COVID-19: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 168 bajtów ,  1 rok temu
zamiana na źródło uniwersyteckie, zmiana redakcyjna, depersonifikacja pandemii (z usunięciem wyjaśnienia, które jest w osobnym artykule)
m (na calym swiecie)
(zamiana na źródło uniwersyteckie, zmiana redakcyjna, depersonifikacja pandemii (z usunięciem wyjaśnienia, które jest w osobnym artykule))
|commons =
}}
'''COVID-19''' (Corona-Virus-Disease-2019)<ref>{{Cytuj |tytuł = The Illness Now Has a Name, COVID-19 |czasopismo = The New York Times |data = 2020-02-11 |data dostępu = 2020-02-12 |issn = 0362-4331 |url = https://www.nytimes.com/2020/02/11/world/asia/coronavirus-china.html |język = en}}</ref> – ostra [[Choroby zakaźne|choroba zakaźna]] [[Układ oddechowy|układu oddechowego]] wywołana zakażeniem wirusem [[SARS-CoV-2]]<ref>{{Cytuj |autor = Alexander E. Gorbalenya |tytuł = Severe acute respiratory syndrome-related coronavirus – The species and its viruses, a statement of the Coronavirus Study Group |czasopismo = bioRxiv |data = 2020-02-11 |data dostępu = 2020-02-12 |s = 2020.02.07.937862 |doi = 10.1101/2020.02.07.937862 |url = https://www.biorxiv.org/content/10.1101/2020.02.07.937862v1 |język = en}}</ref>. ObecnieDotychczas na całym świecieglobalnie potwierdzono 8081 998191 przypadków, w tym 27632768 zgonów (stan na 26 lutego 20120 g. [15:23:03<ref name="JHCSSE">{{Cytuj stronę | url = https://covid19viruslivegisanddata.maps.arcgis.com/plapps/opsdashboard/index.html#/bda7594740fd40299423467b48e9ecf6 Tutaj| możesztytuł zobaczyć= aktualnyCoronavirus status]COVID-19 Global Cases by Johns Hopkins CSSE | opublikowany = Johns Hopkins CSSE | język = en | data dostępu = 2020-02-26}}</ref>.
[[Plik:COVID-19-outbreak-timeline.gif|mały|prawo|240px|Rozprzestrzenianie się wirusa<ref group=uwaga>Mapa animacji od 13 stycznia 2020.</ref>]]
[[Plik:2019-nCoV Outbreak World Map.svg|mały|240x240px|Mapa zakażeń według państw {{legenda|#710000|Źródło pochodzenia (Chiny)}}{{legenda|#c80000|Potwierdzone przypadki zakażeń}} {{legenda|#558eed|Zgłoszone podejrzenia przypadków}}]]
 
=== Nazwa wirusa, przenoszenie, zasięg ===
Początkowo [[Światowa Organizacja Zdrowia]] postanowiła nie uznawać epidemii za [[stan zagrożenia zdrowia publicznego o zasięgu międzynarodowym]]. WHO uprzednio ostrzegła, że możliwy jest szerszy wybuch choroby<ref>{{Cytuj |tytuł = Statement on the meeting of the International Health Regulations (2005) Emergency Committee regarding the outbreak of novel coronavirus 2019 (n-CoV) on 23 January 2020 |data dostępu = 2020-01-23 |opublikowany = who.int |url = https://www.who.int/news-room/detail/23-01-2020-statement-on-the-meeting-of-the-international-health-regulations-(2005)-emergency-committee-regarding-the-outbreak-of-novel-coronavirus-(2019-ncov) |język = en}}</ref>. Ostatecznie 11 lutego 2020 w [[Genewa|Genewie]] nazwę choroby ogłosił dyrektor tej organizacji {{Link-interwiki|Tedros Adhanom Ghebreyesus|en|Tedros Adhanom Ghebreyesus}}. Wskazał, że oficjalną nazwą choroby wywoływanej przez 2019-nCoV - wirusa należącego do rodziny koronawirusów, będzie '''COVID-19'''. „Co” w nazwie oznacza koronę, „vi” – wirus, a „d” – disease (ang. choroba), liczba 19 wskazuje rok pojawienia się wirusa – 2019 (''Corona-Virus-Disease-2019'')<ref>{{Cytuj | url=https://dziennikzachodni.pl/koronawirus-z-wuhan-wywoluje-nowa-chorobe-to-covid19-nazwe-choroby-oglosil-dyrektor-who-tedros-adhanm-ghebreyesus/ar/c14-14782146 | tytuł=Koronawirus z Wuhan wywołuje nową chorobę. To COVID-19. Nazwę choroby ogłosił dyrektor WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus &#124; Dziennik Zachodni<!-- Tytuł wygenerowany przez bota --> | opublikowany=dziennikzachodni.pl | język=pl | data dostępu=2020-02-15}}</ref><ref>{{Cytuj | url=https://zdrowie.wprost.pl/medycyna/choroby/10296971/ekspert-mamy-epidemie-o-zasiegu-miedzynarodowym-grozi-nam-pandemia.html | tytuł=Koronawirus. Wirus z Wuhan. Mamy międzynarodową epidemię<!-- Tytuł wygenerowany przez bota --> | opublikowany=zdrowie.wprost.pl | język=pl | data dostępu=2020-02-15}}</ref>. Koronawirus przenosi się pomiędzy ludźmi [[Droga szerzenia się zakażenia|drogą kropelkową]], na przykład podczas [[Kichanie|kichania]], czy kaszlu<ref>{{Cytuj |tytuł = Q & A on novel coronavirus |data dostępu = 2020-02-12 |opublikowany = European Centre for Disease Prevention and Control |url = https://www.ecdc.europa.eu/en/novel-coronavirus-china/questions-answers |język = en}}</ref>. Objawy zauważa się zwykle po 2-14 dniach od zarażenia<ref>{{Cytuj |autor = CDC |tytuł = 2019 Novel Coronavirus (2019-nCoV) |data = 2020-02-11 |data dostępu = 2020-02-12 |opublikowany = Centers for Disease Control and Prevention |url = https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/about/symptoms.html |język = en}}</ref>. Aktualnie epidemia ma zasięg międzynarodowy, alei grozizwiększa się ryzyko wystąpienia [[pandemia]] (''występuje wówczas, gdy pojawiają się wtórne ogniska epidemii na co najmniej dwóch kontynentach'')<ref>{{Cytuj |tytuł = Do you need to wear a mask to protect yourself from the coronavirus? |data dostępu = 2020-02-12 |opublikowany = The Feed |url = https://www.sbs.com.au/news/the-feed/do-you-need-to-wear-a-mask-to-protect-yourself-from-the-coronavirus |język = en}}</ref><ref>{{Cytuj |tytuł = MOH {{!}} Updates on COVID-19 (Coronavirus Disease 2019) Local Situation |data dostępu = 2020-02-12 |opublikowany = www.moh.gov.sg |url = https://www.moh.gov.sg/covid-19}}</ref><ref>{{Cytuj |autor = Australian Government Department of Health |tytuł = Novel coronavirus (2019-nCoV) |data = 2020-01-21 |data dostępu = 2020-02-12 |opublikowany = Australian Government Department of Health |url = https://www.health.gov.au/health, -topics/novel-coronavirus-2019-ncov |język = en}}</ref>.
 
=== Rozmieszczenie geograficzne, rozwój choroby ===
30 581

edycji