Karl Gratza: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 54 bajty ,  1 rok temu
WP:SK i inne drobne
(przypis)
(WP:SK i inne drobne)
'''Karl Gratza''' (również {{niem.|Carl Gratza}}<ref name="Smykala i Michalik">Smykała, Piotr i Michalik, Piotr. 2014. ''Jemielnica – dzieje wsi i parafii''. Wydawnictwo MS: Opole, Jemielnica, s. 283.</ref>); (ur. [[27 maja]] [[1820]] we [[Tworków|Tworkowie]]<ref name="Haunfelder">Haunfelder, Bernd. 1999. ''Reichstagsabgeordnete der Deutschen Zentrumspartei 1871-1933: biographisches Handbuch und historische Photographien''. Droste Verlag: Düsseldorf, s. 166.</ref>, zm. [[29 czerwca]] [[1876]] w [[Jemielnica|Jemielnicy]]<ref name="Haunfelder"/>) – niemiecki duchowny katolicki, poseł do [[Reichstag]]u.
 
== Posługa duszpasterska ==
[[Plik:Carl_GratzaCarl Gratza's_graves grave.jpg|mały|Nagrobek Carla Gratza z 1879 roku przy kościele Wszystkich Świętych w Jemielnicy. Stan po renowacji w 2018 roku.]]
 
Gratza został wyświęcony na księdza [[3 sierpnia]] [[1845]] w [[Kolegiata Świętego Krzyża i św. Bartłomieja we Wrocławiu|Kolegiacie Świętego Krzyża i św. Bartłomieja we Wrocławiu]]<ref name=Weltzel>[[Augustin Weltzel|Weltzel, Augustin]]. 1866. ''Geschichte der Stadt, Herrschaft und Festung Cosel''. Thiele: Berlin, s. 447.</ref><ref>{{Cytuj pismo | tytuł = Diözesan=Nachrichten | czasopismo = Schlesisches Kirchenblatt | wydawca = Joseph Sauer | strony = 6 | oclc = https://sbc.org.pl/dlibra/publication/34468/edition/31153/content?ref=desc | język = de| data = 03.08.1845}}</ref>. W dniu 11 grudnia 1845 objął pozycję wikarego w [[Strzelce Opolskie|Strzelcach Wielkich]]<ref>{{Cytuj pismo | tytuł = Anstellungen und Beförderungen | czasopismo = Schlesisches Kirchenblatt | wydawca = Joseph Sauer | strony = 8 | oclc = https://www.sbc.org.pl/dlibra/show-content/publication/edition/36302?id=36302 | język = de | data = 03.01.3 stycznia 1846}}</ref>. Jego przeniesienie na posadę wikarego do [[Stara Wieś (Racibórz)| Starej Wsi]] pod Raciborzem, ogłoszone 30 września 1846, nie doszło do skutku<ref>{{Cytuj pismo | tytuł = Anstellungen und Beförderungen | czasopismo = Schlesisches Kirchenblatt | wydawca = Joseph Sauer | strony = 8 | oclc = https://www.sbc.org.pl/dlibra/publication/43570/edition/40387/content?ref=desc | język = de | data = 10.10.1846}}</ref><ref>{{Cytuj pismo | tytuł = Anstellungen und Beförderungen | czasopismo = Schlesisches Kirchenblatt | wydawca = Joseph Sauer | strony = 12 | oclc = | język = de | data = 30.01.1847}}</ref>. Następnie oddelegowano go do [[Koźle (Kędzierzyn-Koźle)|Koźla]], gdzie od 1 lutego 1847 pełnił funkcję wikarego<ref>{{Cytuj pismo | tytuł = Anstellungen und Beförderungen | czasopismo = Schlesisches Kirchenblatt | wydawca = Joseph Sauer | strony = 8 | język = de | data = 20.02.1847}}</ref>, a po 30 czerwca 1847 objął urząd wikariusza powiatowego.<ref>{{Cytuj pismo | tytuł = Anstellungen und Beförderungen | czasopismo = Schlesisches Kirchenblatt | wydawca = Joseph Sauer | strony = 8 | język = de | data = 24.07.1847}}</ref>.
 
3 listopada 1847 awansowano go na pozycję administratora parafii w [[Łubowice (województwo śląskie)|Łubowicach]].<ref>{{Cytuj pismo | tytuł = Anstellungen und Beförderungen | czasopismo = Schlesisches Kirchenblatt | wydawca = Joseph Sauer | wydanie = 46 | strony = 8 | język = de | data = 13.11.1847}}</ref>. 15 listopada 1853 został administratorem parafii w [[Skorogoszcz]]y.<ref>{{Cytuj pismo | tytuł = Anstellungen und Beförderungen | czasopismo = Schlesisches Kirchenblatt | wydawca = Franz Lorinser | strony = 8 | język = de | data = 19.11.1853}}</ref>. Od 26 wrzesnia 1865 był admistratorem parafii w Jemielnicy.<ref>{{Cytuj książkę | nazwisko = Weltzel | imię = Augustin | tytuł = Das Fürstliche Cisterzienserstift Himmelwitz | wydawca = R. Nischkowsky | miejsce = Breslau | data = 1895 | strony = 231}}</ref>. 18 września 1869 został awansowany na proboszcza Jemielnicy. <ref>{{Cytuj książkę | nazwisko = Weltzel | imię = Augustin | tytuł = Das Fürstliche Cisterzienserstift Himmelwitz | wydawca = R. Nischkowsky | miejsce = Breslau | data = 1895 | strony = 231}}</ref>.
 
