Otwórz menu główne

Zmiany

Usunięte 606 bajtów, 3 miesiące temu
poprawione na podstawie prac historycznych
[[Plik:WW2-Holocaust-Europe-2007Borders DE.png|mały|Rozmieszczenie niemieckich nazistowskich obozów. koncentracyjnychZnakiem itrupiej główki oznaczono ośrodki zagłady.]]
[[Plik:Obozy zagłady i obozy koncentracyjne w granicach nazistowskich Niemiec.jpg|thumb|Główne [[Obozy niemieckie (1933–1945)|niemieckie obozy zagłady i obozy koncentracyjne]] w latach 1941-1944]]
[[Plik:WW2-Holocaust-Europe-2007Borders DE.png|mały|Rozmieszczenie niemieckich obozów koncentracyjnych i zagłady.]]
[[Plik:Corpses removed from gas chambers Treblinka extermination camp.jpg|thumb|Ciała ofiar zagazowanych w komorach gazowych w [[Obóz zagłady w Treblince|obozie zagłady w Treblince]]]]
'''Obóz zagłady''' ({{w języku|de|Vernichtungslager}}) – [[Obozy niemieckie 1933–1945|obóz]] zorganizowany przez [[III Rzesza|nazistowskie Niemcy]] w okresie [[II wojna światowa|II wojny światowej]], funkcjonujący w ramach programu [[Endlösung|„ostatecznego rozwiązania kwestii żydowskiej”]], którego celem było natychmiastowe uśmiercanie przywożonych tam ludzi. Większość ofiar ginęła w ciągu kilkudziesięciu minut po przybyciu do obozu, a przy życiu utrzymywano jedynie niewielką liczbę więźniów, których praca była niezbędna do zapewnienia jego funkcjonowania{{odn|Maranda|2002|s=15–16}}{{odn|Marszałek|1996|s=17–18}}. Obozy zagłady umiejscowione były przede wszystkim na przedwojennych terenach [[Polska|Polski]].
'''Obóz zagłady''' (również '''ośrodek zagłady''', {{w języku|de|Vernichtungslager}}) – [[Obozy niemieckie 1933–1945|obóz]] zorganizowany przez [[III Rzesza|nazistowskie Niemcy]]<ref>{{Cytuj stronę | url = http://www.truthaboutcamps.eu/th/niemieckie-obozy/15475,Niemieckie-obozy-na-ziemiach-okupowanej-Polski-w-latach-19391945.html| tytuł = Niemieckie obozy na ziemiach okupowanej Polski w latach 1939–1945| opublikowany = truthaboutcamps.eu | data dostępu = 2017-01-19}}</ref> w okresie [[II wojna światowa|II wojny światowej]], którego celem było natychmiastowe uśmiercanie przywożonych tam ludzi<ref>{{Cytuj książkę | tytuł = Zagłada Żydów polskich w czasie ii wojny światowej | url = http://www.zyciezazycie.pl/download/23/4797/Zeszucz5wer8macZeszucz5wer4mac.pdf | wydawca = Instytut Pamięci Narodowej | miejsce = Warszawa | data = 2007 | strony = 17 | isbn = 83-89078-87-2}}</ref>. Obozy zagłady działały od grudnia 1941 do stycznia 1945, w ramach programu [[Endlösung|„ostatecznego rozwiązania” kwestii żydowskiej]]<ref>{{Cytuj stronę | url = http://www.jhi.pl/psj/osrodki_(obozy)_zaglady | tytuł = ośrodki (obozy) zagłady | opublikowany = Żydowski Instytut Historyczny | data dostępu = 2016-12-08}}</ref>. Idea powstania i funkcjonowania obozów zagłady jest jedną z największych porażek [[humanizm]]u człowieka w historii ludzkości{{r|A}}.
 
W polskiej historiografii obozy zagłady określano także mianem: obozów straceń, obozów śmierci, ośrodków zagłady{{odn|Maranda|2002|s=16}}{{odn|Marszałek|1996|s=17}}.
[[Ludobójstwo]] jakie odbywało się w obozach zagłady było częścią zorganizowanej polityki prowadzonej przez [[III Rzesza|hitlerowskie Niemcy]], służącej przede wszystkim fizycznej eliminacji [[Żydzi|narodu żydowskiego]] (znanej jako [[Holocaust]]), jak również [[Porajmos|fizycznej eliminacji]] [[Romowie|Romów]]. W niektórych przypadkach obozy zagłady były też [[Obóz koncentracyjny|obozami koncentracyjnymi]], w których wykorzystywano niewolniczą pracę więźniów. Obozy zagłady umiejscowione były przede wszystkim na przedwojennych terenach [[Polska|Polski]].
 
