Otwórz menu główne

Zmiany

brak opisu edycji
[[Plik:Stronnictwo Demokratyczne - 3 maja, ul. Piotrkowska 99 Łódź.jpg|thumb|Tablica upamiętniająca 190. rocznicę uchwalenia [[Konstytucja 3 maja|Konstytucji 3 maja]], umieszczona przez łódzkich członków Stronnictwa Demokratycznego w maju 1981. [[Ulica Piotrkowska w Łodzi|Ulica Piotrkowska]] 99, [[Łódź]]]]
'''Stronnictwo Demokratyczne''' ('''SD''') – polska centrowa [[partia polityczna]], założona 15 kwietnia 1939. W okresie [[II wojna światowa|II wojny światowej]] działała w ramach Polski Walczącej. W okresie [[Polska Rzeczpospolita Ludowa|Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej]] partia sojusznicza wobec [[Polska Zjednoczona Partia Robotnicza|PZPR]] i [[Zjednoczone Stronnictwo Ludowe|ZSL]], posiadająca w każdej kadencji kilkudziesięciu przedstawicieli w [[Sejm PRL|Sejmie PRL]]. W okresie [[III Rzeczpospolita|III RP]] niewielkie ugrupowanie startujące z list różnych komitetów wyborczych, posiadające w różnych kadencjach pojedynczych przedstawicieli w [[Sejm Rzeczypospolitej Polskiej|Sejmie RP]].
 
Była członkiem powstałej w [[1944]] roku z inspiracji [[Polska Partia Robotnicza|PPR]] [[Centralna Komisja Porozumiewawcza Stronnictw Demokratycznych|Komisji Porozumiewawczej Stronnictw Demokratycznych]]<ref>Opozycja parlamentarna w Krajowej Radzie Narodowej i Sejmie Ustawodawczym 1945–1947, Warszawa 1997, wybór, wstęp i opracowanie Romuald Turkowski, Warszawa 1997, s. 187.</ref>.
 
== Geneza ==
== Po wojnie ==
=== W kraju ===
W sierpniu 1944 na terenach zajętych przez [[Armia Czerwona|Armię Czerwoną]] „grupa restytucyjna” (w skład której weszli m.in.: [[Wincenty Rzymowski]], [[Leon Chwistek]], [[Jan Karol Wende]], [[Leon Chajn]], [[Jan Rabanowski]] i Zygmunt Sobolewski) odtworzyła Stronnictwo Demokratyczne i weszła w struktury władzy. jakoPartia partiabyła sojuszniczaczłonkiem wobecpowstałej w 1944 z inspiracji [[Polska Partia Robotnicza|PPR]] ([[Centralna Komisja Porozumiewawcza Stronnictw Demokratycznych|Komisji Porozumiewawczej Stronnictw Demokratycznych]]<ref>''Opozycja parlamentarna w Krajowej Radzie Narodowej i Sejmie Ustawodawczym 1945–1947'', wybór, wstęp i opracowanie [[Romuald Turkowski]], Warszawa 1997, s. 187.</ref>. Było też partią sojuszniczą wobec PPR w ramach [[Blok Demokratyczny|Bloku Demokratycznego]]), a potem sojuszniczką [[Polska Zjednoczona Partia Robotnicza|PZPR]].
 
Formalne wznowienie działalności SD nastąpiło w dniu 18 sierpnia 1944, bowiem wtedy powołano w [[Lublin]]ie Tymczasowy Zarząd Główny SD, z Wincentym Rzymowskim jako przewodniczącym ZG SD. W dniu 24 września 1944 TZG SD przyjął „Deklarację Stronnictwa Demokratycznego”, którą 28 września 1944 opublikował dziennik „[[Rzeczpospolita (gazeta)|Rzeczpospolita]]”.
* [[Andrzej Machowski]]
* Andrzej Prochownik
* Stanisław Schupke
 
== Szefowie Stronnictwa Demokratycznego ==
{{Przewodniczący SD}}
 
[[Kategoria:Centralna Komisja Porozumiewawcza Stronnictw Demokratycznych]]
[[Kategoria:Partie i ugrupowania II Rzeczypospolitej]]
[[Kategoria:Stronnictwo Demokratyczne|!]]
[[Kategoria:Partie socjalliberalne]]
[[Kategoria:Front Jedności Narodu]]
[[Kategoria:Centralna Komisja Porozumiewawcza Stronnictw Demokratycznych]]
[[Kategoria:Rzemiosło w Polsce]]