Władysław Wiewiórowski: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 251 bajtów ,  11 miesięcy temu
popr., przypisy
(Wyłączono kategoryzację brudnopisu)
(popr., przypisy)
 
'''Władysław Wiewiórowski''' (ur. [[24 maja]] [[1883]] [[Biezdrowo|Biezdrowie]], zm. [[13 stycznia]] [[1919]] w [[Bydgoszcz|Bydgoszczy]]) – nadleśniczy, działacz niepodległościowy, podporucznik i dowódca wrzesińskiego batalionu powstańczego w [[Powstanie wielkopolskie|powstaniu wielkopolskim]].
 
==Życiorys==
Urodził się w rodzinie agronoma, jako syn Ignacego i Marii z Nawrotów. W 1902 r. ukończył Królewskie Gimnazjum Realne w Bydgoszczy. Następnie w 1905 r. odbył jednoroczną służbę wojskową w 2. Baonie Strzelców w Chełmnie. W latach 1903-1908 studiował na Akademii Leśnej w [[Eberswalde]], uzyskując dyplom leśnika. Od 1910 r. mieszkał w [[Bagatelka|Bagatelce]] i pracował jako nadleśniczy w [[Miłosław|Miłosławiu]] pod [[Września|Wrześnią]] w majątku [[Józef Kościelski|Józefa Kościelskiego]].
 
Był żonaty z Emilią Średzińską (1892-1942), miał 3 synów: Andrzeja (ur. 1914), Józefa (ur. 1916) i [[Maciej Wiewiórowski|Macieja]] (ur. 1918).
 
==Działalność niepodległościowa i udział w powstaniu wielkopolskim==
Działał w zarządzie powiatowym [[Polskie Towarzystwo Gimnastyczne „Sokół”| Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół”]] we Wrześni, od jesieni 1918 r. był członkiem [[Polska Organizacja Wojskowa Zaboru Pruskiego|Polskiej Organizacji Wojskowej Zaboru Pruskiego]]. Wspólnie z [[Kazimierz Grudzielski|Kazimierzem Grudzielskim]] nawiązalinawiązał kontakt z [[Mieczysław Paluch|Mieczysławem Paluchem]] i [[Bohdan Hulewicz|Bohdanem Hulewiczem]] i uczestniczyliuczestniczył w konspiracyjnych odprawach w Poznaniu<ref>Tomasz Szeszycki, "Leśnicy, robotnicy leśni i drzewiarze w powstaniu wielkopolskim", w: "Studia i Materiały Ośrodka Kultury Leśnej", nr 14, 2015, s. 293</ref>.
 
W listopadzie tego roku ze zdemobilizowanych żołnierzy pochodzących z Wrześni i Miłosławia Władysław Wiewiórowski utworzył oddziały Służby Straży i Bezpieczeństwa. Z tychże ochotników na polecenie ppłk. Kazimierza Grudzielskiego zorganizował wrzesiński baon powstańczy. 28 grudnia 1918 r. dowodzona przez niego kompania rozbroiła baon niemieckiego 46. pp. stacjonujący we Wrześni, zdobywając broń i amunicję, co- umożliwiło to uzbrojenie powstańców. Mianowany przez [[Naczelna Rada Ludowa|Powiatową Radę Ludową]] we Wrześni dowódcą batalionu przeprowadził Wiewiórowski udaną akcję oczyszczenia z z wojsk niemieckich [[Witkowo|Witkowa]], a 31 grudnia zdobył [[Zdziechowa|Zdziechowę]] wraz ze składem broni i amunicji. Następnie w [[Żnin|Żninie]] na [[Pałuki|Pałukach]] organizował zbrojną pomoc w ubezpieczaniu wyzwolonego miasta, w trakcie którego został lekko ranny. 8 stycznia 1919 r. dowodził natarciem w krwawej bitwie o [[Szubin]], w której został ciężko ranny i dostał się do niewoli niemieckiej, gdzie. zmarłZmarł w bydgoskim szpitalu 13 stycznia 1919 r.
 
Pochowano go na cmentarzu parafialnym w Miłosławiu 19 stycznia 1919 r., a jego pogrzeb przekształcił się w manifestację patriotyczną. We wspólnym grobie spoczywa także jego żona Emilia oraz syn Andrzej (1914-1984)<ref>Elżbieta Gajewicz, "Historia spisana z nagrobków na cmentarzu w Miłosławiu", Miłosław 2003, s. 14 </ref>, oficer [[15 Pułk Ułanów Poznańskich|15 Pułku Ułanów Poznańskich]].
 
==Upamiętnienie i odznaczenia==
* [[Krzyż Walecznych|Krzyżem Walecznych]]
* [[Krzyż Niepodległości|Krzyżem Niepodległości z Mieczami]]
* [[Wielkopolski Krzyż Powstańczy|Wielkopolskim Krzyżem Powstańczym]].
 
Jego imieniem nazwano ulice w Szubinie, Miłosławiu, Wrześni i [[Krotoszyn|Krotoszynie]], został takze upamiętniony obeliskiem przy leśniczówce w Bagatelce<ref>Paweł Anders, [https://www.wbc.poznan.pl/dlibra/publication/296621/edition/242912/content Patroni wielkopolskich ulic, Poznań 2006, s. 244]</ref>.
 
W 2018 r., w Stulecie Odzyskania Niepodległości Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych w Poznaniu wydała komiks poświęcony udziałowi Wiewiórowskiego w powstaniu wielkopolskim: „Wolność w środku lasu”<ref>[http://www.poznan.lasy.gov.pl/documents/688373/34564832/Wolno%C5%9B%C4%87+w+sercu+lasu+czyli+niebagatelna+opowie%C5%9B%C4%87+o+pewnej+Bagatelce/ced9ebd1-9c3d-750b-40cc-f73cc09d9c45 „Wolność w środku lasu”]</ref>.
Został upamiętniony także obeliskiem przy leśniczówce w Bagatelce.
 
== Przypisy ==
W 2018 r., w Stulecie Odzyskania Niepodległości Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych w Poznaniu wydała komiks poświęcony udziałowi Wiewiórowskiego w powstaniu wielkopolskim: „Wolność w środku lasu”.
{{Przypisy}}
 
==Bibliografia==
* Biogram na stronie internetowej [https://powstanie.szubin.net/projekt „Powstanie Wielkopolskie 1918-1919 na Pałukach i Krajnie – ludzie, miejsca, wydarzenia”]
* Paweł Anders, [https://www.wbc.poznan.pl/dlibra/publication/296621/edition/242912/content Patroni wielkopolskich ulic, Poznań 2006, s. 244]
* Tomasz Szeszycki, "Leśnicy, robotnicy leśni i drzewiarze w powstaniu wielkopolskim", w: "Studia i Materiały Ośrodka Kultury Leśnej", nr 14, 2015, s. 293-296
* [http://powstancy-wielkopolscy.pl/search Lista odznaczonych Wielkopolskim Krzyżem Powstańczym]
* Elżbieta Gajewicz, "Historia spisana z nagrobków na cmentarzu w Miłosławiu", Miłosław 2003, s. 14
 
==Linki zewnętrzne==
981

edycji