Dzięki zaangażowaniu Gratzy we wrześniu 1872 roku na łono Koscioła rzymskokatolickiego powróciły [[Starokatolicyzm| starokatolickie ]] <nowiki/>miejscowości [[Zawada Książęca|Zawada Książęcą]], [[Łęg (powiat raciborski) |Łęg]] i [[Ciechowice]], które od listopada 1871 były pod wpływem charyzmatycznego kaznodzieji starokatolickiego [[ Paweł Kamiński | Pawła Kamińskiego]].<ref>{{Cytuj pismo | nazwisko = Kamiński | imię = Paweł | tytuł = Nowa gmina Staro-Katolików | czasopismo = Prawda : pismo poświęcone religii i nauce | wydanie = 48 | strony = 6 | język = pl | data = 01.12.1871}}</ref><ref>{{Cytuj książkę | nazwisko = Weltzel | imię = Augustin | tytuł = Geschichte des Ratiborer Archipresbyterats | wydawca = Im Selbstverlage des Verfassers | miejsce = Ratibor | data = 1885 | strony = 380-383}}</ref><ref>{{Cytuj książkę | nazwisko = Warzok | imię = Adolf | tytuł = Czas na rozdrożach: wspomnienia | wydawca = Instytut Śląski w Opolu | miejsce = Opole | data = 1981 | strony = 21-22}}</ref><ref>{{Cytuj pismo | tytuł = Z Górnego Śląska | czasopismo = Katolik | wydawca = Karol Miarka | wydanie = 42 | strony = 2-4 | język = pl | data = 17.10.1872}}</ref><ref>{{Cytuj pismo | tytuł = Z Górnego Śląska | czasopismo = Katolik | wydawca = Karol Miarka | wydanie = 43 | strony = 5 | język = pl | data = 24.10.1872}}</ref><ref>{{Cytuj pismo | tytuł = Z Górnego Śląska | czasopismo = Katolik | wydawca = Karol Miarka | wydanie = 47 | strony = 6 | język = pl | data = 21.11.1872}}</ref><ref>{{Cytuj książkę | nazwisko = Euler | imię = Charles | tytuł = Le Concile du Vatican et le mouvement anti-infaillibiliste en Allemagne: L'excommunication du chanoine Dr von Doellinger et sa déclaration en réponse | wydawca = Sandoz & Fischbacker | miejsce = Paris | data = 1874 | strony = 493-497 | tom = II| język = fr}}</ref>.
 
== Kariera polityczna ==
W wyborach do [[Reichstag]]u z 24 września 1875 Gratza został wybrany posłem z listy [[Niemiecka Partia Centrum|Niemieckiej Partii Centrum]] z opolskiego okręgu nr 3, obejmującego okolice [[Strzelce Opolskie|Strzelec Wielkich]] oraz [[Koźle (Kędzierzyn-Koźle)|Koźla]]. Zastąpił on posła Hugo zu Hohenlohe-Öhringen, którego mandat został unieważniony przez komisję wyborczą przy [[Reichstag]]u<ref> Specht, Fritz i Schwabe, Paul. 1904. ''Die Reichstagswahlen von 1867 bis 1903. Eine Statistik der Reichstagswahlen nebst den Programmen der Parteien und einem Verzeichnis der gewählten Abgeordneten''. 2. wyd., Carl Heymann: Berlin, s. 86</ref><ref name="Haunfelder 156">Haunfelder, Bernd. 1999. ''Reichstagsabgeordnete der Deutschen Zentrumspartei 1871–1933: Biographisches Handbuch und historische Photographien''. Droste Verlag: Düsseldorf, 1999, s. 156.</ref>. Po śmierci Gratzy na stanowisku posła zastąpił go Adolph Franz po wyborach uzupełniających z 19 września 1876<ref name="Haunfelder 166">Haunfelder, Bernd. 1999. ''Reichstagsabgeordnete der Deutschen Zentrumspartei 1871–1933: Biographisches Handbuch und historische Photographien''. Droste Verlag: Düsseldorf, s. 166.</ref>.
 
Gratza został pochowany przy [[kościół Wszystkich Świętych w Jemielnicy|kościele cmentarnym pod wezwaniem Wszystkich Świętych w Jemielnicy. ]]<ref name="Smykala i Michalik" />. Jego nagrobek zachował się do dziś.
 
== Przypisy ==
== Bibliografia ==
* Baza Danych GESIS Instytutu Nauk Społecznych Leibniza w Mannheim
* {{Cytuj|autor = Bernd Haunfelder |tytuł = Reichstagsabgeordnete der Deutschen Zentrumspartei 1871-1933: biographisches Handbuch und historische Photographien |data = 1999 |isbn = 3-7700-5223-4 |miejsce = Düsseldorf |wydawca = Droste Verlag |oclc = 43345810 }}
* Smykała, Piotr i Michalik, Piotr. 2014. ''Jemielnica – dzieje wsi i parafii''. Wydawnictwo MS: Opole, Jemielnica. {{ISBN|978-83-61915-42-3}}.
* [[Augustin Weltzel|Weltzel, Augustin]]. 1866. ''Geschichte der Stadt, Herrschaft und Festung Cosel''. Thiele: Berlin.
40 835

edycji