Brygada Świętokrzyska: Różnice pomiędzy wersjami

Usunięte 4383 bajty ,  11 miesięcy temu
m
Anulowanie wersji 57267892 autorstwa Andrzej1993 (dyskusja) niewiarygodne źródła
(Anulowanie wersji 57265273 autorstwa PatLover (dyskusja) Kolego, w dyskusji z administratorem udowodniłem, że źródła, na które się powołujcie NIE POTWIERDZAJĄ wersji wydarzeń, do których zostały podane. Wandalizmem jest kasowanie edycji, która Ci się nie podoba - mimo bogatego materiału źródłowego.)
Znacznik: Anulowanie edycji
m (Anulowanie wersji 57267892 autorstwa Andrzej1993 (dyskusja) niewiarygodne źródła)
Znacznik: Anulowanie edycji
* 17 lipca 1944 – kilkugodzinny atak 204 pułku NSZ w sile około 500 ludzi dowodzony przez ppłk „Kmicica” pod [[Skrobaczów|Skrobaczowem]] na oddziały AL i [[Bataliony Chłopskie|Batalionów Chłopskich]] liczące około 100 ludzi. Oddziałem BCh [[Józef Maślanka (minister)|Józefa Maślanki]] pod jego nieobecność dowodził [[Kazimierz Orczykowski]], natomiast oddziałem AL kpt. [[Zygmunt Bieszczanin]] „Adam”{{odn|Partyzantka na Kielecczyźnie 1939–1945|1967|s=370,}}. Oddział AL po kilkugodzinnej walce wycofał się wraz z większością partyzantów BCh; rozbrojono i wychłostano 6 (w innej wersji 12) żołnierzy BCh. Usłyszawszy strzelaninę Maślanka zmobilizował placówki BCh i zaatakował NSZ od tyłu co spowodowało odwrót pułku. Zginął jeden żołnierz NSZ i czterech członków AL i BCH.
{{osobny artykuł|Potyczka pod Skrobaczowem}}
* 16 sierpnia 1944 - akcja w rejonie [[Krzepin]]a przeciwko oddziałowi AL [[Stanisław Olczyk (partyzant)|Stanisława Olczyka]] ps. „Garbaty”; okazało się, że oddział opuścił biwak, natomiast zaatakowano i rozbrojono współpracujący z AL oddział Batalionów Chłopskich [[Bolesława Kozłowskiego]] ps. „Wiara”. Po stwierdzeniu pomyłki oddział BCh wypuszczono i zwrócono broń<ref>Kamil Detka, ''Militarne i polityczne aspekty funkcjonowania Brygady Świętokrzyskiej NSZ w latach 1944-1945 i powojenne losy jej żołnierzy'', Zeszyty Historyczne - Kombatanci Ziemi Świętokrzyskiej, Zeszyt 5, s. 21</ref>. Wg Bogdana Hillebrandta, „Wiara” zaalarmował przez łączników władze BCh, które zarządziły alarmową koncentrację swoich oddziałów koło Psar, wzięto też jako zakładników kilku właścicieli majątków ziemskich związanych z NSZ – po pertraktacjach z NSZ oddział zwolniono a BCh zwolniło zakładników – zginęło jednak 2 żołnierzy BCh z oddziału „Wiary”<ref>„Bogdan Hillebrandt, ''Partyzantka na Kielecczyźnie''MON, Warszawa 1967, s. 381.</ref>;.
