Otwórz menu główne

Zmiany

Dodane 902 bajty ,  11 miesięcy temu
po czyszczeniu kodu przejrzyj wykonane zmiany!
{{Inne znaczenia|miasta w Niemczech|[[Frankfurt]]}}
{{Miejscowość infobox
|nazwa = Frankfurt nad Odrą<br />Frankfurt (Oder)
|nazwa oryginalna = Frankfurt (Oder)
|zdjęcie = 01 Luftbild Frankfurt oder Slubice 09072011.jpg
|opis zdjęcia = Frankfurt nad Odrą oraz Słubice z lotu ptaka
|wikisłownik = Frankfurt nad Odrą
}}
'''Frankfurt nad Odrą'''<ref>{{Cytuj |autor = Filip Sulimierski, Bronisław Chlebowski |tytuł = Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich |data = 1880 |wolumin = II |s = 402}}</ref> ([[język niemiecki|niem.]] ''Frankfurt (Oder)'', dawniej ''Frankfurt an der Oder'', [[język polski|pol.]] hist. ''Słubice''<ref>[http://maps.mapywig.org/m/m_documents/PL/ATLAS_NAZW_GEOGRAFICZNYCH_SLOWIANSZCZYZNY_ZACHODNIEJ_ZESZYT_I.pdf Ks. Stanisław Kozierowski, Atlas nazw geograficznych słowiańszczyzny zachodniej, Poznań 1934]</ref><ref name="SŁU">Mapa Polski 1:500&nbsp;000 Wojskowy Instytut Geograficzny Sztabu Generalnego W.P., Warszawa 1947 [http://web.archive.org/web/20160304091731/http://www.mapywig.org/m/WIG_maps/series/500K_post-WW2/MAPA_POLSKI_1_500_000_LEGNICA_5.jpg]</ref><ref>[Koleje Pomorza 1:1100&nbsp;000, marzec 1946 http://web.archive.org/web/20131023055353/http://www.kolej.one.pl/mapy/1/1099510834.jpg]</ref>) – [[miasto]] na prawach powiatu, leżące na zachodnim brzegu [[Odra|Odry]], we wschodniej części [[Niemcy|Niemiec]] w [[kraj związkowy|kraju związkowym]] [[Brandenburgia]]. Leży na wysokości od 19 do 135 m [[n.p.m.]] i wraz z polskimi [[Słubice|Słubicami]] (które do 1945 roku stanowiły jego prawobrzeżną część) tworzy aglomerację transgraniczną liczącą ok. 80 tys. mieszkańców. Miasto jest siedzibą [[Europejski Uniwersytet Viadrina|Europejskiego Uniwersytetu Viadrina]].
 
== Nazwa ==
Nazwa miasta wzmiankowana była po raz pierwszy w formie ''Vrankenvorde'' w 1253 roku. Miasto otrzymało nazwę od [[Frankfurt nad Menem|Frankfurtu nad Menem]]. Nazwę została przeniesiona znad Menu na nowo założone miasto na lewym brzegu Odry i oznaczała pierwotnie ‘bród w kraju [[Frankowie|Franków]]’. Osada leżąca po drugiej stronie Odry, czyli dzisiejsze [[Słubice]], notowana była w średniowiecznych źródłach w formach ''Zbiwitz'', 'Zbirwitz'', ''Zliwiz''. Ze względu na zniekształcenie zapisów pierwotna forma jest trudna do ustalenia, a jej znaczenie jest niejasne<ref name="Rymut1987">{{Cytuj książkę | nazwisko = Rymut |imię= Kazimierz | tytuł = Nazwy miast Polski | wydawca = Zakład Narodowy im. Ossolińskich | miejsce = Wrocław | rok = 1987 | strony = 222 | isbn = 83-04024-36-5}}</ref>.
 
Dawniej, w niektórych polskich źródłach nazwa ''Słubice'' przenoszona była na całe miasto Frankfurt<ref>[http://maps.mapywig.org/m/m_documents/PL/ATLAS_NAZW_GEOGRAFICZNYCH_SLOWIANSZCZYZNY_ZACHODNIEJ_ZESZYT_I.pdf Ks. Stanisław Kozierowski, Atlas nazw geograficznych słowiańszczyzny zachodniej, Poznań 1934]</ref><ref name="SŁU">Mapa Polski 1:500&nbsp;000 Wojskowy Instytut Geograficzny Sztabu Generalnego W.P., Warszawa 1947 [http://web.archive.org/web/20160304091731/http://www.mapywig.org/m/WIG_maps/series/500K_post-WW2/MAPA_POLSKI_1_500_000_LEGNICA_5.jpg]</ref><ref>[Koleje Pomorza 1:1100&nbsp;000, marzec 1946 http://web.archive.org/web/20131023055353/http://www.kolej.one.pl/mapy/1/1099510834.jpg]</ref>
 
== Historia ==
* 1479 – ślub królewny polskiej [[Zofia Jagiellonka (1464-1512)|Zofii Jagiellonki]] z księciem [[Fryderyk Starszy Hohenzollern|Fryderykiem Starszym Hohenzollernem]]
* 1506 – powstanie [[Europejski Uniwersytet Viadrina|''Alma Mater'' Viadrina]], działającego do 1811; tu studiowali m.in. [[Krzysztof Szlichtyng]], [[Teodor Konstanty Orzechowski]], [[Jan Godfryd Roesner]], [[Jan Władysław Suchodolec]], [[Alojzy Prosper Biernacki]], [[Stanisław Kaczkowski]], [[Atanazy Raczyński]], [[Ulrich von Hutten]], [[Carl Philipp Emanuel Bach]], [[Alexander von Humboldt]], [[Wilhelm von Humboldt]], [[Michael Praetorius]], [[Caspar Stein]] oraz [[Heinrich von Kleist]]
* 1574 – w drodze na [[Koronacja na Króla Polski|koronację królewską]] Odrę w mieście przekroczył pierwszy elekcyjny [[król Polski]] [[Henryk III Walezy|Henryk Walezy]]<ref>[http://www.zso.kamienna-gora.pl/strona/gazetki-szkolne/pliki-kgml/skan-kgml-09-10-2003-pdf.pdf]</ref><ref>{{Cytuj|autor = [[Jerzy Besala]]; |tytuł = Stanisław Żółkiewski |data = 1988 |isbn = 83-06-01583-5 |miejsce = Warszawa |wydawca = Państwowy Instytut Wydawniczy |s = 27 |oclc = 830086205 }}</ref>
* 1631 – zwycięska bitwa Szwedów przeciw siłom [[Święte Cesarstwo Rzymskie|Świętego Cesarstwa Rzymskiego]]
* 1662 – pierwsze wzmianki o Frankfurcie – stolicy i centrum handlu
69 955

edycji