Gwiazdozbiór Herkulesa: Różnice pomiędzy wersjami

drobne redakcyjne przy użyciu AWB
m (Tworzę Szablon:Cytuj)
(drobne redakcyjne przy użyciu AWB)
| nazwa = Herkules
| nazwa łacińska = Hercules
| mapka = Hercules constelationconstellation PP3 map PL.jpgsvg
| dopełniacz łaciński = Herculis
| skrót nazwy = Her
| powierzchnia = 1225 stopni kw.
| ilość jasnych gwiazd = 2
| najjaśniejsza gwiazda =[[Korneforos]] (β Her, 2,78<sup>m</sup>)
| gwiazdozbiory sąsiadujące = <nowiki></nowiki>
* [[Gwiazdozbiór Smoka|Smok]]
* [[Gwiazdozbiór Lutni|Lutnia]]
| roje meteorów = <nowiki></nowiki>
* [[tauTau Herkulidy]]
| szermaks = 90
| szermin = 39<ref name=Kosmos>{{cytuj książkę|autor=Praca zbiorowa|tytuł=Kosmos|wydawca=Buchmann Sp. z o.o.|miejsce=Warszawa|rok=2012|isbn=978-83-7670-323-7|strony=382-383}}</ref>
 
== Gwiazdy Herkulesa ==
W konstelacji nie ma jasnych gwiazd, ale jest tam charakterystyczna grupa: epsilonEpsilon, zetaZeta, etaEta i piPi, zwana Keystone (Zwornikiem). ŁańcuchŁańcuchy gwiazd prowadząprowadzące z każdego narożnika i oznaczają członki i głowę bohatera{{r|Kosmos}}.
* Najjaśniejszą gwiazdą jest leżąca na południu betaBeta (β) Herculis znana również pod nazwą [[Korneforos]]. Na niebie wygląda jak gwiazda pojedyncza, ale w rzeczywistości jest to [[Gwiazda spektroskopowo podwójna|układ spektroskopowo podwójny]], oddalony od Ziemi[[Słońce|Słońca]] o około 140 [[rok świetlny|lat świetlnych]]{{r|kosmos}}. Drugą pod względem jasności gwiazdą jest [[zetaZeta Herculis]], następnie [[deltaDelta Herculis|deltaDelta]] i [[piPi Herculis]]; α<sup>1</sup>Her jest dopiero piątą co do jasności gwiazdą{{r|kosmos}}.
* Najpiękniejszą [[Gwiazda podwójna|gwiazdą podwójną]] jest [[Rasalgethi|alfaAlfa (α) Herkulesa]], para złożona z gwiazd o barwie pomarańczowej i białej (ze względu na bliskość pomarańczowej gwiazdy może się zdawać zielona). Jest ona zwyczajowo nazywana Rasalgethi, co w języku [[język arabski|arabskim]] oznacza ''głowę klęczącego''. Tak na dawnych mapach nieba przedstawiano postać Herkulesa. Jest to w istocie [[gwiazda wielokrotna|układ wielokrotny]] składający się z trzech gwiazd. Dominuje w nim [[czerwony olbrzym]] α<sup>1</sup>Her o promieniu około 400 razy większym od [[Słońce|Słońca]]. W odległości około 500 [[jednostka astronomiczna|au]] znajduje się para gwiazd α<sup>2</sup>Her, składająca się z [[Żółty olbrzym|żółtego olbrzyma]] i żółto-białego [[karzeł (gwiazda)|karła]]{{r|kosmos}}.
* Inna piękna gwiazda podwójna roRo (ρ) Herkulesa, to para białych gwiazd o wielkościach 4,6 i 5,6.
* XIX-wieczni obserwatorzy, używając achromatycznych refraktorów, które przedstawiały fałszywe kolory nazwali 95 Herkulesa „zielonym jabłuszkiem i czerwoną wiśnią”. W 20-centymetrowym reflektorze widać barwę srebrną i złotą{{r|Kosmos}}.
* Gwiazda podwójna [[kappaKappa Herculis|kappaKappa (κ) Herculis]] (Marsic) ze składnikami piątej i szóstej wielkości, 100 Herculis z dwoma gwiazdami szóstej wielkości<ref name=Encyklopedia>{{cytuj książkę|autor=Praca zbiorowa|tytuł=Encyklopedia Wszechświata|wydawca=Wydawnictwo Naukowe PWN|miejsce=Warszawa|rok=2006|isbn=978-83-14848-5|strony=348}}</ref>.
 
Jedna z gwiazd konstelacji, [[tauTau Herculis]], była gwiazdą północnego [[Biegun niebieski|bieguna nieba]] około 7400 r. [[Przed naszą erą|p.n.e.]]
 
== Wybrane obiekty ==
 
== Uwaga ==
W granicach gwiazdozbioru usytuowany jest [[Apeks Słońca|apeks]], czyli punkt, w kierunku którego porusza się Słońce względem najbliższych gwiazd. Zjawisko to odkrył w 1742 roku [[James Bradley]], zaś położenie apeksu jako pierwszy wyznaczył w 1783 [[William Herschel]]. Analiza tysięcy gwiazd z otoczenia Słońca pozwoliła w XX wieku dokładnie określić współrzędne apeksu, co umiejscawia go w pobliżu gwiazdy [[omikronOmikron Herculis]]. Słońce podąża w kierunku apeksu, wraz z całym [[Układ Słoneczny|Układem Słonecznym]], z prędkością około 20 &nbsp;km/s, czyli 4,2 [[jednostka astronomiczna|au]] na rok.
 
== Rój meteorów ==
Z konstelacji promieniuje słaby [[rój meteorów]] zwanych [[tauTau Herkulidy|tauTau Herkulidami]]. Aktywne od końca maja do końca czerwca. Jednak spodziewać się można tylko kilka zjawisk na godzinę lub mniej. Co prawda, w 1930 roku rój był wyjątkowo aktywny (kilkadziesiąt meteorów na godzinę), jednak od tego czasu nie wykazuje szczególnej aktywności. Ciałem macierzystym roju jest [[kometa krótkookresowa]] [[73P/Schwassmann-Wachmann]]{{r|rudz}}.
 
== Zobacz też ==
29 694

edycje