{{Osobny artykuł|Potyczka pod Krzepinem}}
* 24 sierpnia akcja w rejonie [[Fanisławice|Fanisławic]] przeciwko [[2 Brygada AL „Świt”|2 Brygadzie AL „Świt”]] pod dowództwem [[Tadeusz Maj (pułkownik)|Tadeusza Maja]] ps. „Łokietek”, którzy wysadzili pociąg cywilny i ograbili polskich pasażerów<ref>Kamil Detka, ''Militarne i polityczne aspekty funkcjonowania Brygady Świętokrzyskiej NSZ w latach 1944-1945 i powojenne losy jej żołnierzy'', Zeszyty Historyczne - Kombatanci Ziemi Świętokrzyskiej, Zeszyt 5, s. 23</ref>. Popo otoczeniu gajówki, w której spodziewano się partyzantów komunistycznych, doszło do wymiany ognia, podczas której 2 AL-owców i gajowy Wozniak AK-owiec zginęło, a 1 został ranny, okazało się, że reszta oddziału AL przebywała w innym miejscu, zdobyto natomiast tabory Brygady AL „Świt”, w tym: 3 pistolety maszynowe, 1 karabin ppanc. i amunicję;
* Tego samego dnia w lasach między [[Oleszno (województwo świętokrzyskie)|Olesznem]] a Lasocinem oddział Władysława Kołacińskiego ps. „Żbik”, wracając spod Fanisławic, natknął się i rozbroił oddział AL [[Jan Okrutny|Jana Okrutnego]] ps. „Zaręba”, wziętych do niewoli 32 partyzantów komunistycznych i radzieckich skoczków zwolniono;
* 8 września zlikwidowanie w rejonie wsi [[Rząbiec]] oddziału AL [[Tadeusz Grochal|Tadeusza Grochala]] ps. „Tadek Biały” oraz grupy radzieckiego wywiadu wojskowego pod dowództwem Iwana Iwanowicza Karawajewa. Po krótkiej wymianie strzałów pomiędzy grupą aprowizacyjną AL a patrolem Brygady przysłane na miejsce starcia posiłki AL pojmałyzatrzymały złożony z 12<ref>Kamil Detka, ''Militarne i polityczne aspekty funkcjonowania Brygady Świętokrzyskiej NSZ w latach 1944-1945 i powojenne losy jej żołnierzy'', Zeszyty Historyczne - Kombatanci Ziemi Świętokrzyskiej, Zeszyt 5, s. 26</ref>9 żołnierzy patrol pod dowództwem ppor. [[Franciszek Bajcer|Franciszka Bajcera]] ps. „Sanowski”. Jednemu z żołnierzy patrolu udało się uciec i poinformować o sytuacji dowództwo Brygady, resztę oddziału NSZ zaczęła przesłuchiwać grupa działaczy PPR, znajdująca się w szeregach AL. Według źródeł AL, Grochal miał zaoferować najpierw zwolnienie jeńców. Następnie doszło do ataku Brygady, w wyniku którego całkowicie rozbito oddział AL – według meldunku NSZ zginęło 34 komunistów, rannych 30, a 67 bolszewików dostało się do niewoli (1030 żołnierzy radzieckich wraz z T. Grochalem i I. I. Karawajewem zdołała wycofać się, zbiegł także dowódca PPR Tadeusz Grochal „Biały”). Do niewoli dostało się także 40 Polaków, członków AL – część z nich zwolniono, a kilkunastu wstąpiło do Brygady Świętokrzyskiej<ref name="autonazwa1">Marek J. Chodakiewicz, Piotr Gontarczyk, Leszek Żebrowski ''Tajne oblicze GL-AL i PPR. Dokumenty'' Burchard Edition, Warszawa, 1999, {{ISBN|83-87654-03-5}}, tom 3, s. 248.</ref>. Jeńcy z NSZ w momencie uwolnienia stali nad wykopanymi przez siebie grobami<ref>Kamil Detka, ''Militarne i polityczne aspekty funkcjonowania Brygady Świętokrzyskiej NSZ w latach 1944-1945 i powojenne losy jej żołnierzy'', Zeszyty Historyczne - Kombatanci Ziemi Świętokrzyskiej, Zeszyt 5, s. 26</ref> Według wersji NSZ, wśród jeńców radzieckich doszło po pojmaniu do buntu, w czasie jego tłumienia zostałozginęło ciężko3 rannychżołnierzy 4NSZ, (dwóch3 późniejzostało zmarło)ciężko żołnierzy NSZ,rannych a 67 partyzantów radzieckich zostało zabitych. Z kolei według źródeł AL, w potyczce po Rząbcem zginęło 16 członków AL, a 32 pozostałych i 73 partyzantów radzieckich dostało się w ręce Brygady – według AL kilku oficerów radzieckich i radiotelegrafistów wyselekcjonowanych wśród jeńców miano przekazać Gestapo<ref>Antoni Szacki, jednak''Byłem wersjadowódcą taBrygady nieŚwiętokrzyskiej zostałaNSZ'', potwierdzonaMireki Warszawa Kraków 2014, s. 152.