Kiejdany: Różnice pomiędzy wersjami

Usunięte 26 bajtów ,  1 rok temu
m
Bot poprawia linkowanie wewnętrzne oraz inne drobne sprawy
(→‎top: dodanie endonimu)
m (Bot poprawia linkowanie wewnętrzne oraz inne drobne sprawy)
[[Plik:Kiejdany - wnętrze kościoła kalwińskiego Radziwiłłów.jpg|thumb|left|Wnętrze kościoła kalwińskiego – nekropolii Radziwiłłów]]
[[Plik:Kiejdany - cerkiew.jpg|thumb|Cerkiew Przemienienia Pańskiego]]
Miejscowość jako mała osada rybacka była wymieniana po raz pierwszy w 1372. Na początku XV w. tereny te po [[Pokój w Raciążku|pokoju w Raciążku]] w 1403 znalazły się pod panowaniem Zakonu Krzyżackiego, który wybudował w niej niedługo później gotycki [[Kościół św. Jerzego w Kiejdanach|kościół św. Jerzego]]. W 1 poł. XV w. miejscowe dobra od króla [[Kazimierz IV Jagiellończyk|Kazimierza Jagiellończyka]] otrzymał Radziwiłł Ościkiewicz. Od 1545 do 1614 właścicielami dóbr, a potem miasta byli Kiszkowie. Drogą wiana miasto przeszło w ręce wojewody wileńskiego Krzysztofa Radziwiłła, który poślubił w 1606 roku Annę Kiszczankę. W 1590 roku otrzymały prawa miejskie z rąk [[Zygmunt III Waza|Zygmunta III Wazy]]. W XVI i XVII w. pod władaniem [[Radziwiłłowie herbu Trąby|Radziwiłłów]], w latach 1811–1863 własność rodu [[Czapscy|Hutten-Czapskich]]. W okresie [[reformacja|reformacji]] do XX w. ośrodek [[kalwinizm]]u. Kiejdany należały też do najważniejszych XVI w., założonych przez [[Jan Kiszka|Jana Kiszkę]] ośrodków [[bracia polscy|braci polskich]]. Kiejdany na mocy uchwały sejmu 1647 roku uzyskały [[prawo składu|prawo głównego składu]]<ref>Stan Lewicki, Historja handlu w Polsce na tle przywilejów handlowych: (prawo składu), Warszawa 1920, s. 146.</ref>.
 
{{osobny artykuł|Układ w Kiejdanach}}
20 października 1655 podpisano układ, który zawarli [[Radziwiłłowie herbu Trąby|Radziwiłłowie]] (hetman litewski [[Janusz Radziwiłł (hetman wielki litewski)|Janusz Radziwiłł]] i jego kuzyn koniuszy litewski [[Bogusław Radziwiłł|Bogusław]]) z królem szwedzkim [[Karol X Gustaw|Karolem X Gustawem]]. Ów układ oddawał pod protekcję [[Szwecja|Szwecji]] całą [[Wielkie Księstwo Litewskie|Litwę]] i wraz z układem w Ujściu (wojewoda poznański [[Krzysztof Opaliński]] i wojewoda kaliski [[Andrzej Karol Grudziński]]) przewidywał oddanie Szwecji [[Rzeczpospolita Obojga Narodów|Rzeczypospolitej]]. Plany te udaremniła skuteczna obrona Częstochowy przed Szwedami oraz powszechny „zryw” szlachty polskiej i chłopstwa przeciw skandynawskiemu najeźdźcy.
U schyłku Rzeczypospolitej w Kiejdanach stacjonowała [[1 Brygada Kawalerii Narodowej Wielkiego Księstwa Litewskiego]]. Od przełomu XVIII/XIX w. Kiejdany były własnością pułkownika napoleońskiego [[Stanisław Hutten-Czapski|Stanisława Hutten-Czapskiego]]. 29 kwietnia 1831 w czasie [[Powstanie listopadowe|powstania listopadowego]] miała miejsce [[bitwa pod Kiejdanami]]. Syn Stanisława, [[Marian Czapski]], wybudował w Kiejdanach około 1850 roku rozległą rezydencję szlachecką z parkiem, która za udział w powstaniu styczniowym została mu przez Rosjan skonfiskowana, a on sam został zesłany na Syberię. Majątek Czapskich został przez Rosjan oddany rosyjskiemu generałowi Edwardowi Tottlebenowi.
 
 
== Kiejdany w literaturze ==
Kiejdany są miastem, w którym siedzibę miał książę [[Janusz Radziwiłł (hetman wielki litewski)|Janusz Radziwiłł]] z ''[[Potop (powieść)|Potopu]]'' [[Henryk Sienkiewicz|Henryka Sienkiewicza]].
 
== Transport ==
* [http://top.turystyka.pl//?s=galeria&id=29 Zdjęcia z Kiejdan]
 
{{Kontrola autorytatywna}}
{{ka}}
 
[[Kategoria:Kiejdany| ]]
312 117

edycji