Heliodor Cepa: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 229 bajtów ,  1 rok temu
drobne redakcyjne
(drobne merytoryczne)
(drobne redakcyjne)
|miejsce śmierci = [[Warszawa]]
|lata służby = 1918-1955
|siły zbrojne = [[Plik:Kaiserstandarte.svg|20px]] [[Armia Cesarstwa Niemieckiego]]<br />[[Plik:Orzełek Wojsk Wielkopolskich.svg|20px]][[Armia Wielkopolska]]<br />[[Plik:Orzełek II RP.svg|20px]] [[Wojsko Polskie (II RP)|Wojsko Polskie]]<br />[[Plik:Poland badge.jpg|30px]][[Polskie Siły Zbrojne na Zachodzie]]<br />[[LudowePlik:Orzeł LWP.jpg|20px]] [[ludowe Wojsko Polskie]]
|jednostki = [[Ministerstwo Spraw Wojskowych]]<br />[[Naczelne Dowództwo Wojska Polskiego (1939)|Sztab Naczelnego Wodza]]<br />
|stanowiska = dowódca łączności<br />naczelny dowódca łączności<br />dowódca łączności
|commons =
}}
'''Heliodor Cepa''' (ur. [[29 listopada]] [[1895]] w [[Mieszków (województwo wielkopolskie)|Mieszkowie]], zm. [[16 kwietnia]] [[1974]] w [[Warszawa|Warszawie]]) – [[generał brygady]] [[Ludowe Wojsko Polskie|Wojska Polskiego]], uczestnik I wojny światowej, powstaniec wielkopolski, naczelny dowódca łączności w czasie kampanii wrześniowej 1939 i dowódca łączności [[Polskie Siły Zbrojne na Zachodzie|Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie]], ofiara represji stalinowskich.
 
== Życiorys ==
Urodził się w Mieszkowie pod [[Jarocin]]em. Był synem Piotra i Marianny (nazwisko panieńskie – Owczarska). W latach 1907-19141907–1914 uczył się w gimnazjum w Jarocinie, a następnie w Krotoszynie. Tu należał do tajnego [[Towarzystwo Tomasza Zana|Towarzystwa Tomasza Zana]], patriotycznej organizacji polskiej młodzieży gimnazjalnej w Wielkopolsce.
 
Krótko po wybuchu [[I wojna światowa|I wojny światowej]], 24 września 1914, mając 19 lat, wcielony został przymusowo do [[Armia Cesarstwa Niemieckiego|armii niemieckiej]] jako mieszkaniec Wielkopolski, która po rozbiorach należała do [[Cesarstwo Niemieckie|Cesarstwa Niemieckiego]]. Służbę wojskową odbywał przez całą wojnę w pododdziałach łączności – początkowo na froncie wschodnim (1915-19161915–1916), potem zachodnim (1916-19181916–1918). Brał udział w walkach we Flandrii, nad Sommą i w Szampanii.
 
Po zakończeniu wojny, gdy jego dywizję skierowano transportem kolejowym do Gdańska, opuścił samowolnie transport i wrócił do Wielkopolski (grudzień 1918). Wkrótce zgłosił się ochotniczo do batalionu powstańczego w Jarocinie. Jako łącznościowiec od 1 stycznia 1919 pełnił funkcję zastępcy szefa łączności [[17 Wielkopolska Dywizja Piechoty|3 Dywizji Strzelców Wielkopolskich]]. Organizował łączność na południowym odcinku frontu powstańczego w rejonie Jarocina, Pleszewa, Krotoszyna i Ostrowa Wielkopolskiego. Następnie służył w sztabie dywizji jako podoficer techniczny i dowódca kompanii. 25 czerwca 1919 otrzymał stopień podporucznika i przeniesiono go do dowództwa wojsk powstańczych w Wielkopolsce. Zajmował się w tym czasie organizowaniem i rozbudową telefonicznej sieci fortecznej w Poznaniu. Po zakończeniu [[powstanie wielkopolskie|powstania wielkopolskiego]], od 8 listopada 1919 był dowódcą kompanii telegraficznej w [[Dowództwo Okręgu Korpusu Nr VII|Dowództwie Okręgu Generalnego]] w Poznaniu.
27 lipca 1920 zgłosił się ochotniczo na front polsko-rosyjski. Brał udział w [[Wojna polsko-bolszewicka|wojnie polsko-bolszewickiej]] jako dowódca kompanii łączności i szef łączności [[Brygada Syberyjska|Syberyjskiej Brygady Piechoty]], walczącej na Mazowszu. Za wybitne zasługi wojenne otrzymał w grudniu 1921 Krzyż Walecznych. W czasie [[III powstanie śląskie|III powstania śląskiego]] (2 maja – 5 lipca 1921) brał udział w organizowaniu łączności oddziałów powstańczych i zaopatrywaniu ich w sprzęt techniczny.
 