</ref>. Według innych źródeł<ref>Rafał Wnuk „Brygada Świętokrzyska. Zakłamana legenda”, „aleHistoria”</ref> partyzanci radzieccy zostali zabici podczas ucieczki podjętej gdy zorientowali się, że są prowadzeni na egzekucję. Szef placówki Sipo w Kielcach stwierdził w raporcie z 30 września do komendanta Sipo i SD w dystrykcie Radom Ilmera: „W toku rozpracowania grup komunistycznych w dniu 8 września została zniszczona duża banda komunistyczna w rejonie Włoszczowy”. W dalszym ciągu raportu są cytowane zeznania jeńców ujętych w toku tej akcji i przekazanych Gestapo. Z uznaniem przyjął tę akcję także Wyższy Dowódca SS i Policji w GG Obergruppenführer Koppe, który dokładnie poinformował o jej rezultatach akcji, stratach Karawajewa i „Tadka Białego” oraz zdobyczach NSZ swoje władze zwierzchnie w sprawozdaniu miesięcznym za wrzesień. Podał też dane o powstaniu, strukturze organizacyjnej i składzie Brygady. 4 jeńców – Polaków, w tym łączniczkę AL, którym udowodniono bandytyzmwedług (przesłuchanoNSZ m.in. miejscową ludność<ref>https://echodnia.eu/swietokrzyskie/bitwa-partyzancka-pod-rzabcem-tak-bylo-naprawde/ar/10617864</ref><ref>https://www.nsz.com.pl/index.php/wspomnienia/186-antoni-bohun-dbrowski-bitwa-pod-rzbcem</ref>bandytyzm – rozstrzelano, 13 pozostałych wcielono do Brygady, zaś resztę uwolniono; zdobyto 2 ckm, 1 granatnik, 2 karabiny ppanc., 50 pistoletów maszynowych, 120 kb, 20 pistoletów, radiostację i dużą ilość amunicji<ref>„Bogdan Hillebrandt, ''Partyzantka na Kielecczyźnie''MON, Warszawa 1967, s. 465.</ref>.
{{osobny artykuł|Bitwa pod Rząbcem}}
* W połowie października oddziały Brygady przeszły na obszar powiatu radomszczańskiego. Zajmowały się głównie zwalczaniem niewielkich oddziałów Armii Ludowej i skoczków radzieckich, m.in. 13 października zlikwidowano porywający zakładników<ref>Kamil Detka, ''Militarne i polityczne aspekty funkcjonowania Brygady Świętokrzyskiej NSZ w latach 1944-1945 i powojenne losy jej żołnierzy'', Zeszyty Historyczne - Kombatanci Ziemi Świętokrzyskiej, Zeszyt 5, s. 30</ref> oddział AL [[Stanisław Wilk (żołnierz)|Stanisława Wilka]] ps. „Sarna”, działający w rejonie [[Sekursk]]a oraz zniszczono pod [[Soborzyce|Soborzycami]] radziecką radiostację, której załoga, nie chcąc się poddać, zginęła w płonącej stodole. Wyłapywano i zabijano również pojedynczych członków AL i PPR, co skutecznie sparaliżowało działalność komunistów w tym rejonie;
* 18 listopada oddziały Brygady powróciły do Lasocina, gdzie obozowały do połowy grudnia. W tym czasie prowadzono głównie akcje aprowizacyjne i zwalczano okoliczne oddziały Armii Ludowej{{fakt}};
* 18 grudnia zaatakowano i zniszczono we wsi [[Krzelów (województwo świętokrzyskie)|Krzelów]] grupę radzieckich partyzantów z oddziału [[NKWD]] „Awangarda” pod dowództwem lejtnanta Wasyla Lukianowicza Tichonina ps. „Wasyl”;
* Tego samego dnia pod [[Marcinkowice (powiat miechowski)|Marcinkowicami]] 204. pp został zaatakowany przez oddział własowców, których powstrzymano i zmuszono do ucieczki kosztem 1 rannego. Wzięto do niewoli kilkunastu jeńców;
* Tego samego dnia zniszczono niezidentyfikowany oddział komunistyczny w rejonie wsi Węgrzynów i Obiechów, który rabował miejscową ludność cywilną<ref>Kamil Detka, ''Militarne i polityczne aspekty funkcjonowania Brygady Świętokrzyskiej NSZ w latach 1944-1945 i powojenne losy jej żołnierzy'', Zeszyty Historyczne - Kombatanci Ziemi Świętokrzyskiej, Zeszyt 5, s. 33-34</ref>
* 21 grudnia Brygada przeszła w rejon wsi [[Maciejów (województwo małopolskie)|Nowy Maciejów]] – [[Giebułtów (powiat miechowski)|Giebułtów]], gdzie stacjonowała do chwili wyruszenia na Zachód.
