Współczynnik korelacji rang Spearmana: Różnice pomiędzy wersjami

m
→‎Historia: drobne merytoryczne
(To jest problem w przypadku stosowania korelacji Pearsona na obserwacjach odstających, a nie to że wyniki są nieistotne!!!)
m (→‎Historia: drobne merytoryczne)
 
Pomysł korelowania rang był już znany przed Spearmanem i pochodził od Bineta i Henriego<ref name="Binet">{{cytuj książkę |nazwisko=Binet |imię=A. |nazwisko2=Henri |imię2=V. |tytuł=La Fatigue Intellectuelle |miejsce=Paris |rok=1898 |strony=232}},<br />{{cytuj książkę |nazwisko=Binet |imię=A. |nazwisko2=Henri |imię2=V. |tytuł=L’Année Psychologique |miejsce=Paris |rok=1898 |tom=IV |strony=155}},<br />podane za pracą Studenta wymienioną w bibliografii.</ref>. Redakcja czasopisma Biometrika w przypisie pracy [[William Sealy Gosset|Studenta]] zaznaczyła, że „''ich wywód był bardzo niejasny i chyba nie zauważyli, że korelacja zmiennych różni się od korelacji rang''”<ref>Oryg. ''Their process is very obscure and they also do not appear to have realised that the correlation of variates is not that of ranks.''</ref>.
 
Współczynnik został solidnie opisany, zbadany i rozpropagowany dopiero w [[1904]] przez angielskiego psychologa Charlesa Spearmana<ref name="Spearman 73" /><ref name="rok 1906">Niekiedy (np. w podręczniku {{odn|ref=nie|Jóźwiak|Podgórski|2006}}) podawana jest błędnie data 1906, gdy praca ta została przedrukowana przez ''British Journal of Psychology''.</ref>. Praca Spearmana była opisem różnych metod korelacji dla psychologów, m.in. korelacji Pearsona dla rang (choć Spearman nie zapisał swojej metody w postaci wzoru). Autor zauważył też, że w wielu badaniach nie da się zastosować klasycznego współczynnika korelacji Pearsona lub daje on nieistotne albo fałszywie istotne wyniki ze względu na nadmiar obserwacji odstających, natomiast problemy te znikają po rangowaniu<ref name="Spearman 73" />. Nadal traktował jednak korelację rang jedynie jako poszerzenie możliwości współczynnika korelacji Pearsona, choć znał różnice między nimi.
 
Koncepcja rang wiązanych nie była jeszcze znana w początkach XX wieku – została ona wprowadzona później przez Pearsona<ref name="Student">Zob. praca Studenta w bibliografii.</ref>. Wówczas znany był już wzór {{LinkWzór|7}}, wyprowadzony naturalnie przy założeniu braku rang wiązanych. Student (William Sealy Gosset) w pracy z 1921 zauważył, że wzór {{LinkWzór|7}} nie zgadza się z definicją Spearmana w przypadku rang wiązanych (sprowadzającą się wówczas do wzoru {{LinkWzór|2}}) i podał wzór {{LinkWzór|2b}}, wyprowadził też wzór na wariancję korelacji rangowej.