Władysław Wiewiórowski: Różnice pomiędzy wersjami

poprawki, uzup.
(Tekst artykułu skopiowany ze strony: https://powstanie.szubin.net/biografie/s/131#top)
(poprawki, uzup.)
 
==Życiorys==
EgzaminUrodził dojrzałości zdałsię w rodzinie agronoma, jako syn Ignacego i Marii z Nawrotów. W 1902 r. wukończył Królewskie gimnazjumGimnazjum realnymRealne w Bydgoszczy. Następnie w 1905 r. odbył jednoroczną służbę wojskową w 2. Baonie Strzelców w Chełmnie. W latach 1903-19071908 studiował na Akademii Leśnej w [[Eberswalde]]., Pouzyskując powrociedyplom zeleśnika. studiów wOd 1910 r. podjąłmieszkał pracęw [[Bagatelka|Bagatelce]] i pracował jako nadleśniczegonadleśniczy w [[Miłosław|Miłosławiu]] pod [[Września|Wrześnią]] w majątku [[Józef Kościelski|Józefa Kościelskiego]] i osiadł w pobliskiej [[Bagatelka|Bagatelce]].
 
ŻonatyBył żonaty z Emilią Średzińską (1892-1942), miał 3 synów: Andrzeja (ur. 1914), Józefa (ur. 1916) i [[Maciej Wiewiórowski|Macieja]] (ur. 1918).
[[Maciej Wiewiórowski|Macieja]] (1918).
 
==Działalność niepodległościowa i udział w powstaniu wielkopolskim==
ByłDziałał członkiemw sztabuzarządzie powiatowegopowiatowym [[Polskie Towarzystwo Gimnastyczne „Sokół”| Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół”]] we Wrześni., Odod jesieni 1918 r. należałbył doczłonkiem [[Polska Organizacja Wojskowa Zaboru Pruskiego|Polskiej Organizacji Wojskowej Zaboru Pruskiego]]. WWspólnie listopadzie tego roku utworzył oddziały Służby Straży i Bezpieczeństwa, które stały się zaczątkiem powstańczej kompanii miłosławskiej. Z tych to ochotników na polecenie ppłk.z [[Kazimierz Grudzielski|KazimierzaKazimierzem GrudzielskiegoGrudzielskim]] zorganizowałnawiązali wrzesińskikontakt baon powstańczy i stanął na jego czele. 28 grudnia 1918 r. dowodzona przez niego kompania rozbroiła baon niemieckiego 46. pp. stacjonujący we Wrześni. Kolejne działania obejmowały walki wz [[WitkowoMieczysław Paluch|Witkowie]],Mieczysławem [[Zdziechowa|ZdziechowejPaluchem]] i w okolicach [[Gniezno|Gniezna]].Bohdan Następnie w [[ŻninHulewicz|Żninie]]Bohdanem na [[Pałuki|PałukachHulewiczem]] Władysławi Wiewiórowski organizował pomocuczestniczyli w ubezpieczaniukonspiracyjnych wyzwolonego miasta,odprawach w trakcie którego został lekko rannyPoznaniu. Kompania brała udział w krwawej bitwie o [[Szubin]] w styczniu 1919 r., w której Wiewiórowski został ciężko ranny i dostał się do niewoli niemieckiej, gdzie zmarł w Bydgoszczy 13 stycznia 1919 r.
 
