41 Eskadra Rozpoznawcza: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 82 bajty ,  2 miesiące temu
m
WP:SK, drobne techniczne
(drobne redakcyjne)
m (WP:SK, drobne techniczne)
 
W listopadzie 1931 rozpoczęto wymianę Potezów XXVII na samoloty [[Potez XXV]]. Pod koniec stycznia 1932 eskadra dysponowała już etatowym kompletem samolotów Potez XXV. W czasie ćwiczeń letnich plutony eskadry współdziałały z wielkimi jednostkami [[Dowództwo Okręgu Korpusu Nr VIII|DOK VIII]]. W lecie 1933 klucz pod dowództwem kpt. Borowego obsługiwał szkolę ognia artylerii na poligonie Trauguttowo. Detaszowany pluton dowodzony przez por. obs. Witolda Popławskiego uczestniczył w ćwiczeniach międzydywizyjnych w rejonie [[Lwów|Lwowa]], a pluton por. pil. Tadeusza Czołowskiego wykonywał prace zlecone przez [[Wojskowy Instytut Geograficzny]]. W zawodach eskadr liniowych ''„O Puchar Przechodni im. płk. pil. Jana Seniorka”'' I miejsce zdobyli ppor. pil. Zdzisław Bruszewski i plut. strz. sam. Franciszek Rudnicki{{odn|Pawlak|1989|s=291}}.
W lecie 1934 załogi odbyły ćwiczenia lotnicze wraz z koncentracją w rejonie [[Płock]]-[[Gniezno]], a na [[Pomorze Gdańskie|Pomorzu]] współdziałały z artylerią i [[Brygada Kawalerii „Poznań”|Brygadą Kawalerii „Poznań”]]. Działały też na terenie Lubelszczyzny podczas międzydywizyjnych [[Manewr|manewrówmanewr]]ów{{odn|Pawlak|1989|s=292}}.
 
Rozkazem dziennym nr 246/35 z 28 października w oparciu o rozkaz Szefa Departamentu Aeronautyki L.dz. 695/tjn. Og.Org. z 13 czerwca 1935, w 4 pułku lotniczym wprowadzono numerację samolotów.
 
=== Walki eskadry w kampanii wrześniowej ===
[[Plik:41_esk_rozp41 esk rozp.png|250px|right]]
We [[Kampania wrześniowa|wrześniu 1939]] eskadra walczyła w składzie lotnictwa [[Armia „Modlin”|Armii „Modlin”]]{{odn|Koliński|1978|s=94}}.
 
