1913: Różnice pomiędzy wersjami

Usunięte 28 bajtów ,  1 rok temu
m
Bot poprawia linkowanie wewnętrzne oraz inne drobne sprawy
(→‎Zmarli: drobne redakcyjne)
m (Bot poprawia linkowanie wewnętrzne oraz inne drobne sprawy)
* [[29 stycznia]] – na otwarciu [[Teatr Polski w Warszawie|Teatru Polskiego w Warszawie]] wystawiono ''[[Irydion (dramat)|Irydiona]]'' [[Zygmunt Krasiński|Zygmunta Krasińskiego]]; reżyserem był [[Arnold Szyfman]], scenografem [[Karol Frycz]], wystąpili zaś czołowi aktorzy sceny polskiej tamtego czasu – [[Jerzy Leszczyński]], [[Józef Węgrzyn (aktor)|Józef Węgrzyn]], [[Stanisława Wysocka]] i [[Aleksander Zelwerowicz]].
* [[8 maja]] – zainaugurowano [[Mistrzostwa Galicji w piłce nożnej (1913)|mistrzostwa Galicji w piłce nożnej]].
* [[20 maja]] – we [[Wrocław]]iu otwarto [[Hala Stulecia we Wrocławiu|Halę Stulecia]]; obiekt o charakterze widowiskowo-sportowym w stylu [[Ekspresjonizm (architektura)|ekspresjonistycznym]] zaprojektował [[Max Berg]].
* [[23 czerwca]] – otwarto [[Gmach Główny Muzeum Narodowego w Szczecinie|Muzeum Miejskie w Szczecinie]].
* [[28 sierpnia]] – otwarto [[Most Królowej Jadwigi w Bydgoszczy]].
<!-- PROSZĘ PISAĆ W CZASIE PRZESZŁYM! -->
* [[9 stycznia]] – [[Afonso Costa]] został [[premierzy Portugalii|premierem Portugalii]].
* [[11 stycznia]] – [[Tybet (1912-19501912–1951)|Tybet]] i [[Mongolia]] zawarły [[historia Tybetu|traktat o przyjaźni i współpracy]].
* [[17 stycznia]] – [[Raymond Poincaré]] został wybrany na [[Prezydenci Francji|prezydenta Francji]].
* [[18 stycznia]] – [[I wojna bałkańska]]: zwycięstwo floty greckiej nad turecką w [[Bitwa koło Lemnos (1913)|bitwie koło Lemnos]].
* [[9 lutego]] – nad atlantyckim wybrzeżem obu [[Ameryka|Ameryk]] przeleciał tzw. [[meteor muskający atmosferę]].
* [[17 lutego]] – w Nowym Jorku w budynku zbrojowni [[Gwardia Narodowa Stanów Zjednoczonych|Gwardii Narodowej]] odbyła się wystawa najbardziej wpływowych artystów początku XX wieku. Wystawiono 1250 prac malarzy i rzeźbiarzy awangardy z Europy i Ameryki ([[Armory Show]]).
* [[18 lutego]] - [[Raymond Poincaré]] objął urząd [[Prezydenci Francji|prezydenta Francji]].
* [[19 lutego]] – [[Pedro Lascuráin Paredes]] został [[Prezydenci Meksyku|prezydentem Meksyku]], [[Victoriano Huerta|José Victoriano Huerta Márquez]] został prezydentem Meksyku.
* [[20 lutego]] – Gonbee Yamamoto został [[Premierzy Japonii|premierem Japonii]].
* Czerwiec – początek [[II wojna bałkańska|II wojny bałkańskiej]].
* [[4 czerwca]] – [[Emily Davison]], brytyjska [[Sufrażyzm|sufrażystka]], wpadła pod konia należącego do króla [[Jerzy V|Jerzego V]] podczas [[Derby (gonitwa)|gonitwy Derby]] w Epsom. Zmarła w szpitalu, nie odzyskując świadomości, cztery dni po wypadku.
* [[7 czerwca]] – [[Hudson Stuck]], [[Harry Karstens]], [[Walter Harper]], Robert Tatum zdobyli najwyższy szczyt [[Ameryka Północna|Ameryki Północnej]] - [[Denali]] (McKinley) (6194 m [[n.p.m.]]).
* [[8 czerwca]] – w [[Berlin]]ie otwarto ''Deutsche Stadion'', który miał być główną areną odwołanych z powodu wybuchu [[I wojna światowa|wojny]] [[Letnie Igrzyska Olimpijskie 1916|VI Letnich Igrzysk Olimpijskich]].
* [[14 czerwca]]:
* [[17 czerwca]] – Aurelio Sousa Matute został [[Premierzy Peru|premierem Peru]].
* [[19 czerwca]] – sformowano [[Meksykańskie Siły Powietrzne]].
* [[20 czerwca]] - w [[Strzelanina w szkole w Bremie|strzelaninie w szkole w Bremie]] zginęło 5 osób, a 18 zostało rannych.
* [[24 czerwca]] – [[Joseph Cook]] został [[Premierzy Australii|premierem Australii]].
* [[26 czerwca]] – założono miasto [[Avalon (Kalifornia)|Avalon]] w [[Kalifornia|Kalifornii]].
* [[30 lipca]] – rozpoczęto budowę [[Most Chabarowski|Mostu Chabarowskiego]] na linii [[Kolej Transsyberyjska|Kolei Transsyberyjskiej]] nad rzeką [[Amur (rzeka)|Amur]].
* [[4 sierpnia]] – chińska prowincja [[Chongqing]] ogłosiła niezależność. W ciągu dwóch tygodni siły rządowe stłumiły rebelię.
* [[10 sierpnia]] – po [[II wojna bałkańska|drugiej wojnie bałkańskiej]] podpisano w [[Bukareszt|Bukareszcie]] [[traktat w Bukareszcie (1913)|traktat pokojowy]], w myśl którego [[Rumunia]] przejmowała południową [[Dobrudża|Dobrudżę]], [[Serbia]] dotychczasową część [[Macedonia Północna|Macedonii]] [[Bułgaria|bułgarskiej]], [[Grecja]] utrzymała Macedonię południową.
* [[13 sierpnia]]:
** w [[Sheffield]], Harry Brearley wynalazł [[Stal nierdzewna|stal nierdzewną]].
* [[5 listopada]] – [[Zaburzenia psychiczne|chory psychicznie]] król [[Bawaria|Bawarii]] [[Otto (król Bawarii)|Otto]], zostaje na mocy parlamentarnej ustawy usunięty, królem zostaje jego kuzyn [[Ludwik III (król Bawarii)|Ludwik III]].
* [[6 listopada]] – [[Mahatma Gandhi]] zostaje aresztowany za przywództwo w marszu protestacyjnym indyjskich górników w [[Południowa Afryka|Republice Południowej Afryki]].
* [[7 listopada|7]]-[[11 listopada]] – [[sztorm]] na [[Wielkie Jeziora Północnoamerykańskie|Wielkich Jeziorach Północnoamerykańskich]] pozbawił życia ponad 250 osób.
* [[14 listopada]] – ukazał się pierwszy tom cyklu powieściowego ''[[W poszukiwaniu straconego czasu]]'' [[Marcel Proust|Marcela Prousta]].
* [[29 listopada]] – została założona [[Międzynarodowa Federacja Szermiercza]] (FIE) z siedzibą w [[Lozanna|Lozannie]].
* [[14 grudnia]] – [[Grecja]] anektowała [[Kreta|Kretę]].
* [[21 grudnia]] – Arthur Wynne publikuje pierwszą [[Krzyżówka (zagadka)|krzyżówkę]] w nowojorskiej gazecie [[New York World]].
* [[23 grudnia]] – prezydent Woodrow Wilson podpisał ustawę, powołującą [[System Rezerwy Federalnej Stanów Zjednoczonych]] ([[Język angielski|ang]]. [[System Rezerwy Federalnej Stanów Zjednoczonych|Federal Reserve System]]).
* [[24 grudnia]] – w Calumet w stanie [[Michigan]], w hali w której zorganizowano wieczerzę wigilijną dla rodzin strajkujących górników doszło do wybuchu paniki wywołanej fałszywym alarmem pożarowym, w wyniku czego zadeptane zostały 73 osoby (w tym 59 dzieci).
 
