Otwórz menu główne

Zmiany

Dodane 378 bajtów ,  4 miesiące temu
źródła/przypisy, drobne merytoryczne, linki zewnętrzne
Nowy Tomyśl leży w zachodniej części [[województwo wielkopolskie|województwa wielkopolskiego]], przy osi [[Warszawa]]-[[Poznań]]-[[Berlin]]. Przez gminę przebiega [[autostrada A2 (Polska)|autostrada A2]] oraz międzynarodowa [[linia kolejowa E 20]].
 
PrzezMiasto miejscowośćleży przepływana [[sandr]]owej [[Nizina Nowotomyska|Nizinie Nowotomyskiej]], w obniżeniu źródeł [[Szarka (dopływ Obry)|SzarkaSzarcy]], niewielka rzekai [[dorzecze OdryDojca|dorzecza OdryDojcy]], dopływdopływów jezior zbąszyńskich oraz rzeki [[Obra (rzeka)|Obry]]{{odn|Praca zbiorowa|1967|s=267-268}}.
 
== Historia ==
Pierwsze ślady osadnictwa na tych obszarach pochodzą sprzed 11 tys. lat (m.in. pozostałości grobów skrzynkowych koło [[Wytomyśl (wieś w województwie wielkopolskim)|Wytomyśla]] oraz smolarni pod [[Jastrzębsko Stare|Jastrzębskiem Starym]]).
 
Miejscowość Nowy Tomyśl powstało w XVIII wieku i jest jednym z najmłodszych miast Wielkopolski. W XVIII w. okolice Tomyśla zaczęli zagospodarowywać osadnicy [[olędrzy|olęderscy]], sprowadzani przez właścicieli tych ziem, rodzinę [[Szołdrscy|Szołdrskich]]. Wśród nowych mieszkańców dominowali [[protestantyzm|protestanccy]] Niemcy z [[Brandenburgia|Brandenburgii]], [[Śląsk]]a i [[Pomorze|Pomorza]], toteż wkrótce koniecznością stała się budowa [[zbór|zboru]] [[Ewangelicy|ewangelickiego]]. Świątynia powstała w osadzie ''nova colonia Glinki'' w 1780 r., a kilka lat później [[Feliks Szołdrski]] postanowił lokować koło kościoła nowe miasto{{Odn|Anders|1989|s=94}}.
 
Ostatecznie osadzie nadano prawa miejskie i nazwę Nowy Tomyśl 8 kwietnia 1786 r. przywilejem wydanym przez króla [[Stanisław August Poniatowski|Stanisława Augusta Poniatowskiego]]. Wieś dla odróżnienia nazwano [[Stary Tomyśl|Starym Tomyślem]].
 
Pod koniec XIX wieku było to jedyne miasto w Wielkopolsce bez [[Kościół łaciński|kościoła katolickiego]], a wszyscy katolicy należeli do parafii w odległym o 8&nbsp;km [[Wytomyśl (wieś w województwie wielkopolskim)|Wytomyślu]]<ref>{{cytuj pismo|czasopismo=Dziennik Poznański|oznaczenie=R. 33 nr 252|rok=4 listopada 1891}}</ref>. W 1905 r. Nowy Tomyśl liczył 1985 mieszkańców, z czego 86,1% stanowili Niemcy, 8,2% – Polacy, zaś Żydzi – 5,7%<ref>Gemeindelexikon für das Königreich Preußen. Heft 5. Provinz Posen. Berlin SW 1908.</ref>. Ludność niemiecka dominowała w mieście aż do lat 20. XX w.
 
W czasie zaborów w miescie funkcjonowały polskie organizacje i placówki jak Bank spółdzielczy oraz Towarzystwo Pożyczkowe{{odn|Praca zbiorowa|1967|s=267-268}}.
 
===Okres międzywojenny===