 
W tym czasie Brygada była często odwiedzana przez przedstawicieli najwyższych władz NSZ i Grupy „Szańca”, m.in. 13 sierpnia przybył [[Antoni Goerne]], który przebywał w Brygadzie do października, 31 sierpnia przyjechali płk [[Zygmunt Broniewski]] ps. „Bogucki”, inspektor NSZ – Zachód, a od 20 października nowy Komendant Główny NSZ oraz Kazimierz Gluziński, przewodniczący Rady Politycznej NSZ – Zachód, z okazji obchodów rocznicy [[Powstanie listopadowe|powstania listopadowego]] ponownie płk Z. Broniewski, K. Gluziński i [[Jerzy Iłłakowicz]] ps. „Zawisza”. W ramach Brygady Świętokrzyskiej prowadzono też działalność oświatowo-kulturalną, prowadzono wykłady i odczyty, wydawano od sierpnia 1944 własne pismo pt. [[W marszu i boju|„W marszu i boju”]].
Brygada podejmowała także starcia z Niemcami,
* 22 lipca 1944 – starcie pod [[Czarnocin (województwo świętokrzyskie)|Czarnocinem]] wspólnie z BCh z oddziałem żandarmerii niemieckiej i [[Schutzstaffel|SS]]; wzięto do niewoli Sturmbannführera SS i 14 żandarmów, zabito 2 SS-manów, uwolniono więźniów z posterunku żandarmerii. Po pisemnym zapewnieniu oficera SS, że ludność Czarnocina nie będzie represjonowana, jeńcy zostali zwolnieni. Poza tym zdobyto duże ilości broni i amunicji.
* 9 sierpnia 60 partyzantów kpt. Mariana Kaczmarskiego ps. Dymsza i ppor. Henryka Figuro-Podorskiego ps. Step rozbiło niemiecką kolumnę zmotoryzowaną, niszcząc 4 pojazdy i zabijając 19 Niemców, tracąc jednego żołnierza. Zdobyto spore ilości zaopatrzenia i broni<ref>Kamil Detka, ''Militarne i polityczne aspekty funkcjonowania Brygady Świętokrzyskiej NSZ w latach 1944-1945 i powojenne losy jej żołnierzy'', Zeszyty Historyczne - Kombatanci Ziemi Świętokrzyskiej, Zeszyt 5, s. 14</ref>;
* 18 sierpnia oddział por. Władysława Kołacińskiego ps. „Żbik” rozbroił Niemców z SS i [[Sturmabteilung|SA]] oraz Ukraińców jadących na 2 furmankach, rozstrzelano 9 jeńców;
* 20 sierpnia oddziały Brygady obsadziły [[Kurzelów]], a następnie przeniosły się w rejon [[Włoszczowa|Włoszczowy]] i [[Przedborze|Przedborza]], pod wsią [[Brzeście (powiat pińczowski)|Brzeście]] zaatakowano niemiecką kolumnę samochodową, w wyniku czego zdobyto 1 samochód, 300 karabinów produkcji belgijskiej, duże ilości amunicji, 2 pistolety maszynowe i 20 granatów;
* 21 sierpnia oddział kpt. Henryka Karopowicza ps. „Rusin” zajął stację kolejową [[Żelisławice (województwo świętokrzyskie)|Żelisławice]], zdobywając 15 karabinów i amunicję, wziętych do niewoli 15 kolejarzy niemieckich wypuszczono;
* 2022 sierpnia oddziały Brygady obsadziły [[Kurzelów]], a następnie przeniosły się w rejon [[Włoszczowa|Włoszczowy]] i [[Przedborze|Przedborza]], pod wsią [[Brzeście (powiat pińczowski)|Brzeście]] zaatakowano niemiecką kolumnę samochodową, w wyniku czego zdobyto 1 samochód, ok. 200 lub 300 karabinów produkcji belgijskiej, duże ilości amunicji, 2 pistolety maszynowe i 20 granatów;
* 23 sierpnia doszło we wsi [[Ostrów (powiat kielecki)|Ostrów]] do starcia z patrolem niemiecko-ukraińskim, zginęło 6 żołnierzy Brygady, a patrol wycofał się w kierunku [[Krasocin]]a;