* [[10 stycznia]] – [[Gustáv Husák|Gustav Husak]], czechosłowacki działacz komunistyczny, [[Prezydenci Czechosłowacji|prezydent Czechosłowacji]] (zm. [[1991]])
* [[13 stycznia]] – [[Piotr Bonifacy Żukowski]], polski franciszkanin, męczennik, błogosławiony katolicki (zm. [[1942]])
* [[15 stycznia]] - [[Lloyd Bridges]], amerykański aktor (zm. [[1998]])
* [[22 stycznia]] – [[Stefan Wincenty Frelichowski]], polski duchowny katolicki, działacz harcerski, męczennik, błogosławiony katolicki (zm. [[1945]])
* [[23 stycznia]] – [[Jean-Michel Atlan]], francuski malarz i poeta (zm. [[1960]])
** [[Berthold Beitz]], niemiecki przedsiębiorca (zm. [[2013]])
** [[Karol Semik (1913-1964)|Karol Semik]], działacz spółdzielczy na Śląsku Cieszyńskim, żołnierz PSZ na Zachodzie (zm. [[1964]])
* [[27 września]] - [[Bolesław Stępniewski]], polski polityk (zm. [[1974]])
* [[28 września]] – [[Lech Grześkiewicz]], polski plastyk (zm. [[2012]])
* [[2 października]] – [[Mieczysław Jerzy Gamski]], polski kardiolog (zm. [[1989]])
* [[13 czerwca]] – [[Szymon Tatar (starszy)]], przewodnik tatrzański (ur. 1828 lub 1832)
* [[29 lipca]] – [[Tobias Asser]], holenderski prawnik (ur. [[1838]])
* [[23 września]] - [[Antoni Petruszewicz]], polski duchowny greckokatolicki, historyk, filolog, polityk (ur. [[1821]])
* [[29 września]] – [[Rudolf Diesel]], niemiecki konstruktor (ur. [[1858]])
* [[26 października]] – [[Celina Chludzińska Borzęcka]], polska zakonnica, współzałożycielka zmartwychwstanek (ur. [[1833]])
312 117

edycji