Encyklopedia Britannica: Różnice pomiędzy wersjami

Usunięte 44 bajty ,  6 miesięcy temu
WP:SK+ToS+mSI+Bn, drobne redakcyjne, drobne techniczne
(różne poprawki)
(WP:SK+ToS+mSI+Bn, drobne redakcyjne, drobne techniczne)
 
|tematyka = ogólna
|typ utworu = [[encyklopedia]]
|data powstania =
|pol: data wydania = 1997–2005
|pol: wydawca = Wydawnictwo Kurpisz
|pol: przekład =
|miejsce wydania =
|język = [[Język angielski|angielski]]
|data wydania = 1768–1771
|wydawca = Colin Macfarquhar i [[William Smellie]]
|poprzednia =
|następna =
|commons = Category:Encyclopædia Britannica
|wikiźródła =
|wikicytaty =
}}
'''Encyclopædia Britannica''' – [[język angielski|angielskojęzycznaanglojęzyczna]] [[encyklopedia]] powszechna wydana po raz pierwszy w latach 1768–1771 w [[Edynburg]]u przez Colina Macfarquhara i [[William Smellie|Williama Smellie'aSmellie’a]], a od 1901 wydawana w Stanach Zjednoczonych. Od 2012 wydawana tylko w wersji [[online]].
 
== Historia encyklopedii ==
[[Plik:EncycBrit1913.jpg|thumb|left|Reklama encyklopedii z 1913]]
Wydawana od XVIII wieku w [[Edynburg]]u, w przeciwieństwie do francuskiej ''[[Encyclopédie]]'' (1751–1766), na której się wzorowała, ''Encyclopædia Britannica'' była bardzo zachowawcza; późniejsze wydania były zwykle dedykowane monarchom. W 1870 wydawnictwo zostało przeniesione do Londynu. 11. edycja encyklopedii, wydana w 1911 wspólnie z [[Uniwersytet w Cambridge|Uniwersytetem w Cambridge]], uważana jest za klasyczne wydanie Encyklopedii Britanniki, reprezentujące sumę wiedzy dostępnej u progu XX wieku (znajduje się ona w [[Domena publiczna|domenie publicznej]] i jest rozwijana w ramach [[Projekt Gutenberg|projektu Gutenberg]] jako ''Project Gutenberg Encyclopedia''). Składa się na nią 29 tomów i 44 miliony wyrazów.
 
Po wydaniu 11. edycji [[Znak towarowy|znak handlowy]] i prawa do publikacji encyklopedii zostały sprzedane wydawnictwu Sears Roebuck z Chicago, które następnie w 1941 odstąpiło je [[Uniwersytet Chicagowski|Uniwersytetowi Chicagowskiemu]]. W styczniu 1996 wydawnictwo Encyclopædia Britannica Inc. zostało kupione przez szwajcarskiego milionera [[Jacqui Safra|Jacquiego Safrę]].
 