NajwiększymNajsłynniejszym niemieckim nazistowskim obozem, zagładyktórego liczba ofiar była największa, był [[Auschwitz-Birkenau#Auschwitz]]{{odn|Maranda|2002|s=16–17}}. IIBył (Birkenau)on jednak formalnie [[Obóz koncentracyjny|Birkenauobozem koncentracyjnym]], podobóza obozufunkcję koncentracyjnegoośrodka natychmiastowej eksterminacji pełnił wyłącznie jego podobóz [[Auschwitz-Birkenau#Auschwitz II (Birkenau)|Birkenau]];. innymiObozami zagłady ''sensu stricto'' były obozy:natomiast ośrodki w [[Obóz zagłady w TreblinceChełmnie nad Nerem|TreblinkaChełmnie nad Nerem]], [[Obóz zagłady w SobiborzeBełżcu|SobibórBełżcu]], [[Obóz zagłady w BełżcuSobiborze|BełżecSobiborze]], i [[Obóz zagłady w Chełmnie nad NeremTreblince|KulmhofTreblince]],{{odn|Maranda|2002|s=16}}{{odn|Marszałek|1996|s=17}}. aFunkcję takżeobozu wkoncentracyjnego mniejszymi stopniuobozu zagłady do pewnego stopnia łączył również [[Lublin (KL)|Majdanek]]{{odn|Marszałek|1996|s=17}}{{odn|Maranda|2002|s=16–17}}. DoPonadto do grona obozów zagłady bywa także zaliczany [[Obóz zagłady w Małym Trościeńcu|obóz w Małym Trościeńcu]] na [[Białoruś|Białorusi]] oraz [[Jasenovac (obóz koncentracyjny)|Jasenovac]] w [[Niepodległe Państwo Chorwackie|Niepodległym państwiePaństwie Chorwackim]], który (określany był mianem „Auschwitz Bałkanów”).
 
Obozy zagłady powstały i funkcjonowały w celu [[Zagłada Żydów|planowej i masowej eksterminacji osób pochodzenia żydowskiego]]{{odn|Maranda|2002|s=16}}. Służyły także [[Porajmos|fizycznej eliminacji]] [[Romowie|Romów]].
Program [[Holocaust|Zagłady]] realizowano również na terenie [[getto|gett]] i zwykłych [[Obóz koncentracyjny|obozów koncentracyjnych]].
 
Idea powstania i funkcjonowania obozów zagłady jest uznawana za jedną z najczarniejszych kart historii ludzkości{{odn|Maranda|2002|s=15}}.
 
== Przypisy ==
{{Przypisy|}}
 
<ref name=A>{{Cytuj stronę | url =http://www.unic.un.org.pl/sg---inne-wypowiedzi/oswiadczenie-sg---byly-niemiecki-nazistowski-oboz-koncentracyjny-i-zaglady-auschwitz-%E2%80%93-birkenau/2497 | tytuł =Oświadczenie Sekretarza Generalnego ONZ Były Niemiecki Nazistowski obóz koncentracyjny i zagłady Auschwitz – Birkenau Oświęcim, 18 listopada 2013 r. | autor = | data =2013-11-20 | praca =UNIC Warsaw (Ośrodek Informacji ONZ w Warszawie) | opublikowany =unic.un.org.pl | strony = | język = | data dostępu =2018-12-01 | archiwum = | zarchiwizowano = }}</ref>
== Bibliografia ==
}}
* {{Cytuj książkę|nazwisko = Maranda |imię = Michał|tytuł = Nazistowskie obozy zagłady. Opis i próba analizy zjawiska |wydawca = Uniwersytet Warszawski. Instytut Stosowanych Nauk Społecznych|miejsce = Warszawa|rok = 2002|isbn = 83-915036-6-6|odn=tak}}
* {{Cytuj pismo|nazwisko = Marszałek |imię = Józef |tytuł = System obozów śmierci w Generalnym Gubernatorstwie i jego funkcje (1942–1943)|czasopismo = Zeszyty Majdanka |wolumin = XVII|data = 1996|issn=0514-7409|odn=tak}}
 
{{Kontrola autorytatywna}}