W listopadzie tego roku ze zdemobilizowanych żołnierzy pochodzących z Wrześni i Miłosławia Władysław Wiewiórowski utworzył oddziały Służby Straży i Bezpieczeństwa. Z tychże ochotników na polecenie ppłk. Kazimierza Grudzielskiego zorganizował wrzesiński baon powstańczy. 28 grudnia 1918 r. dowodzona przez niego kompania rozbroiła baon niemieckiego 46. pp. stacjonujący we Wrześni, zdobywając broń i amunicję, co umożliwiło uzbrojenie powstańców. Mianowany przez [[Naczelna Rada Ludowa|Powiatową Radę Ludową]] we Wrześni dowódcą batalionu przeprowadził Wiewiórowski udaną akcję oczyszczenia z z wojsk niemieckich [[Witkowo|Witkowa]], a 31 grudnia zdobył [[Zdziechowa|Zdziechowę]] wraz ze składem broni i amunicji. Następnie w [[Żnin|Żninie]] na [[Pałuki|Pałukach]] organizował zbrojną pomoc w ubezpieczaniu wyzwolonego miasta, w trakcie którego został lekko ranny. 8 stycznia 1919 r. dowodził natarciem w krwawej bitwie o [[Szubin]], w której został ciężko ranny i dostał się do niewoli niemieckiej, gdzie zmarł w bydgoskim szpitalu 13 stycznia 1919 r.
Pochowano go na cmentarzu parafialnym w Miłosławiu 19 stycznia 1919 r., a jego pogrzeb przekształcił się w manifestację patriotyczną.
 
Pochowano go na cmentarzu parafialnym w Miłosławiu 19 stycznia 1919 r., a jego pogrzeb przekształcił się w manifestację patriotyczną. We wspólnym grobie spoczywa także jego żona Emilia oraz syn Andrzej (1914-1984), oficer [[15 Pułk Ułanów Poznańskich|15 Pułku Ułanów Poznańskich]].
 
==Upamiętnienie i odznaczenia==
Pośmiertnie odznaczony został:
* [[Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari|Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari]]
* [[Krzyż Walecznych|Krzyżem Walecznych]]
* [[Krzyż Niepodległości|Krzyżem Niepodległości z Mieczami]]
* [[Wielkopolski Krzyż Powstańczy|Wielkopolskim Krzyżem Powstańczym]].
 
Jego imieniem nazwano ulice w Szubinie, Miłosławiu, Wrześni i [[Krotoszyn|Krotoszynie]].
 
Został upamiętniony także obeliskiem przy leśniczówce w Bagatelce.
 
==Upamiętnienie==
Pośmiertnie odznaczony został [[Krzyż Niepodległości|Krzyżem Niepodległości]]. Jego imieniem nazwano ulice w Szubinie oraz w Miłosławiu.
W 2018 r., w Stulecie Odzyskania Niepodległości Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych w Poznaniu wydała komiks poświęcony udziałowi Wiewiórowskiego w powstaniu wielkopolskim: „Wolność w środku lasu”.
 
==Bibliografia==
* Strona internetowa [https://powstanie.szubin.net/projekt „Powstanie Wielkopolskie 1918-1919 na Pałukach i Krajnie – ludzie, miejsca, wydarzenia”]
* Paweł Anders, [https://www.wbc.poznan.pl/dlibra/publication/296621/edition/242912/content Patroni wielkopolskich ulic, Poznań 2006, s. 244]
* Andrzej Antkowski, [http://www.poznan.lasy.gov.pl/aktualnosci/-/asset_publisher/i4ZQ/content/bagatelka-karta-lesnej-chwaly/pop_up#.Xdag5lVKjRY „Bagatelka – karta leśnej chwały”]
* Tomasz Szeszycki, "Leśnicy, robotnicy leśni i drzewiarze w powstaniu wielkopolskim", w: "Studia i Materiały Ośrodka Kultury Leśnej", nr 14, 2015, s. 293-296
* [http://powstancy-wielkopolscy.pl/search Lista odznaczonych Wielkopolskim Krzyżem Powstańczym]
* Elżbieta Gajewicz, "Historia spisana z nagrobków na cmentarzu w Miłosławiu", Miłosław 2003, s. 14
 
==Linki zewnętrzne==
[[Kategoria:Członkowie Polskiego Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół”]]
[[Kategoria:Członkowie Polskiej Organizacji Wojskowej Zaboru Pruskiego]]
[[Kategoria:Odznaczeni Krzyżem NiepodległościSrebrnym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita)]]
[[Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Niepodległości z mieczami]]
[[Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych]]
[[Kategoria:Odznaczeni Wielkopolskim Krzyżem Powstańczym]]
[[Kategoria:Powstańcy wielkopolscy (1918–1919)]]
[[Kategoria:Ludzie związani z Miłosławiem]]
981

edycji