{{Cytat|''Bombardowanie miało wykonać 6 samolotów „Karaś”. Jako cel bombardowania podano trójkąt na mapie 1:100 000 o bokach 4–5 cm. W rozkazie zaznaczono, by przy bombardowaniu uważać na własne wojska, które pomieszały się w tym obszarze z wojskami npla. Podano także w rozkazie, że chodzi tu o działanie wybitnie moralne, dlatego bombardowanie odbyło się bez rozpoznania celu. Własne samoloty myśliwskie miały wystartować w chwili przelotu wyprawy bombowej nad lotniskiem myśliwców. Nakazano również bombardowanie bombami 50 kg i 21,5 kg (jeden ładunek). Ponieważ eskadra miała bomby niemieckie Pu.W i zapalniki o działaniu odśrodkowym, nakazałem bombardowanie z wys. 700 m, gdyż zachodziła obawa, że bomby zrzucone z małych wysokości (50-300 m, jak domagało się d-two armii) nie wybuchną. Poza tym, ze względu na małe i miękkie lotnisko samoloty zabrały tylko po 4 bomby 50 kg (zamiast 6 bomb) lub 16 bomb 12,5 kg (zamiast 24 po 12,5 kg). Mimo tego 1 samolot rozbił się przy starcie (załoga bez obrażeń), a drugi „Karaś” nie mogąc oderwać się od lotniska – nie wystartował. Wyprawę poprowadził oficer taktyczny eskadry. Przy silnej OPL ziemnej bombardowanie przeprowadzono w nakazanym rejonie. W czasie bombardowania 3 samoloty niemieckie próbowały atakować, lecz podeszły tylko raz ostrzeliwując z daleka (300-400 metrów) i odleciały. Wynik bombardowania był bardzo nikły. Z wyprawy wróciły wszystkie samoloty. Przy lądowaniu 1 samolot zniósł podwozie. Powód - przestrzelony przewód powietrzny i zahamowanie prawego kola; drugi samolot postawił się „na silniku”. Powód – koło wpadło w świeżo wykopane kretowisko i podmokły teren. Drugą wyprawę odwołano.''}}
Wieczorem eskadra przegrupowała się na lotnisko Warszawa-Mokotów. Ze względu na brak samochodów, mienie eskadry przewożono etapami do [[Jabłonna (powiat legionowski)|Jabłonnej]].
Z uwagi na szybki marsz jednostek niemieckich, część personelu pod dowództwem ppor. Dyszlewskiego musiała z bronią w ręku przedzierać się ze [[Zdunowo (województwo mazowieckie)|Zdunowa]] do [[Modlin|Modlina]]a. Przed [[Wycofanie (wojsko)|wycofaniem się]] spalono uszkodzone 3 „Karasie”{{odn|Pawlak|1991|s=309}}.
5 września eskadra została uzupełniona dwoma samolotami [[PZL.43]]. Pierwotnie przyznano eskadrze 5 samolotów, jednak trzy zostały zniszczone podczas bombardowania. Po południu rzut powietrzny przegrupował się na lotnisko [[Zielonka (powiat wołomiński)|Zielonka]]. Wykonano tylko 1 lot rozpoznawczy. Wykryto w rejonie [[Nasielsk|Nasielska]]a kolumnę pancerną oraz dochodzącą do [[Wkra (dopływ Narwi)|Wkry]] jednostkę zmotoryzowaną{{odn|Pawlak|1991|s=309}}.
6 września załoga: por. obs. Malinowski, kpr. Oleksiński i st. szer. strz. Tęgowski prowadziła rozpoznanie na drogach [[Serock]]–[[Pułtusk]]–[[Różan]]–[[Przasnysz]]–[[Ciechanów]]–[[Gąsocin]]–[[Nowe Miasto nad Pilicą|Nowe Miasto]]–[[Płońsk]]–[[Zakroczym]]. Większego ruchu wojsk niemieckich nie stwierdzono. Meldunek ciężarkowy zrzucono przy sztabie [[Armia „Modlin”|Armii „Modlin”]]. Rozpoznając w rejonie Ciechanowa, por. obs. Malinowski, por. pil. Kuzian i pchor. strz. Kisielnicki, wykryli zgrupowanie [[Czołg|czołgówczołg]]ów. Załoga zbombardowała kolumnę, a potem ostrzelała ją ogniem [[Karabin maszynowy|karabinów maszynowych]]. Załoga podchorążych Ośmiałowskiego, Radwańskiego i Tabaczyńskiego ustaliła kierunki marszów długich kolumn samochodowych jadących w kierunku na Przasnysz oraz kolumnę pancerną kierującą się na [[Grudusk]]. W pobliżu Gruduska załoga zniszczyła [[balon obserwacyjny]] i obrzuciła bombami stację kolejową [[Chorzele]]. Rozpoznanie prowadziły też załogi ppor. obs. Kardasza i pchor. obs. Malinowskiego.
Wyniki rozpoznania załogi przekazywały meldunkami ciężarkowymi. Późnym popołudniem ppor. obs. Wierzbicki i kpr. pil. Bednarek wyszukiwali nowych lądowisk dla eskadry. Tego dnia stracono dalsze 2 „Karasie”: Jeden lądował przymusowo na skutek przestrzelonego zbiornika paliwa, a drugi wyłamał [[Podwozie (lotnictwo)|podwozie]] przy [[Lądowanie|lądowaniu]]{{odn|Pawlak|1991|s=309-310}}.
7 września w rejon [[Wyszków|Wyszkowa]] polecieli ppor. obs. Strejmik, kpr. pil. Janicki i st. szer. strz. Szymański. Załoga została zestrzelona nad [[Modzele (województwo mazowieckie)|Modzelami]]. Wszyscy lotnicy zginęli. Zadanie dublowali pchor. obs. Malinowski, kpr. pil. Gusowski i kpr. strz. Majewski.
 
