Koralowce: Różnice pomiędzy wersjami

Usunięte 256 bajtów ,  9 miesięcy temu
drobne techniczne i red.
(drobne techniczne i red.)
}}
 
'''Koralowce''' (Anthozoa, z [[język grecki|{{gr.]] |''anthos''}} – kwiat‘kwiat’ + {{j|el|''zoon''}} ‘zwierzę’zwierzę, kwiatozwierz‘kwiatozwierz’) – gromada wyłącznie morskich, skałotwórczych [[Parzydełkowce|parzydełkowców]] (Cnidaria) występujących jedynie pod postacią [[polip (biologia)|polipu]], zwykle [[kolonia (biologia)|kolonijnie]], na niewielkich głębokościach, przytwierdzonych do dna morskiego, głównie w strefie ciepłej i gorącej, w dobrze naświetlonych i natlenionych wodach. W zapisie kopalnym znane sąwystępują od [[kambr]]u. Do najbardziej znanych przedstawicieli koralowców należą m.in.: koral czerwony (''Corallium rubrum''), zwany również szlachetnym, rafotwórcze [[korale madreporowe]] (Madreporaria) oraz [[Alcyonium|koral korkowiec]] (''Alcyonium palmatum''). W polskiej strefie [[Morze Bałtyckie|Bałtyku]] odnotowano 2dwa rzadko spotykane gatunki [[ukwiały|ukwiałów]]: [[ukwiał tęgoczułki]] i [[ukwiałek arkoński]]. PonadtoW w [[Morze Bałtyckie|Bałtyku]] żyje również kolonijna [[piórówka świecąca]]<ref>{{Cytuj książkę | tytuł= Mały słownik zoologiczny. Bezkręgowce | data= 1976 | wydawca= [[Wiedza Powszechna]] | miejsce= Warszawa | strony= 238-239238–239}}</ref>. Trwałe struktury wapienne wytwarzane przez koralowce są podstawą do powstawania nowego [[ekosystem]]u znanego jako [[rafa koralowa|rafy koralowej]].
 
== Cechy diagnostyczne ==
Badania morfologiczne oraz analizy filogenetyczne wskazują na co najmniej trzy [[apomorfia|apomorfie]] koralowców<ref name="Collins">{{cytuj pismo|autor=Daly et al|tytuł=The phylum Cnidaria: A review of phylogenetic patterns and diversity three hundred years after Linneaeus|czasopismo=Zootaxa |wolumin=1668|strony=127-182127–182|język=en|data=2007}}</ref>:
* przełyk, jelito przednie (''actinopharynx'', odpowiednik [[stomodeum]])
* syfonoglif (''siphonoglyph'') – orzęsiona rynienka na jednym lub obydwu bokach gardzieli,
* mezenterie (''mesenterium'') – rodzaj [[Krezka|krezki]] – wolne krawędzie przegród.
== Budowa ==
U koralowców nie występuje forma [[meduza|meduzy]]. Polipy Anthozoa nazywane są antopolipami lub antozoopolipami. Mają ciało cylindryczne, o symetrii zewnętrznie promienistej (zwykle sześcio- lub ośmiopromiennej), z położonym na tarczy gębowej, podłużnym otworem gębowym otoczonym czułkami. Tarcza gębowa (oralna) ma zwieracze zwane sfinkterami. Spłaszczona gardziel z jednym lub dwoma syfonoglifami prowadzi do [[jama chłonąco-trawiąca|jamy chłonąco-trawiącej]], która jest promieniście podzielona przegrodami na boczne komory. Tarcza gębowa przechodzi w pień – zasadniczą część ciała polipa. Pień jest czasami zakończony stopą. Wewnętrzna budowa koralowców wykazuje symetrię dwuboczną.
[[Plik:SDC10984 - Tealia felina.JPG|200px|left|thumb|upright|''[[Tealia felina]]'']]
Przestrzeń między [[ektoderma|ekto- ]] i [[endoderma|endodermą]] wypełnia [[mezenchyma]]. [[Układ nerwowy]] siatkowany, brak narządów zmysłów. [[Komórka parzydełkowa|Komórki parzydełkowe]] typu nematocysty i spirocysty. Wiele gatunków koralowców wytwarza szkielet (mezenchymatyczny lub ektodermalny) organiczny, [[Węglan wapnia|wapienny]] lub mieszany.
 
Długość ciała gatunków pojedynczo żyjących waha się od kilku milimetrów do kilkunastu centymetrów. Największe gatunki osiągają średnicę do 1,5 &nbsp;m.
 
[[Plik:Sea Cotton.jpg|thumb|Koralowce łapią plankton rozstawionymi czułkami]]
[[Plik:Gotland coral hg.jpg|thumb|Kopalny koralowiec z [[sylurGotlandia|gotlandzki]]u z [[Gotlandia|Gotlandiisylur]]u]]
[[Plik:Cirripathes sp (Spiral Wire Coral).jpg|thumb|''[[Cirripathes]]'' sp.]]
 
== Biologia ==
Występują masowo, samotnie lub kolonijnie w formie [[Polip (biologia)|polipów]] w [[morze|morzach]] strefy ciepłej i gorącej, rzadziej w wodach arktycznych i antarktycznych. Najlepiej rozwijają się w ciepłych, nasłonecznionych wodach przybrzeżnych i na płyciznach. Niektóre gatunki występują na głębokościach do 6000 &nbsp;m [[p.p.m.]]
 
Rozmnażają się przez pączkowanie, podział podłużny lub płciowo z zapłodnieniem zewnętrznym, rzadziej wewnętrznym. Zazwyczaj są rozdzielnopłciowe. Najczęściej występującą formą [[larwa|larwy]] jest [[planula]].
 
