Niemieckie ultimatum wobec Litwy: Różnice pomiędzy wersjami

Rozmiar się nie zmienił ,  10 miesięcy temu
drobne redakcyjne
(Dodałem jedną kategorię)
(drobne redakcyjne)
{{Osobny artykuł|Okręg Kłajpedy}}
 
Na mocy [[Traktat wersalski|traktatu Wersalskiego]] tereny okręgu Kłajpedy przekazano pod zwierzchnictwo Ligi Narodów - mandat do niego otrzymali [[Francuzi]]<ref>{{Cytuj |autor = draugas |tytuł = The Liberation of Klaipėda |data dostępu = 2019-03-01 |opublikowany = DRAUGAS NEWS |url = https://www.draugas.org/news/the-liberation-of-klaipeda/ |język = en-US}}</ref>, których uroczyste wkroczenie na te tereny odbyło się 13 lutego 1920 roku. Status tych terenów nie był jednak jasny, a początkowo zainteresowanie nimi wykazywali zarówno Litwini jak i Polacy. [[Józef Piłsudski|Piłsudski]] szybko jednak poparł litewskie dążenia do wcielenia portu w obręb ich [[Państwo|państwa]]<ref>{{Cytuj pismo | nazwisko = Skrzypek | imię = Andrzej | tytuł = Kłajpeda jako zagadnienie międzynarodowe (1818-1939) | url = http://rcin.org.pl/Content/49904/WA303_68007_A507-DN-R-3-3_Skrzypek.pdf | czasopismo = Dzieje Najnowsze | wolumin = III/1971 | strony = 57 | rok = 1971 | wydawca = Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk | data dostępu = 2019-02-19 }}</ref>, mając nadzieja na złagodzenie stosunków Polskopolsko-Litewskichlitewskich po [[Bunt Żeligowskiego|zajęciu przez Polskę Wileńszczyzny]]. Tymczasem w 1922 roku [[Rada Ambasadorów]] dyskutowała o ich przyszłości dwukrotnie. Koncepcja utworzenia z Kłajpedy wolnego miasta została poparta przez [[Polska|Polskę]] i [[Francja|Francję]], jednak spotkała się z ostrym sprzeciwem [[Wielka Brytania|Wielkiej Brytanii]] - nie chcącej dopuścić do wzrostu znaczenia Francji w tym regionie.
 
W tej atmosferze 10 stycznia 1923 w okręgu Kłajpedy wybuchło powstanie, zaplanowane i przeprowadzone przez litewski rząd z [[Kowno|Kowna]], w którym wzięli udział przebrani żołnierze litewscy i członkowie paramilitarnej organizacji szaulisów. Po krótkiej walce ze stacjonującym tam garnizonem francuskim, wojsko "powstańcze" opanowało cały sporny teren. W tym czasie jedyną reakcją na te wydarzenia było wysłanie z [[Gdańsk|Gdańska]] do Kłajpedy francusko-brytyjskiej eskadry okrętów pod dowództwem pułkownika Troussena, a Rada Ambasadorów, zebrana na nadzwyczajnym posiedzeniu w [[Paryż|Paryżu]], zażądała wycofania się Litwinów z okupowanego terytorium - bezskutecznie.
 
== Ultimatum ==
[[Plik:Niemieckie wojsko w Kłajpedzie.jpg|mały|303x303px|Niemieckie wojsko i marynarka wojenna w opanowanej Kłajpedzie, dzień po akceptacji ultimatum przez rząd Litewskilitewski]]
Mimo prób podejmowanych przez rząd w Kownie, mających na celu polepszenie stosunków z Niemcami, sytuacja z każdym dniem stawała się coraz poważniejsza. Dochodziło do licznych starć między ludnością niemiecką i litewską, wymagających nawet interwencji wojska i kończących się ofiarami śmiertelnymi. Mimo uwolnienia z wiezień skazanych wcześniej przywódców ruchu narodowo-socjalistycznego i tolerowania antylitewskich zarządzeń w Kłajpedzie, a ostatecznie zniesienia 30 października 1938 r. stanu wojennego<ref>{{Cytuj pismo | nazwisko = Skrzypek | imię = Andrzej | tytuł = Kłajpeda jako zagadnienie międzynarodowe (1818-1939) | url = http://rcin.org.pl/Content/49904/WA303_68007_A507-DN-R-3-3_Skrzypek.pdf | czasopismo = Dzieje Najnowsze | wolumin = III/1971 | strony = 73 | rok = 1971 | wydawca = Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk | data dostępu = 2019-02-19 }}</ref>, Hitler był już zdecydowany na zagarnięcie tych terytoriów przy najbliższej nadarzającej się okazji. Jednocześnie ludność niemiecka zamieszkująca te tereny zaczęła tworzyć bojówki i organizacje paramilitarne praktycznie opanowując cały obszar zimą 1939 roku<ref name="Skrzypek74">{{Cytuj pismo | nazwisko = Skrzypek | imię = Andrzej | tytuł = Kłajpeda jako zagadnienie międzynarodowe (1818-1939) | url = http://rcin.org.pl/Content/49904/WA303_68007_A507-DN-R-3-3_Skrzypek.pdf | czasopismo = Dzieje Najnowsze | wolumin = III/1971 | strony = 74 | rok = 1971 | wydawca = Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk | data dostępu = 2019-02-19 }}</ref>.
 
11 992

edycje