono [[Wydział Matematyki i Informatyki Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu|Wydział Matematyki i Informatyki]] oraz [[Wydział Fizyki Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu|Wydział Fizyki]], w miejsce Wydziału Matematyki i Fizyki.
* '''1993''' – utworzono [[Wydział Studiów Edukacyjnych Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu|Wydział Studiów Edukacyjnych]], jako 11. wydział uczelni, w wyniku przekształcenia Instytutu Pedagogiki, istniejącego w ramach [[Wydział Nauk Społecznych Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu|Wydziału Nauk Społecznych]].
* '''29 czerwca 1998''' – utworzono [[Wydział Teologiczny Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu|Wydział Teologiczny]], jako 12. wydział uczelni, na bazie istniejącego w Poznaniu od 2 czerwca 1974 samodzielnego Papieskiego Wydziału Teologicznego.
* '''1 września 2002''' – utworzono [[Wydział Pedagogiczno-Artystyczny Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu|Wydział Pedagogiczno-Artystyczny w Kaliszu]], jako 13. wydział uczelni, w wyniku przekształcenia tamtejszego Instytutu Pedagogiczno-Artystycznego (uchwała Senatu UAM z 25 marca 2002).
* '''1 stycznia 2008''' – utworzono [[Wydział Nauk Politycznych i Dziennikarstwa Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu|Wydział Nauk Politycznych i Dziennikarstwa]], jako 14. wydział uczelni, w wyniku przekształcenia Instytutu Nauk Politycznych i Dziennikarstwa, istniejącego w ramach [[Wydział Nauk Społecznych Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu|Wydziału Nauk Społecznych]]. W okresie do 31 sierpnia 2008 wydział działał wyłącznie w zakresie tworzenia swoich struktur organizacyjnych (uchwała Senatu UAM z 17 grudnia 2007).
* '''1 stycznia 2012''' – utworzono [[Wydział Anglistyki Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu|Wydział Anglistyki]], jako 15. wydział uczelni, w wyniku przekształcenia Instytutu Filologii Angielskiej, istniejącego w ramach [[Wydział Neofilologii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu|Wydziału Neofilologii]] (zarządzenie Rektora UAM z 15 grudnia 2011).
[[Plik:Aleksander Kwasniewski, Poznan UAM.jpg|mały|[[Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej|Prezydent RP]] [[Aleksander Kwaśniewski]] na uroczystej inauguracji roku akademickiego 2005/2006]]
 
== Kształcenie ==
* 1996–2002: [[Stefan Jurga]] (ur. 1946) – fizyk
* 2002–2008: [[Stanisław Lorenc]] (ur. 1943) – geolog
* 2008-20162008–2016: [[Bronisław Marciniak]] (ur. 1950) – chemik
* od 2016: [[Andrzej Lesicki]] (ur. 1950) – biolog}}
 
25 535

edycji