Taoizm: Różnice pomiędzy wersjami

Usunięte 470 bajtów ,  1 rok temu
drobne techniczne i red., usun. sekcji o kamasutrze
(Anulowanie wersji 56456404 autorstwa Dr. Hud (dyskusja) nijak ideogram "dao" nie jest symbolem dopełniania się, ani nie jest okreslany jako taijitu)
Znacznik: Anulowanie edycji
(drobne techniczne i red., usun. sekcji o kamasutrze)
[[Plik:Yin yang.svg|thumb|[[Taijitu]] – symbol dopełniania się ''[[yin i yang|yin]]'' i ''[[yin i yang|yang]]'']]
'''Taoizm''' (czasem zapisywany jako ''daoizm'') – tradycyjny chiński system [[filozofia|filozoficzny]] i [[religia|religijny]]. Stworzenie filozofii taoistycznej przypisuje się mędrcowi zwanemu [[Laozi]] w [[VI wiek p.n.e.|VI wieku p.n.e.]], taoizm religijny powstał w [[II wiek|II]] i [[III wiek]]uwieku n.e. Za najważniejsze księgi taoizmu uważa się ''[[Daodejing]]'' oraz ''[[Zhuangzi (księga)|Zhuangzi]]''.
 
Taoizm był jednym, obok [[konfucjanizm]]u, z dwóch najważniejszych systemów filozoficzno-religijnych w [[Chiny|Chinach]]. Taoizm religijny – w przeciwieństwie do względnie ortodoksyjnego konfucjanizmu – był jednak otwarty na zapożyczenia z innych wierzeń. W różnych okresach otwierał się na elementy [[konfucjanizm]]u, [[szamanizm]]u, [[buddyzm]]u, [[chrześcijaństwo|chrześcijaństwa]] i [[manicheizm]]u.
 
== Powstanie ==
Tradycyjnie przyjęto, że twórcą taoizmu był [[Laozi]], jednak w rzeczywistości nie jest to jasne. CzasyTaoizm powstaniapowstawał taoizmuw były czasamiczasach wielkich przemian politycznych i filozoficznych w [[Chiny|Chinach]]. Wielu filozofów (m.in. [[Konfucjusz]]) właśnie wtedy rozpoczęło wygłaszaćgłosić swe nauki. Niektórzy powstanie taoizmu przypisują [[legizm|legistom]] – filozofom uważającym prawo za największą wartość, promujących bierną postawę wobec świata oraz często określającym życie człowieka mianem [[Dao]] – drogi.
 
== Taoizm filozoficzny ==
'''Taoizm filozoficzny''' (道家, ''daojia'') to jeden z głównych (obok [[konfucjanizm]]u i [[buddyzm]]u) kierunków klasycznej filozofii [[Chiny|chińskiej]]. Związany jest nierozerwalnie z pojęciem [[dao]]. Dao jest esencją wszechświata, stanowiącą podłoże wszelkich zmian. Nie może być opisane słowami (a jeżeli – jak głosił [[Zhuangzi (filozof)|Zhuangzi]] – to tylko za pomocą paradoksów), gdyż ciągle się zmienia, ponadto każdy opis jest jedynie przybliżeniem rzeczywistości. Można jednak poprzez rozwój duchowy osiągnąć stan mędrca taoistycznego i tym samym harmonię z dao.
 
Innym ważnym pojęciem w taoizmie filozoficznym jest [[wu wei]]. Dosłowne tłumaczenie to niedziałanie, a raczej działanie bez wysiłku, działanie w harmonii z dao. Jest to proces akceptowania i harmonizowania swego działania z nurtem wszechświata. Doświadczając dao i w ten sposób poznając je, człowiek nabywa naturalnej cnoty [[de]], która pozwala na osiągnięcie harmonii wu wei.
Pod tym względem taoizm jest podobny do filozofii głoszonej przez stoików, owa zasada wu wei polega na tym, że istnieje jakiś plan (zdaniem stoików był to plan boski, taoiści uważali, że było to Dao). Stąd też niechęć do ingerencji w odwieczne prawa świata, gdyż takowa byłaby sprzeczna z Dao.
 
Innym niezwykle ważnym pojęciem jest [[Pu (taoizm)|pu]] (nieociosany kloc, pu w języku chińskim oznacza uczciwy, prosty) – własna, naturalna moc, którą posiadają rzeczy, w swym pierwotnym stanie. Jest ona niebywale krucha i delikatna. Odnalezienie w sobie tej mocy daje radość i szczęście, gdyż odnajdujemy rzeczy takimi jakie one są w rzeczywistości, czyli jaka jest ich prawdziwa natura. Jest to także powiązane z zasadą wu wei, gdyż nie działamy, czyli nie szukamy innej drogi zastosowania danego przedmiotu, a wykorzystujemy jego naturalne właściwości.
 
Taoizm lekceważył drobiazgowość [[konfucjanizm]]u i państwowotwórcze wysiłki [[legizm|legistów]], głosząc prostotę, pozorną słabość i ograniczenie porządku władzy i roli państwa do minimum. Sławne cytaty z [[Daodejing]] głoszą: ''Im„Im więcej ustaw i przepisów tym więcej przestępstw''przestępstw” i ''Im„Im mniej rządzi władca, tym lepiej powodzi się jego krajowi''krajowi”. Taoizm filozoficzny miał również duży wpływ na rozwój [[Chan (buddyzm)|chanu]].
 
