Aleatoryzm: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 1244 bajty ,  8 miesięcy temu
drobne merytoryczne, źródła/przypisy
(+źródła/przypisy)
(drobne merytoryczne, źródła/przypisy)
{{W edycji 2|RoodyAlien}}
[[Plik:Pierre Boulez , Franse dirigent, Bestanddeelnr 921-1210.jpg|thumb|[[Pierre Boulez]], twórca terminu ''aleatoryzm'', w 1968]]
'''Aleatoryzm''' ({{łac.|alea}}{{odn|Habela|1988|s=12}}{{refn|grupa=uwaga|pol. ''[[Kości (gra)|gra w kości]]'', ale również ''przypadek, ślepy traf''{{odn|oprac. Kazimierz Kumaniecki|1986|s=27}}}}) – [[technika kompozytorska]] w [[Muzyka współczesna|muzyce współczesnej]]{{odn|Bender|2002|s=9}} polegająca na dopuszczeniu przez [[kompozytor]]a przypadkowości podczas wykonywania [[Utwór muzyczny|kompozycji]] w zakresie pewnych jej [[Elementy dzieła muzycznego|elementów]], zakładając tym samym niepowtarzalność samego wykonania. Termin ten został wprowadzony przez [[Pierre Boulez|Pierre'a Bouleza]] w 1957{{odn|Habela|1988|s=12}}. Aleatoryzm jest jedną z cech [[Teatr instrumentalny|teatru instrumentalnego]]{{odn|Habela|1988|s=196}}.
 
Autor może używać czynnika losowego już na etapie [[Kompozycja (muzyka)|komponowania]] (podobnie jak w [[dadaizm]]ie), albo pozostawić pewną dowolność wykonawcy. W [[Notacja muzyczna|zapisie nutowym]] polega to na celowo niedookreślonym zapisie, np. nieregularna linia falista na [[Pięciolinia|pięciolinii]] zamiast określonych dźwięków. Inną metodą jest budowanie kompozycji z krótkich elementów składowych, których kolejność wybierana jest losowo w czasie wykonywania utworu (np. ''Klavierstück XI'' [[Karlheinz Stockhausen|Stockhausena]]).
* {{Cytuj książkę | tytuł = Słownik łacińsko-polski według słowników Hermana Mengego i Henryka Kopii | wydawca = Państwowe Wydawnictwo Naukowe | miejsce = Warszawa | data = 1986 | inni = oprac. [[Kazimierz Feliks Kumaniecki|Kazimierz Kumaniecki]] | odn = {{odn/id|oprac. Kazimierz Kumaniecki|1986}}}}
* {{Cytuj książkę | nazwisko = Chylińska | imię = Teresa | autor = Teresa Chylińska | tytuł = Przewodnik koncertowy | wydawca = Polskie Wydawnictwo Muzyczne | miejsce = Kraków | data = 1991 | isbn = 8322401329 | nazwisko2 = Haraschin | imię2 = Stanisław | nazwisko3 = Schaeffer | imię3 = Bogusław| odn = tak}}
* {{Cytuj książkę | nazwisko = Bender | imię = Eugenia | autor = Eugenia Bender | tytuł = Muzyka | wydawca = Wydawnictwa Naukowo-Techniczne | miejsce = Warszawa | data = 2002 | seria = Leksykon Ucznia | isbn = 8320427002| odn = tak}}
* {{Cytuj książkę | nazwisko = Michels | imię = Ulrich | autor = Ulrich Michels | tytuł = Atlas muzyki | wydawca = Prószyński i S-ka | miejsce = Warszawa | data = 2003 | isbn = 8372551588 | inni = tł. Piotr Maculewicz | tom = 2| odn = tak}}
* {{Cytuj książkę | nazwisko = Chomiński | imię = Józef | autor = Józef Chomiński | tytuł = Formy muzyczne | wydawca = Polskie Wydawnictwo Muzyczne | miejsce = Kraków | data = 1983 | isbn = 8322401760 | nazwisko2 = Wilkowska-Chomińska | imię2 = Krystyna | tom = 1 | tytuł tomu = Teoria formy, małe formy instrumentalne| odn = tak}}
* {{Cytuj książkę | nazwisko = Reiss | imię = Józef Władysław | autor = Józef Władysław Reiss | tytuł = Mała historia muzyki | wydawca = Polskie Wydawnictwo Muzyczne | miejsce = Kraków | data = 1987 | isbn = 8322401043 | rozdział = Aleatoryzm i jego granice | imię r = Józef Michał | nazwisko r = Chomiński| odn = tak}}
 
{{Kontrola autorytatywna}}
24 158

edycji