Otwórz menu główne

Zmiany

Usunięte 32 bajty, 6 miesięcy temu
m
drobne merytoryczne, drobne redakcyjne
 
==== Ogród botaniczny ====
Ogród Botaniczny Uniwersytetu w Cambridge założony został w 1846. Dla celów edukacyjnych i badawczych gromadzi ponad 8 0008000 gatunków roślin z całego świata.
 
== Siedziba i budynki ==
 
[[Plik:Wenceslas Hollar - Device of the Cambridge University Press.jpg|thumb|Emblemat Cambridge University Press. Kobieta z odsłoniętymi piersiami symbolizuje [[Alma Mater]] (matkę karmiącą), czyli uniwersytet. Trzyma słońce jako źródło światła i kielich, do którego skapują z nieba krople pokarmu duchowego. Wokół motto, które objaśnia rysunek]]
Lata panowania królowej [[Maria I Tudor|Marii]] wiązały się z krótkotrwałą (1553–58) restytucją katolicyzmu na uniwersytecie. Wielu wykładowców, w tym większość rektorów kolegiów, została zmuszona do opuszczenia uczelni. Jednocześnie okres ten zaznaczył się wzrostem liczby studentów oraz rozbudową kolegium ''[[Gonville and Caius College|Kolegium Gonville'a andi CaiusCaiusa]]''. Po śmierci Marii i objęciu rządów przez [[Elżbieta I Tudor|Elżbietę I]] katolicy zostali stopniowo ostatecznie usunięci z uniwersytetu, jednak na sile zaczęły przybierać spory między protestantami, w tym zwłaszcza między [[anglikanizm|anglikanami]], a [[purytanizm|purytanami]]. Spory te nierzadko kończyły się usuwaniem oponentów z zajmowanych stanowisk, a nawet ich więzieniem. Mimo tych problemów liczba kolegiów i studentów nadal się powiększała – pod koniec XVII wieku nauki na uniwersytecie pobierało około 2 000 osób. Wzrostowi liczby kolegiów towarzyszył ostateczny zanik instytucji hosteli. Nowe statuty nadane uniwersytetowi w 1570 przez Elżbietę utrwaliły oligarchiczną władzę wicekanclerza i rektorów kolegiów, pozbawiając niemal całkowicie znaczenia kongregacje regentów. W okresie rządów Tudorów zmianie uległa też organizacja studiów i proweniencja studentów. Podczas gdy celem uniwersytetu średniowiecznego było w pierwszym rzędzie kształcenie kleru, ideałem renesansowym było zapewnianie jak najlepszego wykształcenia warstwom panującym. W Cambridge znacznie wzrosła więc liczba studentów pochodzących z zamożnych, szlacheckich i arystokratycznych rodzin. Z kolei wraz ze zmniejszeniem się znaczenia publicznych wykładów, większość działalności edukacyjnej przejęły kolegia{{odn|J.P.C. Roach et. al.|1959}}.
 
W 1573 uniwersytetowi nadano herb{{odn|Coat of Arms 2017}}. Zwyczajowo umieszczana bywa pod nim łacińska dewiza, niebędąca jego częścią: ''Hinc lucem et pocula sacra'' (Stąd światło i święte kielichy). Jest ona metaforą uniwersytetu jako źródła oświecenia i strawy duchowej<ref group="uwaga">Stubbings, 1995: Motto to pojawia się na początku XVII wieku jak element [[emblemat]]u umieszczanego przez [[Cambridge University Press]] (na swoich wydawnictwach. Choć ma ono formę drugiej połowy heksametru łacińskiego, nie udało się odszukać utworu literackiego, z którego miałoby pochodzić.</ref>{{odn|Stubbings|1995|s=39-40}}.
Już w pierwszych dziesięcioleciach XIX wieku daje się zauważyć szybki wzrost znaczenia sportu w uczelnianym życiu społecznym. W 1829 odbył się pierwszy [[The Boat Race|wyścig ósemek Oksford–Cambridge]]. Popularnymi grami były [[krykiet]] i piłka nożna. W latach 80. reprezentowanie swojego kolegium w rywalizacji sportowej było już powszechną ambicją, a reputacja i liczba nowych studentów kolegiów zaczęły zależeć od wyników sportowych osiąganych przez ich członków{{odn|J.P.C. Roach et. al.|1959}}. Wśród klubów za najważniejsze uchodziły wioślarskie. Oprócz wyścigów ósemek sportowa rywalizacja z Uniwersytetem Oksfordzkim odbywała się także podczas zawodów sportów zimowych (od 1864) oraz meczów [[Rugby (sport)|rugby]] (od 1872), piłki nożnej (od 1874) i hokeja na lodzie (od 1890). Popularnym sportem była także wspinaczka – w Cambridge narodziła się brytyjska tradycja nocnych wspinaczek po dachach uczelni{{odn|Hansen|1991|s=361}}. Kult sportu, osiągający rozmiary budzące obawy o jego negatywny wpływ na jakość edukacji, swoje apogeum osiągnął w dwudziestoleciu poprzedzającym wybuch I wojny światowej.
 