* 23 sierpnia na południe od Raszkowa dwie kompanie z 204. pułku przeprowadziły zasadzkę na niemiecką ekspedycję przeciwpartyzancką, zabijającą żołnierzy AK. W wyniku walki zginęło 40 Niemców, 13 dostało się do niewoli. Straty Brygady wyniosły 6 ludzi<ref>Kamil Detka, ''Militarne i polityczne aspekty funkcjonowania Brygady Świętokrzyskiej NSZ w latach 1944-1945 i powojenne losy jej żołnierzy'', Zeszyty Historyczne - Kombatanci Ziemi Świętokrzyskiej, Zeszyt 5, s. 23</ref>
* 27 sierpnia całość sił Brygady, stacjonującej we wsiach [[Kaniów (województwo świętokrzyskie)|Kaniów]] i [[Jasiów]], stoczyła walkę z Niemcami wspartymi przez pociąg pancerny, 202. pp wycofał się, natomiast 204. pp zajął pozycje obronne, spodziewając się ataku garnizonu niemieckiego stacjonującego w pobliskim [[Zagnańsk]]u, kiedy ten nie nastąpił, a pociąg pancerny po półgodzinnym ostrzale wycofał się, 204. pp odmaszerował do nowego miejsca postoju we wsi [[Borowa Góra (województwo świętokrzyskie)|Borowa Góra]];
* 1 września patrol aprowizacyjny Brygady pod dowództwem sierż. [[Aleksander Wilczyński|Aleksandra Wilczyńskiego]] ps. „Wilk” natknął się w [[Radoszyce|Radoszycach]] na ok. 10050-osobowy niemiecki oddział ekspedycyjny, dysponujący czterema samochodami i wozem pancernym<ref>Kamil Detka, ''Militarne i polityczne aspekty funkcjonowania Brygady Świętokrzyskiej NSZ w latach 1944-1945 i powojenne losy jej żołnierzy'', Zeszyty Historyczne - Kombatanci Ziemi Świętokrzyskiej, Zeszyt 5, s. 25</ref>. Ostrzelanoostrzelano Niemców, którzy wycofali się z miasteczka, po kilkugodzinnej walce oddział NSZ wycofał się, walkę z Niemcami dokończyły oddziały 2. batalionu [[3 Pułk Piechoty Legionów|3 Pułku Piechoty AK]], ogółem Niemcy stracili 19 zabitych. Źródła{{fakt}} AK negują udział NSZ w tej walce i rzekome „dokończenie” kilkugodzinnej walki NSZ przez AK.
* 12 września oddział ppor. [[Edward Chmielewski|Edwarda Chmielewskiego]] ps. „Zbigniew” stoczył w okolicy [[Raszków|Raszkowa]] zwycięską potyczkę z patrolem turkiestańskiego batalionu [[Wehrmacht]]u, zabijając 1 wroga i biorąc 11 jeńców, których potem zwolniono;
* 15 września w rejonie wsi [[Szyce (województwo śląskie)|Szyce]] oddział 202. pp rozbroił 5 Niemców, których puszczono wolno, następnie ostrzelano niemiecki samochód na drodze [[Szczekociny]] – [[Pilica (województwo śląskie)|Pilica]], który jednak zdążył odjechać;
* 20 września oddziały Brygady, stacjonujące w [[Caców|Cacowie]], stoczyły bitwę z silnym oddziałem Niemców w sile ok. 400 żołnierzy [[Luftwaffe]] i ok. 100 żandarmów wspieranych przez lotnictwo. W dniu 19 września oddział [[2 Dywizja Piechoty Legionów Armii Krajowej|2 Dywizji Piechoty Legionów Armii Krajowej]] zaatakował w tej wsi niemiecki samochód, a później odmaszerował do Radoszyc – jeden z Niemców zbiegł i następnego dnia sprowadził obławę. W nocy do Cacowa nadeszła Brygada. Przeciwko oddziałowi lotników wysłano 202. pp z zadaniem urządzenia zasadzki, a przeciwko