Otwórz menu główne

Zmiany

m
Bot poprawia linkowanie wewnętrzne oraz inne drobne sprawy
'''Nicolas Jean de Dieu Soult''', książę [[Dalmacja|Dalmacji]] (ur. 29 marca [[1769]] w [[Saint-Amans-Soult]], [[Francja]], zm. 26 listopada [[1851]] w Saint-Amans-Soult, Francja) – [[Marszałkowie Francji|marszałek]] [[Napoleon Bonaparte|napoleoński]], najwyższy marszałek Francji, [[polityk]] francuski.
 
To jeden z tych napoleońskich marszałków, którzy wsławili się bezgraniczną odwagą, ale i bezwzględną łupieżczością. Wyśmienity wykonawca rozkazów i dowódca nawet dużej jednostki, choć kiepski [[taktyka (wojskowość)|taktyk]]. Jego [[Anglia|angielski]] przeciwnik, [[Arthur Wellesley (1. książę Wellington)|książę Wellington]], powiedział o nim, że świetnie potrafi ustawić swoich żołnierzy w szyku i wyprowadzić na plac boju, ale potem już kompletnie nie wie, co z nimi dalej robić. Opinia to może przesadzona, gdyż Soult potrafił samodzielnie wygrywać bitwy, ale zdarzały mu się i takie porażki jak pod Albuherą (1811), gdzie po wzorowym wyprowadzeniu wojsk na pozycje i oskrzydleniu przeciwnika, następne rozkazy prowadziły do porażki. Skierowane do dowódcy [[ułan]]ów [[Legia Nadwiślańska|Legii Nadwiślańskiej]], pułkownika [[Jan Konopka|Konopki]], wezwanie marszałka: "Pułkowniku„Pułkowniku, ratuj honor Francji"Francji” spowodowało, że ''los infernos picadores'' ([[język hiszpański|hiszp]]: piekielni [[lansjerzy]]) uratowali ten honor, rozbijając (co nikomu innemu się nie udało w czasie wojen napoleońskich) czworoboki angielskiej piechoty, ale armia musiała się wycofać.
 
Wstąpił do francuskiej armii w wieku szesnastu lat. Początki służby wojskowej nie zapowiadały wielkiej kariery Soulta. Pierwsze lata wojaczki tak bardzo dały mu się we znaki, że postanowił opuścić wojsko i zostać piekarzem. Na szczęście dla niego, rodzina uważała to za deklasację (ojciec był [[notariusz]]em) i zmusiła do powrotu w szeregi armii. [[rewolucja francuska|Rewolucja Francuska]] zastała go jako żołnierza piechoty stacjonującego w [[Strasburg]]u. W 1792 roku awansował do stopnia [[sierżant]]a<ref name="tis">{{Cytuj pismo |czasopismo = [[Taktyka i Strategia]]|odpowiedzialność = Wojciech Zalewski – redaktor naczelny|oznaczenie = 2/2008 (26)|tytuł = Albuera 1811. Krwawe Wzgórza | autor = Tomasz Rogacki |strony = 11|wydawca = Taktyka i Startegia |rok = 2008 |issn = 1640-2456 |język = pl}}</ref>). Ciągłe wojny z kolejnymi koalicjami nieprzyjaciół dały możliwość wykazania się odwagą i umiejętnościami młodemu podoficerowi. Za zasługi w [[bitwa pod Fleurs|bitwie pod Fleurs]] (1794) generał [[François Joseph Lefebvre|Lefebvre]] (późniejszy kolega marszałek), mianował go [[generał]]em brygady. Przez następne lata brał udział w wojnach na terenie [[Niemcy|Niemiec]]. W 1799 r. został generałem dywizji. W czasie oblężenia [[Genua|Genui]] dostał się do niewoli. [[Napoleon Bonaparte|Napoleon]] powierzył mu w latach 1800-1802 dowództwo wojsk w [[Królestwo Sycylii|Królestwie Sycylii]]. W 1803 roku został dowódcą obozu pod Saint-Omer. Marszałkiem cesarstwa Soult został z pierwszej nominacji, z okazji koronacji Napoleona na cesarza [[Francuzi|Francuzów]] w 1804 r. Prestiż marszałka wzrósł po [[bitwa pod Austerlitz|bitwie pod Austerlitz]] (1805), gdzie dowodził centrum wojsk francuskich i wzorowo wykonując rozkazy cesarza przyczynił się do zwycięstwa. Świetnie spisał się również pod [[bitwa pod Jeną-Auerstedt|Jeną-Auerstedt]] (1806). Kampania 1807 roku w [[Księstwo Warszawskie|Polsce]] była dla niego wojskowo mniej udana.
 
W 1808 roku odniósł zwycięstwo pod Gamonal, co pozwoliło wojskom francuskim ruszyć na [[Burgos (Hiszpania)|Burgos]]. Po długim pościgu za angielskimi wojskami dowodzonymi przez gen. Moore 20 stycznia 1809 roku zdobył La Corunę. Po wkroczeniu do [[Portugalia|Portugalii]] zdobył [[Porto|Oporto]]. W wyniku potyczek z gen. Wellesley'emWellesleyem został zepchnięty do [[Hiszpania|Hiszpanii]]. W 1810 roku dowodził wyprawą do [[Andaluzja|Andaluzji]], gdzie oblegał [[Kadyks]]. W 1813 roku został mianowany dowódcą gwardii Napoleona. Po klęsce króla Józefa pod Vittorią udał się znów do Hiszpanii. Po nieudanych próbach zdobycia San SebastianSebastián i Pampeluny doszło do bitwy pod Tuluzą.
 
Zadbał natomiast o swoje interesy ekonomiczne. Uzyskał wyłączność na prowadzenie odwiertów i budowę warzelni [[sól warzona|soli]] w [[Ciechocinek|Ciechocinku]]. Talentu biznesowego Soultowi nie brakowało. Podobno żołnierze mówili o nim: ''Gdyby sławę można było zdobyć tak łatwo jak pieniądze, nasz marszałek byłby najsławniejszym człowiekiem świata''. Ten sarkazm był częściowo uzasadniony tym, że wódz potrafił dobrać się i do żołnierskich pieniędzy. Swoje hobby, polegające na budowie pomników gdzie się tylko dało, finansował nieraz z żołnierskiego żołdu, potrącając go pod pretekstem pragnienia weteranów by pozostawić po sobie ślad, upiększający miasta pobytu armii.
 
{{Władca
|poprzednik = [[Pierre-Antoine Dupont de l'Étangl’Étang]]
|funkcja = Minister wojny [[Francja|Francji]]
|lata = 1814-1815
297 566

edycji