=== Etapy i przedstawiciele taoizmu filozoficznego<ref name=autonazwa1religieifilozofie>Źródło: http://religieifilozofie.prv.pl (za zgodą autora).</ref> ===
* Pierwszy okres taoizmu
** [[Yang Zhu]] (V–IIIV – III w. p.n.e.)
* Drugi okres taoizmu
** [[Laozi]]
*** [[Liu Jun]] (463–521)
 
[[Plik:Taoist priest - Taishan.jpg|thumb|upright|left|Duchowny taoistyczny]]
 
== Taoizm religijny ==
'''Taoizm religijny''' (道敎, ''daojiao'') to rdzenna religia powstała przez połączenie filozofii taoistycznej z wierzeniami ludowymi i magicznymi. Głosi m.in. jedność zasad [[yin i yang]], których wzajemne dopełnianie się w dao stanowi podstawę harmonii [[Ziemia|świata]].
 
W roku [[440]] taoizm stał sięzostał na pewien czas oficjalną religią chińską. W roku [[666]] [[Laozi]] został [[Deifikacja|deifikowany]] i wyniesiony ponad [[Budda Siakjamuni|Buddę]] i [[Konfucjusz]]a. Później wprowadzono do taoizmu mnóstwo bóstw z wierzeń ludowych, przez co taoizm religijny oddalił się znacznie od swych filozoficznych korzeni.
 
[[Wu xing|Pięć żywiołów]], czy też przemian taoizmu to kolejno: woda, drzewo, ogień, ziemia, metal.
 
Z taoizmem religijnym związane są też: [[medycyna chińska]] i nauka ([[proch czarny]], wynaleziony przez taoistycznego chemika w Chinach w [[IX wiek|IX]] wieku), wewnętrzne style walki, techniki [[dywinacja|dywinacyjne]] np. w oparciu o [[Yijing]] (''Księgę Przemian''), [[alchemia]], poszukiwanie sposobów na długowieczność, poszukiwania naturalnej równowagi energetycznej w otoczeniu człowieka [[feng shui]].
 
W taoizmie religijnym wyszczególnić można dwa nurty<ref name=autonazwa1 />{{r|religieifilozofie}}, '''nurt ludowy''' i '''nurt świątynny'''.
Nurt świątynny dzielimy na dwie główne gałęzie:
 
** Szkoła Najwyższego Spokoju (Taiping Dao)
*** [[Zhang Jue]] (II w.)
** Szkoła Higieny Bogów Wewnętrznych (II–IVII – IV w.)
**: ''Nefrytowy klasyk żółtej komnaty'' (ok. 200)
**: ''Prawdziwy klasyk wielkiej tajemnicy''
 
== Związki taoizmu z buddyzmem ==
Około [[300]] roku n.e. pojawiła się przypisywana [[Laozi]] księga [[Huahujing]] (化胡經, czyli ''[Klasyczna] Księga o nawróceniu barbarzyńców''). Opisuje ona działalność misjonarską mistrza Lao w Indiach, a zwłaszcza nauki przekazywane przez mistrza Buddzie. Była popularna w kręgach taoistycznych, a zwłaszcza wykorzystywana by dowieść wyższości nad [[buddyzm]]em i tego, że jest on jedynie hinduską odmianą taoizmu. W odpowiedzi na te ataki buddyści uznali ją za oszczerstwo, a także przesunęli datę urodzenia [[Budda Siakjamuni|Buddy]] na [[XI wiek p.n.e.]], by wykluczyć jego powiązania z Laozi. Pozycja jest dziś praktycznie niedostępna. Wraz z inwazją buddyzmu w [[Chiny|Chinach]], obie doktryny uległy zespoleniu, co zaowocowało powstaniem buddyzmu [[Chan (buddyzm)|chán]] (z którego wywodzi się koreański [[sŏn]], japoński [[zen]] i wietnamski [[thiền]]).
W rzeczywistości taoizm religijny przejął wiele doktryn buddyjskich jak [[reinkarnacja]], obraz nieba i piekła, odpłacanie za nasze uczynki na ziemi. Przejęto także wiele pomniejszych bóstw buddyjskich.
Te dwie religie różnią się jednak jeśli chodzi o istotę życia. Dla buddyzmu życie to cierpienie ([[Duhkha|dukkha]]), co kłóci się z pragnieniem nieśmiertelności i zadowolenia z życia taoistów.
 
== Kamasutra ==
{{dopracować|sekcja|źródła=2010-04}}
Mimo że te techniki uprawiania miłości pochodzą z Indii, [[kamasutra]] cieszyła się wielkim poparciem wśród taoistów. Wierzono, iż dzięki niej można osiągnąć lepsze zdrowie. Był to według nich także żywy przykład na działanie yin i yang. Aby energia mężczyzny mogła wzrosnąć, kobieta musiała osiągnąć fizyczne spełnienie.
 
== Przypisy ==
Anonimowy użytkownik