W związku z osiadłym trybem życia zapłodnienie odbywa sięnastępuje poprzez skoordynowany wyrzut [[gameta|gamet]] do środowiska. Koordynacja być może obywa się dzięki zmianie barwy nieba i korelującej z nią zmianie barwy wody podczas zachodu słońca: przed pełnią niebo jest bardziej czerwone po pełni bardziej niebieskie. Badania Alison Sweeney na ''[[Acropora palmata]]'' pokazująpokazały, że rozmnaża się on trzeciej i czwartej nocy po [[pełnia|pełni]] od 21:20 do 21:50<ref>{{cytuj pismo|nazwisko=Coffey|imię=Rebecca|tytuł=Miłość na rafie|czasopismo=Świat Nauki|wydawca=Prószyński Media|wolumin=nr. 6 (238)|issn=0867-6380|data=czerwiec 2011|strony=7}}</ref>.
 
Większość gatunków koralowców prowadzi osiadły tryb życia. Niektóre mogą się aktywnie poruszać. Większość z nich żywi się [[zooplankton]]em, a większe chwytają [[skorupiaki]], [[mięczaki]] i [[ryby]]. Polują za pomocą ramion i komórek parzydełkowych. Same stanowią pokarm wielu gatunków skorupiaków, [[rozgwiazdy|rozgwiazd]] i ryb.
 
Kolonie koralowców żyją kilkaset lat, a według najnowszych badań koralowce z rodzaju ''[[Leiopathes]]'' dożywają 4200 lat i jest to absolutny rekord długowieczności wśród zwierząt<ref>{{cytuj stronę| url = http://www.national-geographic.pl/uzytkownik/publikacje/pokaz/mughetto/najstarsze-zyjace-zwierzeta-swiata/| tytuł = Najstarsze żyjące zwierzęta świata | data dostępu = 12 sierpnia 2009| autor = | opublikowany = National Geographic| praca = | data = 2 kwietnia 2009| język =}}</ref>.
 
Wg prof. Jarosława Stolarskiego z Instytutu Paleobiologii PAN i jego zespołu pięciu współpracowników z Australii, USA, Polski i Francji koralowce madreporowe są wyjątkowo odpornymi organizmami, co oznacza, że chociaż ocieplanie się oceanów jest groźne dla raf koralowych, to jednak może nie mieć większego znaczenia dla ewolucji całej grupy korali madreporowych. Koralowce madreporowe przetrwały już całe masywiele kryzysów, w tym największe wymieranie w dziejach Ziemi. Formy płytkowodne - czyli rafy - powstawały z nich prawdopodobnie więcej niż raz, za każdym razem niezależnie wchodząc we współpracę z [[glony|glonami]] i być może też tworząc od nowa szkielety. Zespół Stolarskiego oparł swoje wnioski na analizie budowy i składu chemicznego szkieletu wymarłych koralowców madreporowych z badaniem DNA ich współczesnych przedstawicieli. Skonstruowano drzewo rodowe korali madreporowych, z którego wynika, że ta grupa zwierząt wyewoluowała dużo wcześniej, niż dotychczas sądzono – co najmniej 425 mln lat temu<ref>{{cytuj stronę| url = http://www.biomedcentral.com/1471-2148/11/316| tytuł =The ancient evolutionary origins of Scleractinia revealed by azooxanthellate corals| data dostępu = 2012-01-05| autor = | opublikowany = BMC Evolutionary Biology| język =en}}</ref>.
Prof. Stolarski i jego współpracownicy oparli swoje wnioski o analizę budowy i składu chemicznego szkieletu wymarłych koralowców madreporowych z badaniem DNA ich dzisiejszych przedstawicieli, w tym również pobranych od wielu korali głębokowodnych. Tym sposobem skonstruowali drzewo rodowe korali madreporowych, z którego wynika, że ta grupa zwierząt wyewoluowała dużo wcześniej, niż dotychczas sądzono - co najmniej 425 mln lat temu<ref>{{cytuj stronę| url = http://www.biomedcentral.com/1471-2148/11/316| tytuł =The ancient evolutionary origins of Scleractinia revealed by azooxanthellate corals| data dostępu = 2012-01-05| autor = | opublikowany = BMC Evolutionary Biology| praca = | data = 2011-11-282 kwietnia 2009| język =en}}</ref>.
 
== Klasyfikacja ==
Znanych jest około 7500 współcześnie występujących gatunków koralowców. Klasyfikowane są w dwóch [[klad]]ach<ref name="{{r|Collins"/>}}:
* [[Koralowce sześciopromienne|Hexacorallia]] – [[koralowce sześciopromienne]]
* [[Koralowce ośmiopromienne|Octocoralia]] – [[koralowce ośmiopromienne]]
* [[zwierzokrzewy]]
* [[jamochłony]]
 
== Przypisy ==
{{Przypisy}}
 
== Bibliografia ==
#* {{Cytuj książkę|tytuł= Encyklopedia Biologia|wydawca= Greg |data=2008 |isbn= 978-83-7327-756-4}}
#* {{Cytuj książkę | nazwisko= Jura | imię=Czesław | tytuł= Bezkręgowce : podstawy morfologii funkcjonalnej, systematyki i filogenezy | data=2007 | wydawca=[[Wydawnictwo Naukowe PWN|PWN]]| miejsce=Warszawa | isbn=978-83-01-14595-8}}
#* {{Cytuj książkę | tytuł = Zoologia : bezkręgowce. T. 1 | inni = Red. nauk. Czesław Błaszak | data = 2009 | wydawca = [[Wydawnictwo Naukowe PWN]] | miejsce = Warszawa | isbn = 978-83-01-16108-8}}
 
{{Kontrola autorytatywna}}
Anonimowy użytkownik