Preskryptywizm (językoznawstwo): Różnice pomiędzy wersjami

→‎Kryteria normotwórcze: info, powt., źródła/przypisy
(drobne techniczne)
(→‎Kryteria normotwórcze: info, powt., źródła/przypisy)
== Kryteria normotwórcze ==
Preskrypcja lingwistyczna może się odbywać w oparciu o poniższe kryteria i czynniki{{r|krynicki}}:
* zgodność danych [[jednostki językowe|jednostek językowychelementów]] z zasadami ekonomii językowej,
* funkcjonalność i precyzja [[semantyka (językoznawstwo)|semantyczna]] danych jednostek językowych,
* zgodność danej jednostki językowej z istniejącymi prawidłami [[syntagma]]tycznymi i [[paradygmat fleksyjny|paradygmatycznymi]],
* [[etymologia]] danego wyrazu bądź określenia,
* zasięg geograficzny danej jednostki językowej,
* stopień ugruntowania danejdanego jednostki mownejelementu w tradycji językowejjęzyka.
 
Zdarza się niekiedy, że w różnych [[kodyfikacja (językoznawstwo)|kodyfikacjach]] tego samego lub blisko spokrewnionych języków sankcjonuje się różne [[forma językowa|formy językowe]]. Na przykładzie [[język hiszpański|hiszpańskiego]], [[język angielski|angielskiego]] i [[języki słowiańskie|języków słowiańskich]]:
* wymowa typu [[seseo]] (zastępowanie głoski [<nowiki/>[[Spółgłoska szczelinowa międzyzębowa bezdźwięczna|θ]]] głoską [<nowiki/>[[Spółgłoska szczelinowa dziąsłowa bezdźwięczna|s]]]) ma status normatywnej w [[Ameryka Łacińska|Ameryce Łacińskiej]]; natomiast w [[Hiszpania|Hiszpanii]] kontynentalnej uchodzi za niestandardową{{r|seseo}},
* zjawisko [[voseo]] mieści się w normie literackiej [[Argentyna|Argentyny]], [[Paragwaj]]u i [[Urugwaj]]u; natomiast w pozostałych krajach Ameryki Łacińskiej ma charakter [[Regionalizm (językoznawstwo)|regionalny]]{{r|voseo}};
* podwójne zaprzeczenie jest upowszechnione w wielu językach europejskich, w angielszczyźnie jest to natomiast konstrukcja gwarowa, niefunkcjonująca w języku standardowym{{odn|Trudgill|Bauer|1998|s=120}};
* używanie wyrażenia „pisze” w znaczeniu „jest napisane” uważa się zwykle za wykraczające poza normy polskiego języka standardowego{{r|Kłosińska2015}}, niekiedy za dopuszczalne w jego niższym, [[styl potoczny|potocznym]] rejestrze{{r|Bańko}}; w literackiej słoweńszczyźnie identycznie składniowo konstrukcje (z użyciem {{k|sl|piše}}) są natomiast w pełni akceptowane{{r|slovar}}.
 
== Krytyka preskryptywizmu ==
Anonimowy użytkownik