żandarmom – kompanię szkolną, która miała ich powstrzymać w czasie przekraczania mostu na [[Nida (dopływ Wisły)|Nidzie]]. Oba oddziały niemieckie zostały powstrzymane – krótkie starcie z motocyklistami stoczył 202 pułk. Natomiast 204. pp wraz z taborami został w Cacowie ostrzelany i zbombardowany przez samolot niemiecki, ale bez większych szkód. Wieczorem Brygada oderwała się od Niemców i po przeprawie przez Nidę udała się w kierunku majątku Lasocin. Ogółem straciła 3 zabitych i 5 rannych. Straty niemieckie wynosiły nieznane<ref>Kamil1 Detka, ''Militarnezabity i polityczne aspekty funkcjonowania Brygady Świętokrzyskiej NSZ w latach 1944-1945 i powojenne losy jej żołnierzy'', Zeszyty Historyczne - Kombatanci Ziemi Świętokrzyskiej, Zeszyt 5, s.1 28</ref>ranny;
* Prowadzono także starcia z niewielkimi oddziałami niemieckimi i własowców, m.in. zdobywając 4 listopada w rejonie [[Myśliczów|Myśliczowa]] haubicę ze 100 pociskami;
* 12 listopada doszło pod wsią [[Krępa (województwo świętokrzyskie)|Krępa]] do starcia z oddziałem niemieckiej straży granicznej liczącym ok. 120100 żołnierzy, w wyniku czego kilkudziesięciukilku Niemców zostało zabitych i rannych, zdobyto kilka samochodów z granatami i amunicją<ref>Kamil Detka, ''Militarne i polityczne aspekty funkcjonowania Brygady Świętokrzyskiej NSZ w latach 1944-1945 i powojenne losy jej żołnierzy'', Zeszyty Historyczne - Kombatanci Ziemi Świętokrzyskiej, Zeszyt 5,też s.trochę 32</ref>broni;
* 19 grudnia pod Kurzelowem oddział kpt. Władysława Kołacińskiego ps. „Żbik” zaatakował oddział niemieckich saperów, zabijając 4 Niemców;
* 17 listopada oddział kpt. Stanisława Grabdy „Bema” zniszczył dwie niemieckie haubice 100 mm<ref>Kamil Detka, ''Militarne i polityczne aspekty funkcjonowania Brygady Świętokrzyskiej NSZ w latach 1944-1945 i powojenne losy jej żołnierzy'', Zeszyty Historyczne - Kombatanci Ziemi Świętokrzyskiej, Zeszyt 5, s. 32</ref>;
* 22 listopada oddział kpt. Władysława Kołacińskiego ps. „Żbik” uderzył na niemiecki magazyn zaopatrzeniowy we Włoszczowie<ref>Kamil Detka, ''Militarne i polityczne aspekty funkcjonowania Brygady Świętokrzyskiej NSZ w latach 1944-1945 i powojenne losy jej żołnierzy'', Zeszyty Historyczne - Kombatanci Ziemi Świętokrzyskiej, Zeszyt 5, s. 32</ref>;
* 19 grudnia pod Kurzelowem oddział kpt. Władysława Kołacińskiego ps. „Żbik” zaatakował oddział niemieckich saperów, zabijając 4 Niemców;
* 20 grudnia pod [[Marcinkowice (powiat miechowski)|Marcinkowicami]] 204. pp został zaatakowany przez liczący 200 ludzi oddział własowców, których powstrzymano i zmuszono do ucieczki kosztem 1 rannego. Zabito 30 żołnierzy wroga, 40 wzięto do niewoli<ref>Kamil Detka, ''Militarne i polityczne aspekty funkcjonowania Brygady Świętokrzyskiej NSZ w latach 1944-1945 i powojenne losy jej żołnierzy'', Zeszyty Historyczne - Kombatanci Ziemi Świętokrzyskiej, Zeszyt 5, s. 34</ref>. Jeńcy zeznali, że brali udział w tłumieniu [[Powstanie Warszawskie|Powstania Warszawskiego]].
 
== Relacje z Armią Krajową ==
1479

edycji