Otwórz menu główne

Zmiany

Dodane 38 bajtów ,  10 miesięcy temu
m
'''Krzesło elektryczne''' – [[urządzenie elektryczne]] przypominające krzesło, wykorzystywane do wykonywania [[Kara śmierci|wyroków śmierci]] przez [[porażenie prądem elektrycznym]]<ref>{{Cytuj stronę | tytuł = Krzesło elektryczne | url = https://sjp.pwn.pl/sjp/krzeslo-elektryczne;2475912.html | opublikowany = Słownik języka polskiego PWN | język = pl | data dostępu = 2017-11-10 }}</ref>. Metoda ta, stworzona w 1881 roku w [[Buffalo]] w stanie [[Nowy Jork (stan)|Nowy Jork]], rozwijana była w kolejnych latach jako „humanitarna alternatywa” dla egzekucji przez [[powieszenie]]. Krzesła elektryczne przez dziesięciolecia były szeroko wykorzystywane w [[Stany Zjednoczone|Stanach Zjednoczonych]]<ref>{{cytuj stronę|url=http://web.amnesty.org/library/Index/ENGASA350091997?open%26of%3DENG-382|tytuł=Philippines: The Death Penalty: Criminality, Justice and Human Rights| nazwisko = | imię = | autor = | autor link = | data = 1997-10-01 | rok = | miesiąc = | praca = | opublikowany = | oznaczenie = | strony = | język = en | archiwum = https://web.archive.org/web/20041107112907/http://web.amnesty.org/library/Index/ENGASA350091997?open&of=ENG-382 | zarchiwizowano = 2004-11-07 | id = | cytat = | data dostępu = 2017-11-10}}</ref>, a przez pewien czas również na [[Filipiny|Filipinach]] (w latach 1924–1976).
 
Skazaniec, przytwierdzony do drewnianego krzesła, traktowany jest [[prąd przemienny|prądem przemiennym]] w kilku cyklach, różniących się napięciem i długością, w celu spowodowania śmiertelnego uszkodzenia narządów wewnętrznych (w tym [[mózg]]u). Pierwszy cykl o wysokim napięciu z założenia ma za zadanie natychmiast pozbawić skazańca [[świadomość|świadomości]] oraz spowodować [[śmierć mózgu]]<ref>{{Cytuj stronę | url = http://web.archive.org/web/20180412195338/http://www.dc.state.fl.us:80/oth/deathrow/drorder.html | tytuł = Order Upholding Constitutionality of the Electric Chair | nazwisko = | imię = | autor = | autor link = | data = 1999-09-03 | rok = | miesiąc = | praca = | opublikowany = Florida Department of Corrections | oznaczenie = | strony = | język = en | archiwum = | zarchiwizowano = | id = | cytat = | data dostępu = 2017-11-10}}</ref>. Drugi cykl o mniejszej mocy ma na celu śmiertelne uszkodzenie ważnych organów. Śmierć może być również spowodowana w wyniku nadmiernej stymulacji elektrycznej [[serce|serca]].
 