W początkach 1921 został kierownikiem referatu wyszkolenia łączności w [[Ministerstwo Spraw Wojskowych|Ministerstwie Spraw Wojskowych]]. W kwietniu 1924 został przydzielony z Departamentu VI Ministerstwa Spraw Wojskowych do [[3 Pułk Łączności (II RP)|3 Pułkupułku Łącznościłączności]] w Grudziądzu z równoczesnym odkomenderowaniem na kurs w Centre d'Etudes de Liaison et transmission w Wersalu pod Paryżem{{odn|Dz. Pers. MSWojsk.|loc=Nr 35 z 8 kwietnia 1924 roku, s. 192}}. W sierpniu tego roku, po ukończeniu kursu, został ponownie przydzielony do Departamentu VI MSWojsk.{{odn|Dz. Pers. MSWojsk.|loc=Nr 86 z 28 sierpnia 1924 roku, s. 493}}. W 1926 otrzymał awans do stopnia majora i został dowódcą [[1 Pułk Łączności (II RP)|1 Pułkupułku Łącznościłączności]]. 2 listopada 1927 został przydzielony z [[Departament Inżynierii Ministerstwa Spraw Wojskowych|Departamentu Inżynierii MSWojsk.]] do [[Wyższa Szkoła Wojenna|Wyższej Szkoły Wojennej]] w Warszawie, w charakterze słuchacza kursu 1927/1929{{odn|Dz. Pers. MSWojsk.|loc=Nr 25 z 31 października 1927 roku, s. 313}}. W sierpniu 1929, po ukończeniu kursu i otrzymaniu dyplomu naukowego oficera dyplomowanego, został przydzielony do [[Centrum Wyszkolenia Łączności|Obozu Szkolnego Wojsk Łączności]] w Zegrzu na stanowisko dyrektora nauk{{odn|Dz. Pers. MSWojsk.|loc=Nr 15 z 23 sierpnia 1929 roku, s. 288}}. Z dniem 10 czerwca 1930 został przydzielony do Wyższej Szkoły Wojennej na stanowisko wykładowcy{{odn|Dz. Pers. MSWojsk.|loc=Nr 11 z 18 czerwca 1930 roku, s. 212}}. Z dniem 1 czerwca 1933 został przydzielony do [[Centrum Wyszkolenia Łączności]] w Zegrzu na stanowisko komendanta{{odn|Dz. Pers. MSWojsk.|loc=Nr 8 z 28 czerwca 1933 roku, s. 137}}. W grudniu 1934 został „wyznaczony do czasowego pełnienia obowiązków dowódcy Wojsk Łączności”{{odn|Dz. Pers. MSWojsk.|loc=Nr 14 z 22 grudnia 1934 roku, s. 255}}. Na tym stanowisku rozpoczął wprowadzanie szeroko zakrojonych zmian organizacyjnych wojsk łączności i ich modernizację techniczną – w dziedzinie sprzętu łączności i motoryzacji wojsk łączności. Do wybuchu wojny 1939 roku nie udało się tych planów w pełni zrealizować.
 
W czasie kampanii wrześniowej 1939 roku był Naczelnym Dowódcą Łączności w [[Naczelne Dowództwo Wojska Polskiego (1939)|Sztabie Naczelnego Wodza]]. Po przekroczeniu granicy rumuńskiej z kolumną [[Edward Śmigły-Rydz|Naczelnego Wodza]] dostał się do obozu internowanych oficerów polskich w Rumunii. Uciekł stamtąd wkrótce i przedostał się do Francji, do armii polskiej tworzonej przez generała [[Władysław Sikorski|Władysława Sikorskiego]]. Po upadku Francji razem z polskimi żołnierzami przedostał się do Anglii. Tam objął stanowisko dowódcy łączności [[Polskie Siły Zbrojne na Zachodzie|Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie]]. Funkcję tę pełnił aż do końca wojny.
 
Po zadeklarowaniu chęci powrotu do Polski, by włączyć się czynnie do odbudowy zniszczonego wojną kraju, został zwolniony z tego stanowiska w sierpniu 1945. W maju 1946 powrócił do kraju i został powołany do [[ludowe Wojsko Polskie|Wojska Polskiego]]. Początkowo zajmował się dokończeniem sprawy rewindykacji sprzętu łączności pozostałego w Londynie. Następnie, w latach 1946-19511946–1951, pełnił kolejno funkcje szefa dwóch Oddziałów w Sztabie Generalnym WP oraz kierownika katedry łączności w [[Akademia Sztabu Generalnego|Akademii Sztabu Generalnego]].
 
W lipcu 1951 został aresztowany przez funkcjonariuszy [[Główny Zarząd Informacji|Głównego Zarządu Informacji Wojskowej MON]] pod zarzutem tworzenia w wojsku organizacji spiskowej, mającej na celu obalenie władz państwowych. W areszcie przebywał do lutego 1955 roku. Mimo zastosowania w śledztwie różnego rodzaju szykan nie załamał się i nie przyznał się do zarzucanych mu działań. W areszcie przebywał do 8 lutego 1955, a dochodzenie w jego sprawie umorzono z braku jakichkolwiek dowodów winy. Został zwolniony z więzienia i nie powrócił już do służby wojskowej.
28 320

edycji