Opublikowanie przez [[Charles Darwin|Karola Darwina]] (swego czasu studenta kolegium ''[[Christ’s College (Cambridge)|Christ’s]]'') w roku 1859 dzieła ''[[O powstawaniu gatunków|{{J|en|On the Origin of Species}}]]'' stanowiło wstrząs dla dotychczas spokojnego życia religijnego na uniwersytecie{{odn|J.P.C. Roach et. al.|1959}}. Praca została odebrana jako podważenie metafizycznych fundamentów chrześcijaństwa. Wielu wykładowców – wśród nich [[Leslie Stephen]] i [[Henry Sidgwick]] – oraz studentów nie potrafiło już pogodzić swojego [[agnostycyzm|agnostycznego]] światopoglądu z obowiązującą na uczelni chrześcijańską [[ortodoksja|ortodoksją]]. Narastająca fala sprzeciwu wobec niej doprowadziła do ostatecznego zniesienia w 1871 obowiązku potwierdzania przez wykładowców wierności zasadom anglikanizmu, co otworzyło drogę do karier akademickich między innymi katolikom i żydom. Nowy klimat sprzyjał też wprowadzaniu zmian w kształceniu: utworzono nowe kierunki studiów, w tym archeologię, zoologię, mechanikę stosowaną i ekonomię polityczną. W 1869 po raz pierwszy możliwość studiowania w Cambridge uzyskały kobiety: utworzono dla nich żeńskie kolegium ''[[Girton College (Cambridge)|Girton]]'' (dwa lata później powstało kolejne – ''[[Newnham College|Newnham]]''). Od 1881 kobiety uzyskały też możliwość przystępowania do egzaminów{{odn|McWilliams Tullberg|1998|s=1}}. Od końca lat 60. zaczęła się upowszechniać instytucja wspólnych wykładów – jako pierwsze możliwość uczęszczania na swoje wykłady dało członkom innych kolegiów ''{{J|en|Trinity}}''. Następnym krokiem była wymiana wykładowców – tu znów pionierem było ''{{J|en|Trinity}}'', które w 1867 wymieniło się wykładowcami z ''[[GonvilleKolegium and Caius College|Gonville'a and Caius]]''Caiusa. Był to początek przenoszenia ciężaru nauczania i prowadzenia kosztownych badań naukowych z kolegiów na cały uniwersytet. Wyrazem zwiększonego zainteresowania naukami przyrodniczymi było wybudowanie w latach 1872 i 1873 pierwszego laboratorium umożliwiającego przeprowadzanie eksperymentów fizycznych – [[Laboratorium Cavendisha]] – na terenie zlokalizowanego w centrum miasta nowego kompleksu budynków ''{{J|en|New Museums Site}}''. Na przestrzeni lat 1870–1909 ''{{J|en|New Museums Site}}'' zabudowano nowymi laboratoriami i salami wykładowymi.
 
Cechą charakterystyczną uniwersytetu od końca XIX wieku stało się jego wyjście poza mury uczelni i miasta. W 1873 po raz pierwszy przeprowadzono oficjalny kurs wykładów poza Cambridge – w [[Nottingham]] i [[Sheffield]]. Stało się to zaczątkiem działalności edukacyjnej, która z biegiem czasu doprowadziła do powstania tam nowych uniwersytetów. Wcześniej zorganizowano egzaminy dla uczniów szkół (''{{J|en|grammar schools}}'') w Cambridge i okolicach. W latach 1873–1892 działało w Cambridge kolegium ''Cavendish'', którego zadaniem było zapewnienie edukacji chłopcom z biednych rodzin. Upadło ono jednak z przyczyn finansowych (a jego budynki przejęło nowopowstające kolegium ''Homerton''). Uniwersytet zaangażował się też w szkolenie nauczycieli organizując dla nich kursy. Pod koniec lat 80. zaczęto zabiegać o studentów wyższych lat oraz podyplomowych z innych uniwersytetów, zwłaszcza amerykańskich, tworząc dla nich zachęty do studiowania w Cambridge. Uczelnia otworzyła też dwa pozamiejscowe kolegia (''{{J|en|extension colleges}}''), w [[Exeter]] (1893) i [[Colchester]] (1895), w celu zorganizowania studiów wyższych w tych miejscowościach. Z biegiem czasu rozwinęły się one w pełne uniwersytety.
25 533

edycje