Otwórz menu główne

Zmiany

Dodane 20 bajtów, 5 miesięcy temu
WP:SK+ToS+mSI+Bn, usunięcie zbędnych linków do dat, drobne redakcyjne, drobne techniczne
|funkcja = [[Stronnictwo Pracy (1989)|Prezes Chrześcijańsko-Demokratycznego Stronnictwa Pracy]]
|partia = [[Stronnictwo Pracy (1989)|Chrześcijańsko-Demokratyczne Stronnictwo Pracy]]
|od = [[12 lutego]] [[1989]]
|do = [[1992]]
|poprzednik =
|następca = [[Tomasz Jackowski]]
}}
[[Plik:Władysław Siła-Nowicki grób.JPG|thumb|Grób Władysława Siła-Nowickiego na Starych Powązkach w Warszawie (stan na kwiecień 2012)]]
'''Władysław Siła-Nowicki''' (ur. [[22 czerwca]] [[1913]] w [[Warszawa|Warszawie]], zm. [[25 lutego]] [[1994]] tamże) – [[Polska|polski]] [[adwokat]], [[polityk|działacz polityczny]], uczestnik [[kampania wrześniowa|wojny obronnej Polski w 1939]], żołnierz [[Armia Krajowa|Armii Krajowej]] oraz [[Zrzeszenie Wolność i Niezawisłość|Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość”]], działacz opozycji antykomunistycznej w [[Polska Rzeczpospolita Ludowa|PRL]], współpracownik [[Komitet Obrony Robotników|KOR]], sędzia [[Trybunał Stanu|Trybunału Stanu]] w latach 1992–1993, współtwórca i pierwszy prezes [[Stronnictwo Pracy (1989)|Chrześcijańsko-Demokratycznego Stronnictwa Pracy]].
 
== Życiorys ==
 
=== Okres powojenny ===
Swą działalność w AK kontynuował w [[Zrzeszenie Wolność i Niezawisłość|Zrzeszeniu „Wolność i Niezawisłość”]] w [[Lublin]]ie, gdzie w latach 1945–1946 był także wiceprezesem zarządu wojewódzkiego [[Stronnictwo Pracy|Stronnictwa Pracy]]. Został aresztowany wraz z podkomendnymi 16 września 1947 w Nysie podczas próby ucieczki na Zachód. W czasie śledztwa był torturowany. Podczas niejawnej rozprawy 3 listopada 1948 w Wojskowym Sądzie Rejonowym w [[Warszawa|Warszawie]], oprócz Władysława Siły-Nowickiego i mjr. [[Hieronim Dekutowski|Hieronima Dekutowskiego]], na ławie oskarżonych zasiedli ich podkomendni: kpt. [[Stanisław Łukasik]] ps. „Ryś”, por. [[Jerzy Miatkowski]] ps. „Zawada” – adiutant, por. [[Roman Groński]] ps. „Żbik”, por. [[Edmund Tudruj]] ps. „Mundek”, por. [[Tadeusz Pelak]] ps. „Junak”, por. [[Arkadiusz Wasilewski]] ps. „Biały”. Wszystkich oskarżonych, w celu propagandowym i osobistego ich poniżenia, odziano w mundury [[Wehrmacht]]u. Zostali skazani na karę śmierci przez Wojskowy Sąd Rejonowy w Warszawie.
 
Trafił do celi dla „[[Kara śmierci|kaesowców]]”, gdzie przebywało wówczas ponad sto osób. Na przełomie stycznia i lutego 1949 podjęli oni próbę ucieczki – postanowili wywiercić dziurę w suficie i przez strych dostać się na dach jednopiętrowych zabudowań gospodarczych, a stamtąd zjechać na powiązanych prześcieradłach i zeskoczyć na chodnik przy ulicy Rakowieckiej. Kiedy do zrealizowania planu zostało ledwie kilkanaście dni, jeden z więźniów kryminalnych uznał, że akcja jest zbyt ryzykowna i wsypał uciekinierów, licząc na złagodzenie wyroku. Władysław Siła-Nowicki i Hieronim Dekutowski trafili na kilka dni do karceru, gdzie siedzieli nago, skuci w kajdany. [[Bolesław Bierut]] dzięki wstawiennictwu spowinowaconej z rodziną Nowickich Aldony Dzierżyńskiej, siostry [[Feliks Dzierżyński|Feliksa Dzierżyńskiego]] (dwaj bracia Dzierżyńskiego ożenili się z dwiema siostrami ojca Władysława Siły-Nowickiego), zamienił mu wyrok na dożywocie. Na pozostałych współoskarżonych w sprawie wykonano w dniu 7 marca 1949 karę śmierci w warszawskim [[Areszt Śledczy Warszawa-Mokotów|więzieniu mokotowskim]]. Wyrok dożywocia odbywał w Warszawie, [[Rawicz]]u, [[Wronki|Wronkach]] i [[Strzelce Opolskie|Strzelcach Opolskich]]. Z więzienia wyszedł w wyniku amnestii 1 grudnia 1956. Został zrehabilitowany w 1957<ref>Stanisław Podemski, Bratanek Dzierżyńskiego; [w:] „Gazeta Wyborcza”, 29-30 I 2005, s. 24 [felieton].</ref>.
 
Po wyjściu z więzienia był obrońcą w procesach rehabilitacyjnych żołnierzy [[Armia Krajowa|AK]] i [[Zrzeszenie Wolność i Niezawisłość|WiN]]. Od 1961 działał w warszawskim [[Klub Inteligencji Katolickiej|Klubie Inteligencji Katolickiej]]. Był doradcą prawnym Episkopatu Polski. Był jednym z sygnatariuszy [[List 59|Listu 59]].
 
Był obrońcą w procesach politycznych m.in. [[Komitet Obrony Robotników|KOR]], [[Konfederacja Polski Niepodległej|KPN]], a także członków „Solidarności” w okresie [[Stan wojenny w Polsce (1981–1983)|stanu wojennego]] (m.in. w [[Proces 21 w Białymstoku|procesie 21]]<ref>{{Cytuj stronę |url = http://www.encysol.pl/wiki/Proces_21_w_Bia%C5%82ymstoku |tytuł = Proces 21 w Białymstoku |autor = Tomasz Danilecki |data = |opublikowany = Encyklopedia Solidarności |język = pl |data dostępu = 2016-11-23}}</ref>). Od 1980 był doradcą [[Niezależny Samorządny Związek Zawodowy „Solidarność”|NSZZ „Solidarność”]]. Od 1986, ze strony Episkopatu Polski, był członkiem [[Rada Konsultacyjna przy Przewodniczącym Rady Państwa|Rady Konsultacyjnej przy Przewodniczącym]] [[Rada Państwa (Polska)|Rady Państwa]] [[Polska Rzeczpospolita Ludowa|Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej]] [[Wojciech Jaruzelski|Wojciechu Jaruzelskim]]. Na jej forum domagał się wyjaśnienia okoliczności [[Zbrodnia katyńska|zbrodni katyńskiej]]. Wchodził w skład władz [[Stronnictwo Pracy (1989)|Chrześcijańsko-Demokratycznego Stronnictwa Pracy]] (w latach 1989–1992 prezes), które reaktywował w lutym 1989.
50 693

edycje