Wypadek nastąpił na skutek wpadnięcia koła samolotu w lej po bombie. Załoga odniosła jedynie lekkie obrażenia. Zniszczony samolot był ostatnim, którym dysponowała eskadra{{odn|Pawlak|1982|s=174}}.<br />
12 września personel eskadry odjechał samochodami do [[Łuck|Łucka]]a. Dowódca eskadry oczekiwał na dalsze rozkazy{{odn|Pawlak|1991|s=312}}.
 
13 września dowódca lotnictwa Armii „Modlin” [[Tadeusz Prauss|płk Tadeusz Prauss]] wydał podległym jednostkom rozkaz reorganizacyjny.
 
{| class="wikitable zolnierz-lotnictwo"
| class="naglowek" colspan="4" |<center>'''<big>Bilans walk</big>'''</center>{{odn|Pawlak|1991|s=313-314}}{{odn|Pawlak|1982|s=174-175}}
|-
| style="background-color:LightGrey"colspan="4"|<center>'''Działania eskadry'''</center>
|-
| rowspan="2" |
!<small>Zestrzelenia</small>
|-
|<center> 32</center>
|<center> 2 tony</center>
|<center> 1 balon obserwacyjny</center>
|-
| style="background-color:LightGrey"colspan="4"|<center>'''Straty eskadry'''</center>
|-
!<small>Polegli</small>
kpr. Majewski, st.szer. Szymański
|-
| style="background-color:LightGrey"colspan="4"|<center>'''Samoloty'''</center>
|-
!<small>Stan</small>
|8 [[PZL.23 Karaś]]
|2 PZL.43 Czajka
|<center> 10</center>
|<center> 0</center>
|}
 
== Personel eskadry ==
{| class="wikitable zolnierz-lotnictwo"
|class="naglowek" colspan="3" |'''<center><big>Dowódcy eskadry</big></center>'''{{odn|Pawlak|1989|s=289-295}}{{odn|Pawlak|1991|s=303}}
|-
!Stopień, imię i nazwisko
|
|-
|class="naglowek" colspan="3" |<center>'''<big>Obsada personalna we wrześniu 1939<big/big>'''</center>{{odn|Pawlak|1991|s=303-305}}{{odn|Pawlak|1982|s=174-175}}
|-
|-style="background-color:LightGrey"
| colspan="3" |<center>'''Dowództwo eskadry'''</center>
|-
!<small>Stanowisko</small>
|-
|-style="background-color:LightGrey"
| colspan="3" |<center>'''Załogi samolotów'''</center>
|-
!<small>Obserwatorzy</small>
* Jerzy B. Cynk, '''Siły lotnicze Polski i Niemiec wrzesień 1939'', WKŁ, Warszawa 1989.
* {{Cytuj książkę | nazwisko=Koliński| imię=Izydor|tytuł= Regularne jednostki ludowego Wojska Polskiego (lotnictwo). Formowanie, działania bojowe, organizacja i uzbrojenie, metryki jednostek lotniczych. Krótki informator historyczny o Wojsku Polskim w latach II wojny światowej. Cz. 9| data=1978| wydawca=Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej| miejsce=Warszawa|odn=tak}}
* {{Cytuj książkę |nazwisko=Pawlak|imię=Jerzy|autor link=Jerzy Pawlak|tytuł= Polskie eskadry w latach 1918-1939|data=1989| wydawca= Wydawnictwo Komunikacji i Łączności| miejsce= Warszawa | isbn = 83-206-0760-4 |odn=tak}}
* {{Cytuj książkę |nazwisko=Pawlak|imię=Jerzy|tytuł= Polskie eskadry w wojnie obronnej 1939| data=1982| wydawca= Wydawnictwo Komunikacji i Łączności| miejsce= Warszawa| isbn = 83-206-0281-5|odn=tak}}
* {{Cytuj książkę |nazwisko=Pawlak|imię=Jerzy|tytuł= Polskie eskadry w wojnie obronnej 1939|rok=1991| wydawca= Wydawnictwo Komunikacji i Łączności| miejsce= Warszawa| isbn = 8320607957|odn=tak}}
57 267

edycji