Otwórz menu główne

Zmiany

Usunięte 20 bajtów ,  3 miesiące temu
wikizacja, drobne redakcyjne, galeria-drobne techniczne, WP:SK
}}
 
'''Pałac arcybiskupi w Poznaniu''' – pałac usytuowany na wyspie [[Ostrów Tumski w Poznaniu|Ostrów Tumski]] ([[Stare Miasto w Poznaniu|Stare Miasto]]) przy [[Ulica Ostrów Tumski w Poznaniu|ul. Ostrów Tumski]] 1 w [[Poznań|Poznaniu]]. Siedziba [[Biskupi poznańscy|poznańskich biskupów]] (od 1821 arcybiskupów). Od 22 lutego 1960 pałac jest obiektem wpisanym do [[Rejestr zabytków|rejestru zabytków]]<ref>{{Cytuj |tytuł = Rejestr zabytków {{!}} Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Poznaniu |data dostępu = 2018-09-04 |opublikowany = poznan.wuoz.gov.pl |url = http://poznan.wuoz.gov.pl/rejestr-zabytkow |język = pl}}</ref>.
 
== Historia ==
Najstarsza wzmianka dotycząca poznańskiej siedziby wzniesionej przez biskupa [[Wojciech Jastrzębiec|Wojciecha Jastrzębca]] pochodzi z 1404. Za czasów biskupa [[Andrzej z Bnina|Andrzeja z Bnina]] dwór został rozbudowany. W latach 1505-15081505–1508 dobudowano drugie skrzydło od strony [[Cybina|Cybiny]] z fundacji biskupa [[Jan Lubrański|Jana Lubrańskiego]]. W połowie XVI w. kolejnej przebudowy dokonał biskup [[Andrzej Czarnkowski]]. Rezydencja zniszczona w czasie [[Potop szwedzki|potopu szwedzkiego]], została odbudowana przez biskupów [[Wojciech Tolibowski|Wojciecha Tolibowskiego]] i [[Stefan Wierzbowski|Stefana Wierzbowskiego]]. Podczas [[III wojna północna|wojny północnej]] dwór popadł w ruinę i został odbudowany i przebudowany za czasów biskupa [[Jan Joachim Tarło|Jana Tarły]] w 1730 według projektu [[Pompeo Ferrari|Pompeo Ferrariego]]ego na [[Barok|barokowybarok]]owy pałac. Kolejne poważniejsze przebudowy miały miejsce w latach 1827-18301827–1830 oraz w II połowie XIX w. W okresie międzywojennym odbudowano jedno ze skrzydeł pałacu, zniszczone w okresie [[Powódź|powodzi]] z roku 1760<ref>{{Cytuj |tytuł = Poznań – Pałac Arcybiskupi « Zamki Rotmanka |data dostępu = 2018-09-03 |opublikowany = zamki.rotmanka.com |url = http://zamki.rotmanka.com/portfolio/poznan-palac-arcybiskupi}}</ref>. 
 
== Opis ==
Pałac znajduje się na terenie rezydencji arcybiskupiej. Rezydencję tworzy położony przed pałacem od strony zachodniej reprezentacyjny dziedziniec, połączone z nim dawne zabudowania gospodarcze od wschodu i południa oraz ogród po stronie południowej<ref>{{Cytuj |tytuł = Pałac arcybiskupi, Poznań - Zabytek.pl |data dostępu = 2018-09-03 |opublikowany = zabytek.pl |url = https://zabytek.pl/pl/obiekty/palac-arcybiskupi-4528 |język = pl}}</ref>. Budynek pałacu zajmuje późnoklasycystyczne skrzydło zachodnie, które swój obecny wygląd zawdzięcza przebudowie dokonanej w latach 1852-18541852–1854 z inicjatywy arcybiskupa [[Leon Przyłuski|Leona Przyłuskiego]], wg projektu którego autorstwo przypisuje się Juliuszowi Salkowskiemu lub [[Gustav Schultz|Gustavowi Schultzowi]], zmodyfikowanego przez Karla Heinricha Schinkla. Wejście do budynku prowadzi przez balkonowy [[portyk]], w którym wykorzystano wtórnie [[Porządek joński|kolumny jońskie]] z 1829. Pod portykiem umiejscowiono dwie marmurowe rzeźby świętego Piotra i Pawła, wykonane w latach 1864-18651864–1865 przez [[Oskar Sosnowski|Oskara Sosnowskiego]] w Rzymie. Do 1945 znajdowały się po bokach głównego ołtarza w [[Bazylika archikatedralna Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Poznaniu|katedrze poznańskiej]]. W skrzydle północnym, wzniesionym na reliktach murów z XV i XVI w. znajduje się klasycystyczna brama, z wielkim dwukolumnowym portykiem z końca XVIII w. Skrzydło to mieści m.in. Metropolitalny Sąd Duchowny. Krótkie skrzydło wschodnie powstało na początku XX w<ref>{{Cytuj |tytuł = Pałac Arcybiskupi (Ostrów Tumski 1) - Turystyka - Poznan.pl |data dostępu = 2018-09-03 |opublikowany = www.poznan.pl |url = http://www.poznan.pl/mim/turystyka/palac-arcybiskupi-ostrow-tumski-1,p,37,51,99.html}}</ref>.
 
== Figura św. Jana Nepomucena ==
Na skwerze przed pałacem stoi późnobarokowa figura [[Jan Nepomucen|św. Jana Nepomucena]] ustawiona na [[Rokoko|rokokowymrokoko]]wym cokole. W 1957 została przeniesiona tu z [[Kobylepole|Kobylegopola]]. Do 1957 stała przed [[Pałac Mycielskich w Kobylepolu w Poznaniu|pałacem]] [[Mycielscy herbu Dołęga|Mycielskich]] (zniszczonym podczas II wojny światowej) naw KobylympoluKobylimpolu. Figura św. Jana Nepomucena wykonana w 1694 z piaskowca, została ufundowana przez Franciszka Skaławskiego. Odnowiona w 1890 przez hrabiego [[Józef Mycielski (historyk)|Józefa Mycielskiego]], ówczesnego właściciela Kobylegopola. <ref>{{Cytuj |tytuł = kubagerdotcom |data dostępu = 2018-09-03 |opublikowany = kubagerdotcom |url = https://kubagerdotcom.wordpress.com/page/1}}</ref>.
 
== Galeria ==
<gallery mode="nolinespacked" widths="200150" heights="200150" perrow="3">
Plik:Pałac Arcybiskupi w Poznaniu 02.jpg|Widok od północy, ul. Ostrów Tumski
Plik:Pałac Arcybiskupi w Poznaniu 03.jpg|Widok od wschodu, ul. Zagórze