Bitwa pod Crécy: Różnice pomiędzy wersjami

Usunięte 19 bajtów ,  1 rok temu
m
clean up, replaced: [[Wilcze doły (fortyfikacja) → [[Wilcze doły przy użyciu AWB
m (MalarzBOT: regeneracja szablonu {{Wojna infobox}})
m (clean up, replaced: [[Wilcze doły (fortyfikacja) → [[Wilcze doły przy użyciu AWB)
Edward ulokował swoje oddziały na wzgórzu, co zapewniało dogodne warunki do obserwacji przeciwnika i miało spowolnić tempo ewentualnego ataku. Liczebność walczących oddziałów nie jest do końca poznana. Różne szacunki oceniają siły francuskie na 20 do 40 tysięcy żołnierzy, w tym 12 tys. zbrojnych i 6 tys. [[kusza|kuszników]] [[Genua|genueńskich]], a siły angielskie na 8 do 14 tys. żołnierzy, w tym 2-3 tys. zbrojnych, 5-10 tys. łuczników, tysiąc włóczników. Jedno jest pewne – przewaga liczebna Francuzów była znaczna, ale wojsko Edwarda III dysponowało najnowocześniejszą bronią: trzema [[armata]]mi. Ich skuteczność nie była duża, robiły natomiast mnóstwo huku i dymu, co bez wątpienia mogło przestraszyć wroga. Wzmianka o angielskich armatach w bitwie pod Crécy uznawana jest za pierwszą pewną informację o bojowym użyciu tej broni w polu.
 
Anglicy bardzo solidnie przygotowali się do czekającej ich bitwy. Cały 25 sierpnia poświęcili na wytyczenie i umocnienie pozycji obronnych zasiekami, rowami, [[Palisada|częstokołem]]. Rycerze bez sprzeciwu wykonali także królewski rozkaz, zgodnie z którym mieli stanąć do bitwy obok zwykłych żołnierzy. W innych [[Feudalizm|feudalnych]] armiach byłoby to nie do pomyślenia.
 
Edward ustawił oddziały w trzech liniach. Pierwszą stanowiły dwa silne oddziały tworzące skrzydła ugrupowania. Lewym składającym się z 500 rycerzy, 2 tys. łuczników oraz kopijników dowodzili [[earl]]owie [[Hrabia Arundel|Arundel]] i [[Markiz Northampton|Northampton]]. Dowództwo prawego przypadło synowi króla, mającemu ledwie 16 lat królewiczowi [[Edward (Czarny Książę)|Edwardowi]], zwanemu później "Czarnym Księciem". Podlegało mu 4 tys. ludzi.
 
Angielska pierwsza linia miała długość niemal 2  km. Podejście do niej utrudniały przeszkody terenowe: [[Wilcze doły (fortyfikacja)|wilcze doły]] i setki wbitych pod kątem zaostrzonych pali. Na przedpolu rozrzucono znaczną liczbę metalowych gwiazdek kaleczących końskie kopyta.
Po bokach obu skrzydłowych oddziałów zajęły pozycje oddziały łuczników ustanowione w trójkąt wymierzony wierzchołkiem w przeciwnika; za centrum każdego ze skrzydeł stanęła ciężkozbrojna jazda jako rezerwa. Król umieścił swoje stanowisko w wiatraku na dominującym nad polem bitwy wzgórzu. Na lewo i prawo od niego stanęło ok. 700 ciężkozbrojnych i pozostała część łuczników. Dalej z tyłu rozmieszczone zostały tabory i ich ochrona.
 
== Bitwa ==
=== Przegląd sił angielskich i genueńskich ===
Bitwa rozpoczęła się od pojedynku łuczników angielskich i genueńskich kuszników, ustawionych przez Filipa z przodu formacji. Z pojedynku tego zwycięsko wyszli Anglicy – ich długie (dochodzące do dwóch metrów), wykonane z [[Cis (roślina)|cisowego]] drewna [[Walia|walijskie]] [[Długi łuk angielski|łuki]] miały zasięg ok. 300 metrów. Ciężką zbroję jeźdźca przebijały z 50 metrów. Swą przewagę wykazały jednak przede wszystkim w szybkostrzelności: sprawny łucznik (a tylko tacy towarzyszyli Edwardowi III) w ciągu minuty potrafił oddać nawet 8-12 strzałów, przy maksymalnie 2 strzałach swego genueńskiego przeciwnika. Co więcej, w czasie bitwy długich na ok. 90  cm strzał nie trzymano w [[kołczan]]ie, lecz wbijano w ziemię przed strzelcem. Powodowało to dodatkowy skutek - w zetknięciu z raną ziemia z grotów mogła prowadzić do zakażenia krwi. Anglicy doskonale wykorzystali również przewagę terenową oraz brak osłony oddziałów wroga, którego [[pawęż (tarcza)|pawęże]] (wysokie tarcze służące ochronie w czasie ładowania kuszy) nie dotarły na czas wraz z taborem.
 
[[Plik:Balestriere1.jpg|left|thumb|220px|<center>Kusznik chroniony [[pawęż (tarcza)|pawężą]] przeładowuje swą broń.]]