Otwórz menu główne

Zmiany

Dodane 28 bajtów ,  10 miesięcy temu
brak opisu edycji
|commons = Category:Stronnictwo Demokratyczne
}}
[[Plik:Stronnictwo Demokratyczne - 3 maja, ul. Piotrkowska 99 Łódź.jpg|thumb|Tablica upamiętniająca 190. rocznicę uchwalenia [[Konstytucja 3 maja|Konstytucji 3 maja]], umieszczona przez łódzkich członków Stronnictwa Demokratycznego w maju 1981. [[Ulica Piotrkowska w Łodzi|Ulica Piotrkowska]] 99, [[Łódź]]]]
'''Stronnictwo Demokratyczne''' ('''SD''') – polska centrowa [[partia polityczna]], założona 15 kwietnia 1939. W okresie [[II wojna światowa|II wojny światowej]] działała w ramach Polski Walczącej. W okresie [[Polska Rzeczpospolita Ludowa|Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej]] partia sojusznicza wobec [[Polska Zjednoczona Partia Robotnicza|PZPR]] i [[Zjednoczone Stronnictwo Ludowe|ZSL]], posiadająca w każdej kadencji kilkudziesięciu przedstawicieli w [[Sejm PRL|Sejmie PRL]]. W okresie [[III Rzeczpospolita|III RP]] niewielkie ugrupowanie startujące z list różnych komitetów wyborczych, posiadające w różnych kadencjach pojedynczych przedstawicieli w [[Sejm Rzeczypospolitej Polskiej|Sejmie RP]].
 
Po ogłoszeniu stanu wojennego Stronnictwo Demokratyczne przystąpiło do PRON, przewodniczący partii [[Edward Kowalczyk (1924–2000)|Edward Kowalczyk]] był wówczas wicepremierem w rządzie Jaruzelskiego i popierał wprowadzenie stanu wojennego.
 
W 1964 przyznawano odznaki 25-lecia Stronnictwa Demokratycznego<ref>{{Cytuj pismo | autor = Edward Wisz | tytuł = Zakończenie uroczystości związanych z 25-leciem Stronnictwa Demokratycznego | czasopismo = [[Nowiny (dziennik rzeszowski)|Nowiny]] | strony = 1 | data = Nr 107 z 7 maja 1964 | url = http://www.pbc.rzeszow.pl/dlibra/docmetadata?id=2907}}</ref>. 29 listopada 1984 została ustanowiona [[Odznaka „Zasłużonemu Działaczowi Stronnictwa Demokratycznego”]], a pod koniec lat 80. Medal 50-lecia Stronnictwa Demokratycznego<ref>{{Cytuj pismo | tytuł = Obradował Miejski Zjazd SD (odznaczenia) | czasopismo = [[Gazeta Sanocka – Autosan]] | wydawca = [[Autosan|Sanocka Fabryka Autobusów]] | strony = 5 | data = Nr 35 (470) z 10-2010–20 grudnia 1988 | url = http://sanockabibliotekacyfrowa.pl/dlibra/plain-content?id=614}}</ref>.
 
[[Plik:Warszawa 8943.jpg|thumb|left|200px|Tablica pamiątkowa umieszczona na [[Kamienica pod św. Anną w Warszawie|Kamienicy Książąt Mazowieckich]] w dwudziestą rocznicę powstania [[Klub Demokratyczny|Klubu Demokratycznego]] w Warszawie]]
== III Rzeczpospolita ==
Powstanie systemu wielopartyjnego oraz spory co do dalszej formy aktywności oraz linii politycznej partii sprawiły, że wielu działaczy Stronnictwa odeszło z partii lub przeszło do innych ugrupowań. Byli wśród nich reformatorzy SD: [[Jerzy Robert Nowak]], [[Tadeusz Bień]], [[Kazimierz Mieczysław Ujazdowski]], [[Piotr Winczorek]] i [[Jerzy Slezak]].
[[Plik:Stronnictwo Demokratyczne Rada Naczelna 2015.jpg|thumb|260px|Siedziba Stronnictwa Demokratycznego przy ul. Chmielnej 9 (d. Rutkowskiego 9) w Warszawie.]]
 
W [[Wybory parlamentarne w Polsce w 1991 roku|wyborach do Sejmu w 1991]] SD wystartowało samodzielnie, uzyskując 1 mandat; posłem Stronnictwa został [[Jan Świtka (polityk)|Jan Świtka]]. Ugrupowanie nie przejawiało aktywności w okresie opozycji pozaparlamentarnej, będąc jednocześnie areną konfliktu wewnętrznego podczas rządów [[Rafał Szymański|Rafała Szymańskiego]], który został ostatecznie odwołany z funkcji szefa SD jesienią 1993. W [[Wybory parlamentarne w Polsce w 1993 roku|wyborach parlamentarnych w 1993]] działacze SD startowali z list [[Unia Pracy|Unii Pracy]], [[Sojusz Lewicy Demokratycznej|SLD]], [[Polskie Stronnictwo Ludowe|PSL]], [[Bezpartyjny Blok Wspierania Reform|BBWR]] i [[Unia Polityki Realnej|UPR]]. Ugrupowanie wprowadziło wówczas do Sejmu 3 posłów (wśród nich 2 osoby z listy UP – [[Krzysztof Wiecheć]] i [[Zbigniew Zysk]] oraz 1 z listy SLD – [[Kazimierz Modzelewski]], który nie opuścił w SD w trakcie kadencji). W 1996 Stronnictwo zawarło porozumienie wyborcze z [[Unia Wolności|Unią Wolności]], [[Stronnictwo Ludowo-Chrześcijańskie|Stronnictwem Ludowo-Chrześcijańskim]], [[Partia Republikanie|Partią Republikanie]] i [[Partia Konserwatywna (Polska)|Partią Konserwatywną]] na okres [[Wybory parlamentarne w Polsce w 1997 roku|wyborów w 1997]], co przełożyło się na mandaty w [[Posłowie na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej III kadencji (1997–2001)|Sejmie III kadencji]] dla [[Jan Klimek|Jana Klimka]] i [[Stanisław Pilniakowski|Stanisława Pilniakowskiego]] (SD wystartowało z list UW). Mimo relatywnego sukcesu aktyw SD wyrażał rozczarowanie aliansem z UW, z którą Stronnictwo sprzymierzyło się również na okres wyborów samorządowych. Rozpoczęły się rozmowy Jana Klimka z [[Partia Ludowo-Demokratyczna (Polska)|Partią Ludowo-Demokratyczną]], Unią Pracy i Polskim Stronnictwem Ludowym. W wyniku spadku popularności ugrupowań postsolidarnościowych SD zmieniło w 2000 sojusznika, popierając [[Aleksander Kwaśniewski|Aleksandra Kwaśniewskiego]] w [[Wybory prezydenckie w Polsce w 2000 roku|wyborach prezydenckich]], a następnie podpisując umowę o starcie na listach [[Sojusz Lewicy Demokratycznej – Unia Pracy|SLD-UP]]. W Sejmie zasiadł wówczas jeden przedstawiciel tej partii – ówczesny jej prezes Jan Klimek, co doprowadziło do kolejnego rozczarowania nieudanym aliansem w szeregach SD. Jan Klimek do końca kadencji zasiadał w klubie parlamentarnym SLD, ubiegał się także o reelekcję z listy tej partii w 2005.