John Burgoyne: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 8 bajtów ,  2 lata temu
int., jęz.
m (Bot poprawia linkowanie wewnętrzne oraz wykonuje inne drobne poprawki)
(int., jęz.)
|commons =
}}
'''John Burgoyne''' (ur. [[24 lutego]] [[1722]] w [[Sutton (Bedfordshire)|Sutton]], [[Bedfordshire]], [[Anglia]], zm. [[4 sierpnia]] [[1792]] w [[Londyn]]ie) – brytyjski wojskowy, generał i dramaturg. Walczył przeciwko buntownikom [[George Washington|George’a Washingtona]]. 17 października 1777 roku, po bitwie pod [[bitwa pod Saratogą|Saratogą]] poddał się wraz ze swymi ludźmi (ok. 6000 żołnierzy).
 
== Życiorys ==
John Burgoyne, zwany „Gentleman Johnny”, w wieku lat 15 zapisał się do armii. W 1743 roku uciekł z [[Lady Charlotte Stanley]], aby wziąć z nią cichy ślub. Miał długi, więc musiał sprzedać patent oficerski, po czym wyjechał na 7 lat za granicę. Lord Derby interweniował w jego sprawie i Burgoyne odzyskał stopień tuż przed [[wojna siedmioletnia|wojną siedmioletnią]]. W 1758 roku został kapitanem, a potem pułkownikiem gwardii piechurów ([[Foot Guards]]). W latach 1758–1759 brał udział w wyprawach na francuskie wybrzeże. W 1761 roku rzuciłpodsunął udaną koncepcję wprowadzenia lekkiej, bardziej mobilnej kawalerii do armii. Dwa regimenty sformował Eliott (późniejszy [[Lord Heathfield]]) z pomocą Burgoyne'a.
 
W 1761 roku Burgoyne zasiadł w parlamencie z okręgu [[Midhurst]], a w 1762 roku służył jako generał-brygadier w [[Portugalia|Portugalii]], gdzie zdobył miasta: [[Walencja|Walencję]] i [[Vila Velha]]. W 1768 roku znów wszedł do parlamentu, tym razem z okręgu [[Preston]], po czym kilka lat spędził, wypełniając obowiązki posła. Atakował między innymi zdobywcę Indii ([[Robert Clive|Roberta Clive’a]]). Poświęcił się też sztuce dramatycznej (jego pierwsza sztuka: ''The Maid of the Oaks'', została wystawiona przez słynnego aktora tej epoki [[David Garrick|Davida Garricka]] w 1775). Burgoyne wpadł też w nałóg hazardu.
 
Został następnie generałem-majorem, gdy przekonał króla [[Jerzy III Hanowerski|Jerzego III]], że dotychczasowy dowódca, [[Guy Carleton (baron)|generał Carleton]], jest zbyt nieudolny. W 1777 roku został szefem brytyjskiej armii wysłanej w celu ataku na kolonie amerykańskie z terytorium [[Kanada|Kanady]]. Zdobył [[Fort Ticonderoga]] i [[Fort Edward (Nowy Jork)|Fort Edward]], lecz wkrótce stracił łączność z Kanadą, i został zaatakowany przez przeważające liczebnie siły wroga, którymi dowodzili: generał [[Horatio Gates]] i generał [[Benedict Arnold]] (ranny w nogę w tej bitwie). Przegrana [[bitwa pod Saratogą]] ([[17 października]] [[1777]]) oraz dostanie się 5800 żołnierzy do niewoli amerykańskiej przesądziłaprzesądziły o porażce Brytyjczyków. Był to największy tryumf kolonistów w tej wojnie. Bitwa okazała się punktem zwrotnym w wojnie. W Londynie mocno atakowano Burgoyne'a za porażkę. Za zgodą generała Gatesa wrócił do kraju, by bronić się przed zarzutami. Próbował doprowadzić do procesu, jednak bezskutecznie. Pozbawiono go stopnia generała i stanowiska gubernatorskiego.
 
W 1782 roku jego przyjaciele zyskali władzę w Wielkiej Brytanii i Burgoyne znowu został generałem, a także dowódcą sił brytyjskich w [[Irlandia|Irlandii]] i doradcą rządowym. Po upadku rządu markiza Rockinghama w 1783 roku stał się osobą prywatną, choć uczestniczył jeszcze w [[impeachment|impeachmencie]] [[Warren Hastings|Warrena Hastingsa]].
 
Jego komedia ''The Heiress'' (''Dziedziczka'') z 1786 roku miała tego roku 10 edycji i została przetłumaczona na wiele języków. Burgoyne zmarł [[4 sierpnia]] [[1792]] roku. Od 1776 roku był wdowcem. Miał kilkoro dzieci urodzonych między 1782 a 1788 rokiem z drugiego małżeństwa ze śpiewaczką operową [[Susan Caulfield]]. Jeden z ich synów, [[John Fox Burgoyne]], został potem feldmarszałkiem.
 
Pochowano go w [[Opactwo Westminsterskie|Westminster Abbey]].
Anonimowy użytkownik