=== Obecnie ===
== Historia wydań ==
{| class="wikitable"
|-----
! Wydanie
! Data publikacji
! Objętość
! Redaktorzy
|-----
| align="right" | 1. || 1768–1771
| 3 tomy
| William Smellie
|-----
| align="right" | 2. || 1777–1784
| 10 tomów
| James Tytler
|-----
| align="right" | 3. || 1788–1797, sup. 1801
| 18 tomów i 2 suplementy
| Colin Macfarquhar i George Gleig
|-----
| align="right" | 4. || 1801–1809
| 20 tomów
| James Millar
|-----
| align="right" | 5. || 1815 || 20 tomów
| James Millar i Thomas Bonar
|-----
| align="right" | 6.
| 1820–1823, sup. 1815–1824
| 20 tomów i 6 suplementów<ref group="uwaga">Suplementy do wydań czwartego, piątego i szóstego Encyclopaedia Britannica. Zawierają wstępne rozważania na temat historii nauki.</ref>
| Charles Maclaren i Macvey Napier
|-----
| align="right" | 7. || 1830–1842
| 21 tomów
| Macvey Napier
|-----
| align="right" | 8. || 1853–1860
| 22 tomy<ref group="uwaga">Wydania ósme i czternaste zawierały osobne indeksy.</ref>
| Thomas Stewart Traill
|-----
| align="right" | 9. || 1875–1889
| 25 tomów<ref group="uwaga">Wydanie 9. zawierało artykuły autorstwa wybitnych osobistości tamtych czasów, na przykład artykuł [[James Clerk Maxwell|Jamesa Maxwella]] na temat elektryczności i magnetyzmu oraz [[William Thomson|Williama Thomsona]] (lorda Kelvina) na temat ciepła.</ref>
| Thomas Spencer Baynes (do 1880, później W. Robertson Smith)
|-----
| align="right" | 10. || 1902–1903
| wydanie 9. + 11 suplementów<ref group="uwaga">Wydanie 10. zawierało tom map i zbiorczy indeks tomów wydań 9. i 10.</ref>
| Sir Donald Mackenzie Wallace, Hugh Chisholm i Arthur T. Hadley z pomocą Franklina H. Hoopera
|-----
| align="right" | 11.
| 1910–1911 || 29 tomów
| Hugh Chisholm
|-----
| align="right" | 12. || 1921–1922
| wydanie 11. + 3 suplementy<ref group="uwaga">Tomy 30–32 ''Nowe tomy stanowią, w połączeniu z dwudziestoma dziewięcioma tomami wydania jedenastego, wydanie dwunaste.''</ref>
| Hugh Chisholm
|-----
| align="right" | 13. || 1926 || wydanie 11. + 3 suplementy<ref group="uwaga">Suplement ten zastąpił poprzedni suplement: ''Trzy nowe tomy suplementu stanowią, wraz z tomami najnowszego wydania, wydanie trzynaste.''</ref>
| James Louis Garvin
|-----
| align="right" | 14. || 1929–1973
| 24 tomy<ref group="uwaga">Wydanie to było pierwszym, które było uaktualniane (zazwyczaj corocznie).</ref>
| James Louis Garvin z pomocą Franklina H. Hoopera
|-----
| align="right" rowspan=2 | 15. || 1974–1984
| 30 tomów<ref group="uwaga">Wydanie 15. (nazwane „Britannica 3”) zostało wydane jako wiele zbiorów: 10-tomowa ''Micropædia'' (zawierająca krótkie artykuły i służąca za indeks), 19-tomowa ''Macropædia'' oraz ''Propædia''.</ref>
| Mortimer J. Adler, William Benton i Charles E. Swanson
|-----
| | 1985–2010 || 32 tomy<ref group="uwaga">W roku 1985 system wydań został zmodyfikowany – ''Micropædia'' przestała służyć za indeks. Zamiast tego zostały dodane dwa osobne tomy indeksu. Artykuły zbioru ''Macropædia'' zostały skonsolidowane w mniejszej liczbie bardziej rozbudowanych (na przykład osobne artykuły o 50 stanach Stanów Zjednoczonych zostały włączone do artykułu „Stany Zjednoczone Ameryki”), przy czym niektóre artykuły średniej wielkości zostały przeniesione do ''Micropædii''.</ref>
|
|}
 
== Edycja polska ==
Encyklopedia Britannica w wersji polskiej była wydawana przez Wydawnictwo Kurpisz w latach 1997–2005 pod tytułem „Britannica – edycja polska” i – wraz z suplementami – obejmowała 49 tomów<ref>Britannica – edycja polska, t. 1–49 (wraz z suplementem), Kurpisz Poznań 1997–2005.</ref>.
 
== Uwagi ==
{{Uwagi}}
 
== Przypisy ==
{{Przypisy}}
[[Kategoria:Utwory literackie z 1768]]
[[Kategoria:Kultura Wielkiej Brytanii]]
[[Kategoria:Literatura anglojęzyczna]]
53 771

edycji