Otwórz menu główne

Zmiany

Usunięte 527 bajtów, 7 miesięcy temu
→‎Terminologia: uzup. meryt.
 
== Terminologia ==
Z nazewnictwem tych wysp i archipelagów wiąże się wiele nieporozumień i odmiennych interpretacji wynikających z przyczyn historycznych, geograficznych, geologicznych, politycznych i, ekonomicznych. Z tych powodów termin „wyspy Riukiu” może odnosić się zarówno do całego archipelagu (nazywanego przez Japończyków Nansei), jak też tylko do grupy wysp tego archipelagu, która rozciąga się od Tajwanu do [[Okinawa (wyspa)|Okinawy]] i nazywa się {{nihongo|Ryūkyū-shotō|琉球諸島}}językowych. Ponadto, używana bywa nazwa {{nihongo|Ryūkyū-rettō|琉球列島}} (grupa wysp, archipelag Ryūkyū) w odniesieniu do wysp należących w przeszłości do terytorium [[Królestwo Riukiu|Królestwa Riukiu]] i obszar kultury i [[Języki riukiuańskie|języków riukiuańskich]]: wyspy Amami, Okinawa, Miyako i Yaeyama.
 
Z powyższych powodów obecny termin „wyspy Riukiu” lub „archipelag Riukiu” (Ryūkyū-shotō, 琉球諸島) był rozumiany inaczej i częściowo jest nadal:
Ryūkyū-shotō to grupa wysp leżąca poniżej 27 równoleżnika (wyspy Okinawa, Miyako i Yaeyama), na terytorium dzisiejszej [[Prefektura Okinawa|prefektury Okinawa]]. Północna część archipelagu Riukiu zwana jest [[Wyspy Satsunan|Satsunan-shotō]] 薩南諸島, czyli „wyspy na południe od [[Prowincja Satsuma|Satsumy]]”. Satsunan-shotō obejmuje wyspy Amami, które Satsuma oderwała od Królestwa Riukiu w 1609 r.
* na Zachodzie – jako równoznaczny z całym „archipelagiem Nansei” (Nansei-shotō, 南西諸島), rozciągniętym łukiem od Kiusiu do Tajwanu (od 31 równoleżnika do 24);
* w Japonii – jako odnoszący się do archipelagów i grup wysp usytuowanych tylko pomiędzy Okinawą i Tajwanem (od 27 równoleżnika do 24). Wiąże się to z istnieniem w przeszłości [[Królestwo Riukiu|Królestwa Riukiu]].
 
Współczesne mapy Japonii sytuują Ryūkyū-shotō na południe od 27 równoleżnika, od wyspy Yoron w archipelagu Amami, aż do 24 równoleżnika, czyli wysp Yonaguni i Iriomote w archipelagu Yaeyama. Wszystkie te wyspy należą administracyjnie do [[Prefektura Okinawa|prefektury Okinawa]]. Należą do niej także oddalone od głównego łuku archipelagu Nansei i geograficznie odrębne: wyspy: Senkaku i Daitō.
Dawna japońska nazwa Riukiu to '''Nantō''' (Wyspy Południowe). Japońskie kroniki z VIII wieku sugerują, że niektóre wyspy Nantō mogły być luźno związane z dworem Yamato. W XII wieku powstało tu niepodległe państwo, znane później jako [[Królestwo Riukiu]], którego terytorium rozciągało się od wysp Amami na północy po Yonaguni na południowym zachodzie. W 1609 r. królestwo straciło Amami, a w 1879 r. zostało całkowicie zaanektowane przez Japonię. W miejsce jego powstała prefektura Okinawa. Japonia przyłączyła do Okinawy także [[Daitō-shotō|wyspy Daitō]] (1892 r.) i [[Wyspy Senkaku|Senkaku]] (1895 r.), które z geograficznego punktu widzenia nie leżą w obrębie wysp Riukiu. Po drugiej wojnie światowej Riukiu okupowane były przez USA (Amami do 25 grudnia 1953 r., a Okinawa do 15 maja 1972 r.).
 
Na północ od 27 równoleżnika, aż do Kiusiu, rozciąga się archipelag [[Wyspy Satsunan|Satsunan]] (Satsunan-shotō, 薩南諸島) czyli „wysp na południe od [[Prowincja Satsuma|Satsumy]]”. Satsunan-shotō obejmuje archipelagi: Amami, Tokara i Ōsumi. Wszystkie te wyspy należą administracyjnie do [[Prefektura Kagoshima|prefektury Kagoshima]].
 
Ze względu na zróżnicowanie nazw w odniesieniu do wysp, wysepek, skał, archipelagów i grup wysp, w języku japońskim używane są następujące słowa{{r|Ken}}{{r|first}}:
15 072

edycje