Otwórz menu główne

Zmiany

Usunięte 7 bajtów, 3 miesiące temu
przywrócenie poprzedniej wersji - było dobrze
 
=== Wojna z Rzeczpospolitą ===
[[Plik:Matthaeus Merian the Elder - Gustavus Adolphus of Sweden (1594-1632) - Google Art Project.jpg|thumb|220px|Gustaw II Adolf w holenderskimpolskim płaszczu na portrecie Matthausa Meriana z lat 1631–1632]]
Od 1617 toczył wojnę o ''dominium maris Baltici'' z Rzeczpospolitą Obojga Narodów. Wykorzystując zaangażowanie głównych sił wroga w konflikt z [[Imperium Osmańskie|Turcją]], opanował w 1621 większą część [[Inflanty|Inflant]] z [[Ryga|Rygą]]. 31 lipca 1622 podpisał [[rozejm w Mitawie]], zatrzymując w swym ręku zdobyte wcześniej ziemie. Trzy lata później wznowił działania wojenne, zajmując Dorpat w Inflantach, skrawek [[Litwa|Litwy]] z Birżami oraz większą część [[Kurlandia|Kurlandii]] z Mitawą. Ośmielony tymi sukcesami, przerzucił swoje wojska w 1626 do [[Prusy Książęce|Prus Książęcych]], opanowawszy [[Bałtyjsk|Piławę]], [[Elbląg]], [[Malbork]] i przejściowo [[Puck]]. W trakcie oblężenia [[Nowe Miasto Lubawskie|Nowego Miasta]] w 1628 został ranny w policzek. Jednak zwycięstwa polskie w [[Bitwa pod Oliwą|bitwie morskiej]] pod [[Oliwa (Gdańsk)|Oliwą]] (1627) i w polu pod Trzcianą (1629) zahamowały jego ekspansję na [[Pomorze|Pomorzu]]. 26 września 1629 zawarł [[rozejm w Altmarku]] (Starym Targu){{odn|Anusik|2009|s=187}}. Zatrzymał w swym ręku większość portów pruskich i dużą część Inflant oraz zapewnił sobie wpływy z ceł pruskich.
 
Zakończenie działań wojennych z Rzeczpospolitą umożliwiło Gustawowi II Adolfowi podjęcie działań wojennych w Niemczech. Mając na celu opanowanie południowych wybrzeży Bałtyku, przystąpił w 1629 do [[wojna trzydziestoletnia|wojny trzydziestoletniej]] przeciw [[Habsburgowie|Habsburgom]]. Po opanowaniu [[Księstwo Pomorskie|Księstwa Pomorskiego]] w 1630 wkroczył w głąb Niemiec. Wspomagany przez niemieckich książąt protestanckich, stoczył szereg bitew z wojskami cesarskimi, w których odniósł szereg spektakularnych zwycięstw, m.in. pod [[I bitwa pod Breitenfeld|Breitenfeld]]. Zginął w [[Bitwa pod Lützen (1632)|bitwie pod Lützen]]{{odn|Anusik|2009|s=326}}.
 
Jego dewizą były łacińskie sentencje: ''Gloria Altissimo Suorum Refugio'' (Chwała Bogu, ucieczce swych wiernych) i ''Cum Deo et victribus armis'' (dzięki Bogu i zwycięskiemu orężowiorężu) oraz niemiecka ''Gott mit uns'' (Bóg z nami).
[[Plik:Gustav II Adolph of Sweden grave 2007.jpg|thumb|220px|Nagrobek Gustawa II Adolfa w kościele Riddarholm]]
Jego ciało zostało przewiezione z Niemiec do Szwecji, gdzie został pochowany w kościele Riddarholmen w Sztokholmie.