Mimo że krzesło elektryczne przez długi czas było symbolem kary śmierci w Stanach Zjednoczonych, obecnie wycofuje się je z użycia na rzecz [[zastrzyk trucizny|zastrzyku trucizny]], który jest powszechnie uważany za bardziej humanitarną metodę egzekucji. Niektóre stany nadal wykorzystują porażenie prądem jako drugorzędną metodę egzekucji, którą więzień może wybrać na własne żądanie. Obecnie krzesło elektryczne wykorzystywane jest jako metoda drugorzędna w [[Alabama|Alabamie]], [[Floryda|Florydzie]], [[Karolina Południowa|Karolinie Południowej]] oraz w [[Wirginia|Wirginii]]. Niektóre stany wykorzystują krzesło wobec osób które zostały skazane za przestępstwa popełnione przed określoną datą. Ostatnim stanem, który wykorzystywał porażenie prądem elektrycznym jako wyłączną metodę egzekucji, była [[Nebraska]]<ref>{{Cytuj stronę | url = http://www.nytimes.com/2008/02/09/us/09penalty.html | tytuł = Electrocution Is Banned in Last State to Rely on It | nazwisko = Liptak | imię = Adam | autor = | autor link = | data = | rok = | miesiąc = | praca = | opublikowany = [[The New York Times|New York Times]] | oznaczenie = | strony = | język = en | archiwum = | zarchiwizowano = | id = | cytat = ''(…) Nebraska is the only state that still relies solely on electrocution (…)'' | data dostępu = 2017-11-10}}</ref>. 8 lutego 2008 Sąd Najwyższy tego stanu orzekł jednak, że krzesło elektryczne było „okropną i nietypową karą”<ref>{{Cytuj stronę | url = http://www.nytimes.com/2008/02/09/us/09penalty.html | tytuł = Electrocution Is Banned in Last State to Rely on It | nazwisko = Liptak | imię = Adam | autor = | autor link = | data = | rok = | miesiąc = | praca = | opublikowany = [[The New York Times|New York Times]] | oznaczenie = | strony = | język = en | archiwum = | zarchiwizowano = | id = | cytat = ''The electric chair is cruel and unusual punishment, the Nebraska Supreme Court ruled Friday.'' | data dostępu = 2017-11-10}}</ref>. Tym samym zaprzestano jego wykorzystywania.
Obecnie jednak ta metoda egzekucji jest rzadko stosowana w USA, ale wciąż praktykowana. W 2008 roku wykonano tylko jeden wyrok za pomocą krzesła elektrycznego. Miało to miejsce 20 czerwca w stanie [[Karolina Południowa]]. Skazany, [[James Earl Reed]] sam wybrał taką metodę – bowiem prawodawstwo tego stanu dopuszcza również inne formy egzekucji<ref name=":0">{{cytuj stronę|url=http://www.clarkprosecutor.org/html/death/US/reed1107.htm|tytuł=James Earl Reed, Executed June 20, 2008 11:27 p.m. by Electric Chair in South Carolina|data dostępu=15 lutego 2009|opublikowany=clarkprosecutor.org|język=en}}</ref>. W styczniu 2013 roku w stanie [[Wirginia|Virginia]] na krześle elektrycznym stracono Roberta Charlesa Gleasona Juniora, który w 2009 i 2010 roku udusił w brutalny sposób dwóch współwięźniów. Zgodnie z amerykańską tradycją, egzekucję oglądały rodziny ofiar<ref name=krzeslo2013>{{cytuj stronę|url=http://www.timesdispatch.com/news/robert-charles-gleason-jr-who-strangled-two-fellow-prison-inmates/article_2be8dc8d-92a6-5b8d-ab68-d2fbe9ae8c4f.html|język=en|data dostępu=2012-01-19|tytuł=Robert Charles Gleason Jr., who strangled two fellow prison inmates, executed|opublikowany=timesdispatch.com}}</ref>.
 
1 listopada 2018 roku w stanie [[Tennessee]] stracono na krześle elektrycznym 63-letniego [[Edmund George Zagorski|Edmunda George’a Zagorskiego]], skazanego na karę śmierci za postrzelenie i poderżnięcie gardła dwóm mężczyznom podczas transakcji narkotykowej w [[1983]] roku. Skazaniec wybrał śmierć na krześle elektrycznym zamiast zastrzyku z trucizną<ref>{{cytuj stronę|url=https://www.tvn24.pl/edmund-zagorski-stracony-na-krzesle-elektrycznym,880625,s.html|tytuł=Miał dostać zastrzyk trucizny, poprosił o krzesło elektryczne (http://www.tvn24.pl)|data dostępu=2 listopada 2018|opublikowany=tvn24.pl|język=pl}}</ref>. Ostatnia egzekucja z użyciem krzesła elektrycznego odbyła się 6 grudnia 2018 roku w stanie Tennessee, straconym był 61-letni [[David Earl Miller]], skazany za karę śmierci za zgwałcenie i brutalne zamordowanie upośledzonej umysłowo 23-letniej Lee Standifer w dniu 20 maja 1981 roku w [[Knoxville]]<ref>{{Cytuj |autor = Joey Gill, Brittany Weiner |tytuł = 'Beats being on death row': Death row inmate David Earl Miller executed |data dostępu = 2018-12-07 |opublikowany = WSMV Nashville |url = https://www.wsmv.com/news/us_world_news/beats-being-on-death-row-death-row-inmate-david-earl/article_dd51e6b8-ca80-5228-b0da-a7628c59f202.html |język = en}}</ref>.
 
== Przebieg egzekucji ==
197 000

edycji