Otwórz menu główne

Zmiany

Przypisy ze źródł
Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich został utworzony 30 grudnia 1922 na mocy ''[[Traktat założycielski ZSRR|Traktatu założycielskiego ZSRR]]'' zawartego przez rządzone wspólnie przez [[Bolszewicy|bolszewików]], lecz formalnie niepodległe: [[Rosyjska Federacyjna Socjalistyczna Republika Radziecka|Rosyjską FSRR]], [[Ukraińska Socjalistyczna Republika Radziecka|Ukraińską SRR]], [[Białoruska Socjalistyczna Republika Radziecka|Białoruską SRR]] i [[Zakaukaska Federacyjna Socjalistyczna Republika Radziecka|Zakaukaską FSRR]]<ref name="PWN">{{Cytuj stronę | url = http://encyklopedia.pwn.pl/haslo/Zwiazek-Socjalistycznych-Republik-Radzieckich;4002438.html | tytuł = Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich | praca = Encyklopedia | opublikowany = PWN | data dostępu = 2015-07-02}}</ref>. Spośród 18 republik związkowych wchodzących w różnych okresach w skład ZSRR jedynie Białoruska SRR i Ukraińska SRR posiadały (obok samego ZSRR) podmiotowość międzynarodową i były założycielami [[Organizacja Narodów Zjednoczonych|Organizacji Narodów Zjednoczonych]], a także członkami większości [[Organizacje wyspecjalizowane ONZ|organizacji wyspecjalizowanych ONZ]]<ref>{{cytuj książkę|nazwisko=Osmańczyk|imię=Edmund Jan|autor link=Edmund Osmańczyk|tytuł=Encyklopedia ONZ i stosunków międzynarodowych|rok=1982|wydawca=Wiedza Powszechna|miejsce=Warszawa|strony=64, 94, 554|isbn=83-214-0092-2}}</ref>. Rosyjska FSRR&nbsp;odgrywała rolę dominującą w przeciągu sześćdziesięciodziewięcioletniej historii ZSRR. W Rosyjskiej Federacyjnej SRR, jako największej republice związkowej, żyła ponad połowa populacji ZSRR.
 
ZSRR przestał istnieć w wyniku zawarcia&nbsp;[[Porozumienie białowieskie|porozumienia białowieskiego]]&nbsp;(8 XII 1991) i deklaracji o rozwiązaniu ZSRR przyjętej w Moskwie przez Radę Republik Najwyższej Rady ZSRR (26 XII 1991){{r|ok}}<sup>[[Rosyjska Federacyjna Socjalistyczna Republika Radziecka#cite note-3|[3]]]</sup>. Dawne związkowe republiki radzieckie zaczęły tworzyć samodzielne państwa. Na mocy dwóch traktatów z&nbsp;[[Ałmaty]]&nbsp;(21 XII 1991) [[Rosja|Rosji]] przysługuje stałe miejsce ZSRR w [[Rada Bezpieczeństwa Organizacji Narodów Zjednoczonych|Radzie Bezpieczeństwa]]&nbsp;[[Organizacja Narodów Zjednoczonych|ONZ]]&nbsp;i wszystkich innych organizacjach międzynarodowych<sup>[[Rosyjska Federacyjna Socjalistyczna Republika Radziecka#cite note-5|[5]]]</sup>. Jednocześnie jako sukcesora ZSRR i jego międzynarodowych zobowiązań wyznaczono&nbsp;[[Wspólnota Niepodległych Państw|Wspólnotę Niepodległych Państw]]{{r|ok}}<sup>[[Rosyjska Federacyjna Socjalistyczna Republika Radziecka#cite note-6|[6]]][[Rosyjska Federacyjna Socjalistyczna Republika Radziecka#cite note-7|[7]]][[Rosyjska Federacyjna Socjalistyczna Republika Radziecka#cite note-8|[8]]][[Rosyjska Federacyjna Socjalistyczna Republika Radziecka#cite note-9|[9]]][[Rosyjska Federacyjna Socjalistyczna Republika Radziecka#cite note-10|[10]]]</sup>. Część byłych republik radzieckich kontynuuje współpracę w ramach Wspólnoty Niepodległych Państw, [[Euroazjatycka Unia Gospodarcza|Euroazjatyckiej Unii Gospodarczej]] i innych organizacji.
 
== Geografia ==